Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері
New Zealand politician
Ауито Тофае Суа Уильям Сио (1960 жылы туған) – 2008 жылдың 1 сәуірінде Еңбек партиясы тізімі бойынша Жаңа Зеландия Парламентінің депутаты болған саясатшы. 2023 жылға дейін Маңгер сайлау округін өкілдік етті.
Aupito Tofae Su'a William Sio (born 1960) is a politician who became a member of the New Zealand House of Representatives on 1 April 2008 for the Labour Party as a list MP. From the November to 2023, he represented the Māngere electorate.
Жеке өмір
Сио – Самоада туған самоалық, ол 1969 жылы Жаңа Зеландияға келген. Ол Айға Са Аупуто деп аталатын туысқандық отбасының мүшесі, қазір ол оның басшысы, себебі оның әкесі Аупуто Пупу Сио "фа'ауи ле ула" рәсімі арқылы оған осы атақты әкеден ұлына берген. Сио – мормон және олардың епископтарының бірі болған. Ол үйленген, отбасында ересек және кішкентай балалары бар.
Sio is a Samoan who was born in Samoa and came to New Zealand in 1969. He belongs to the extended family called Aiga Sa Aupito, which he now heads, as his father, Aupito Pupu Sio, bestowed the title in a 'fa'aui le ula' from father to son. Sio is a Mormon and has served as one of their bishops. He is married with a family of adult and young children.
Жергілікті саясат
Сио 2001 жылдан бастап Отара округін өкілдік еткен Манукау қалалық кеңесінің мүшесі болды. Манукау қаласының мэрі сэр Барри Кертис 2004 жылғы қарашада Сионы жоспарлау комитетінің төрағасы етіп тағайындады. 2007 жылғы қазан айында Манукау қаласының жаңадан сайланған мэрі Лен Браун Сионы вице-мэр қызметіне тағайындады, осылайша ол Манукау қаласында бұл лауазымды атқарған алғашқы Тынық мұхиты аймағының жаңазеландиялық өкілі болды. Алайда, Лейборист партиясының тізімдік депутаты Дианн Йейтс 2008 жылғы 29 наурызда парламенттен кеткен соң, оның орнына Сио сайланғаны жарияланды (тізімде одан жоғары тұрған Луиза Уолл бұған дейін Энн Хартлидің орнына сайланған еді). Парламентке түсуге дейін Сио Тынық мұхит аралдарының вице-президенті ретінде Лейборист партиясының ұлттық кеңесінде өкілдік етті.
Sio served as a Manukau City Councillor, representing the Ōtara ward from 2001. Sir Barry Curtis, the Mayor of Manukau City, selected Sio as chair of the planning committee in November 2004. In October 2007, the newly elected Mayor of Manukau City, Len Brown, appointed Sio deputy mayor, making him the first Pasifika New Zealander to hold the position in Manukau City. However Labour Party list MP Dianne Yates left the Parliament on 29 March 2008, and Sio was declared elected in her place (the person above him on the list, Louisa Wall, had already been declared elected to replace Ann Hartley). Prior to entering Parliament, Sio was a representative on Labour's national council as Pacific Islands Vice President.
Оппозицияда, 2008-2017
2008 жылғы жалпы сайлауда Сио Маңере округінде жеңіске жетіп, қазіргі тәуелсіз (және бұрынғы Лейборист) депутат Тайто Филип Филдті 7 126 дауыспен жеңді. Кейінгі жылдары Сионың басымдығы шамамен 15 000 дауысқа жетті. 2013 жылы Сио, Рино Тирикатен, Росс Робертсон және Дэмиен О'Коннормен бірге, сондай-ақ Жаңа Зеландия Бірінші партиясының депутаты Брендан Хоранмен (бұрынғы Жаңа Зеландия Бірінші партиясының депутаты) және 32 «Ұлттық» партиясының депутаттарымен бірге Жаңа Зеландияда бір жынысты некелерге рұқсат беруге бағытталған Некеге түзету туралы заңға қарсы дауыс берді. Заң қабылданды және күшіне енді.
In the 2008 general election Sio won the Māngere electorate, defeating the incumbent independent (and former Labour) MP Taito Phillip Field by 7,126 votes. In the and s, Sio's majority was approximately 15,000 votes. In 2013, Sio voted against the Marriage Amendment Bill, which aimed to permit same sex marriage in New Zealand, with fellow Labour MPs Rino Tirikatene, Ross Robertson and Damien O'Connor, alongside New Zealand First, Brendan Horan (former New Zealand First MP), and 32 National MPs. The Bill passed, becoming law.
Үкіметте, 2017-2023
Сио 2017 жылғы жалпы сайлау кезінде 14 597 дауыс айырмасымен қайта сайланды, бұл нәтижеде Ұлттық партияның үміткері Агнес Лохени жеңіліске ұшырады. Еңбек партиясының жетекшілігімен Жаңа Зеландия Бірінші және Жасылдар партиясымен коалициялық үкімет құрылғаннан кейін Сио Еңбек партиясының кабинеттен тыс министрі болып тағайындалды. 2017 жылдың 26 қазанында Сио Тынық мұхит халықтары министрі, соттар жөніндегі министрдің орынбасары және әділет министрінің орынбасары болып тағайындалды. 2020 жылғы жалпы сайлау кезінде Сио Маңгере округінде 19 396 дауыс айырмасымен қайта сайланды, бұл нәтижеде Ұлттық партияның үміткері Лохени жеңіліске ұшырады. Қараша айының басында Сио Тынық мұхит халықтары министрлігін сақтап, соттар министрі болды. Ол сондай-ақ әділет жөніндегі орынбасар министрлігін сақтап, сыртқы істер, білім беру (Тынық мұхит халықтары) және денсаулық сақтау (Тынық мұхит халықтары) салаларындағы орынбасар министрлік портфельдерін қосымша алды. Премьер-министр Жасинда Ардерн Жаңа Зеландия үкіметінің 1970 және 1980 жылдардың басында өткен таңғы шабуылдар үшін ресми түрде кешірім сұрайтынын мәлімдегеннен кейін, Сио өз отбасының таңғы шабуылға ұшыраған тәжірибесі туралы эмоционалды куәлік берді, сондай-ақ бұл кешірім шабуылдардың құрбандарына мәртебесін қайтарғанын айтты. 2023 жылдың 10 ақпанында Сиоға «Құрметті» атағын өмір бойы сақтауға рұқсат берілді, бұл оның Атқару кеңесінің мүшесі ретіндегі қызметіне көрсетілген құрметтің белгісі болды.
Sio was re elected during the 2017 general election by a margin of 14,597 votes, defeating National Party candidate Agnes Loheni. Following the formation of Labour led coalition government with New Zealand First and the Greens, Sio was appointed as a Minister outside Cabinet by the Labour Party caucus. On 26 October 2017, Sio was appointed Minister for Pacific Peoples, Associate Minister for Courts, and Associate Minister of Justice. During the 2020 general election, Sio was re elected in Māngere by a margin of 19,396 votes, defeating National's candidate Loheni. In early November, Sio became Minister for Courts, while retaining his Pacific Peoples ministerial portfolio. He also retained his associate justice portfolio while picking up the associate foreign affairs, education (Pacific Peoples), and health (Pacific Peoples) portfolios. After Prime Minister Jacinda Ardern confirmed that the New Zealand Government would apologise for the Dawn Raids of the 1970s and early 1980s, Sio gave an emotional testimony of his family's experiences with a dawn raid, stating that the apology restored mana for the victims of these raids. On 10 February 2023, Sio was granted retention of the title "The Honourable" for life, in recognition of his term as a member of the Executive Council.
Саяси көзқарастар
Сионың бір жынысты жұптарға үйленуге рұқсат берген Некеге түзету заңына қарсы пікірі оның Лейборист партиясындағы әріптестері арасында қолдау таппады. Ол өз пікірін өкілдік ететін Тынық мұхиты аралдарының көптеген тұрғындарының сенімдерімен негіздеді. 2019 жылға қарай Сионың ЛГБТ мәселелеріне қатысты көзқарасы өзгерді. Ол ЛГБТ қауымдастығының бір бөлігі екенін мойындайтын жастарға арналған 2019 жылғы Pasifika Pink Shirt Day шарасын қолдады. Сио 2023 жылғы 22 тамызда Жаңа Зеландия Парламентіне айтқан қоштасу сөзінде, ерекше болудың қалыпты екенін айтты. Ол Тынық мұхиты аймағының жастарын өздерінің кім екендерімен мақтан тұтуға, "радуга" қауымдастығының мүшесі болудың дұрыс екеніне және гендерлік белгісіздік есімдерін қолданудың да қалыпты екеніне шақырды.
Sio's stance against the Marriage Amendment Act, which allowed same sex couple to marry, was not popular among his Labour colleagues. He justified his stance based the beliefs of many Pacific Islanders whom he represents. By 2019 Sio's views on LGBT issues had progressed. He was a supporter of Pasifika Pink Shirt Day 2019 for young people who identify as part of LGBT communities. In Sio's valedictory statement to New Zealand Parliament on 22 August 2023 he said it is OK to be different. He encouraged Pacific young people to be proud of who they are, that it is OK to be a member of the rainbow community, and that it is OK to use non binary pronouns.