Кіріспе

Шотландиядағы мектеп басқаруы

Англияда, Уэльсте және Солтүстік Ирландияда мектеп директорының орынбасарлары мектептің бақылаушылары болып табылады. Мемлекеттік мектептерде олардың үш негізгі міндеті бар:
Мектепке нақты көзқарас, құндылықтар жүйесі және стратегиялық бағыт беру.
Мектептің және оның оқушыларының оқу жетістіктері үшін мектеп директорының жауапкершілігін қамтамасыз ету.
Мектептің қаржылық жағдайын қадағалау және қаражаттың тиімді жұмсалуын бақылау. Олар – елдегі ең ірі еріктілер тобы.

Төре

Басқарушы орган төрағасымен басқарылады, ол басқарушы органның мүшелерінен сайланады, бірақ мектепте жұмыс істейтін ешкім бұл лауазымға түсе алмайды. 2003 жылдың 1 қыркүйегінен бастап төрағаның өкілеттік мерзімі бір жылдан аса белгіленуі мүмкін. Төраға өз жұмысында бір немесе бірнеше орынбасарларымен қолдау алады, оларға белгілі бір міндеттер мен жауапкершіліктер жүктелуі мүмкін. Мектеп бюджетіне бекіткіңі қою сияқты кейбір міндеттерді тек төраға ғана орындай алады. Төраға мен орынбасарларын сайлау тәртібі және олардың өкілеттік мерзімі басқарушы органның ішкі регламентінде айқындалуы керек. Басқарушы орган көпшілік дауыспен сенімсіздік білдіріп, төрағаны немесе орынбасарларын қызметтен шеттетуге құқылы.

Қызметкер

Басқарушы кеңестің хатшысы басқарушылардың жұмысына көмек көрсетеді. Көптеген мектептерде бұл қызмет стипендиат немесе әкімшілік қызметкердің міндеттерімен біріктіріледі, алайда кейде хатшылыққа арналған жеке қызметкер де болуы мүмкін. Кейбір аймақтарда хатшылық қызметін жергілікті білім беру басқармасы ұсынуы мүмкін. Хатшы өз жұмысы үшін жалақы алады. Хатшы әдетте басқарушы кеңестің ажырамас бөлігі саналады, дауыс беру құқығы болмаса да кеңес береді. Олардың негізгі міндеті – басқарушылардың жұмыс істейтін нормативтік-құқықтық және әкімшілік аясын түсіндіру және кеңес беру, хаттамалар мен күн тәртібін дайындау және тарату, тіркемелерді жүргізу және корреспонденциямен айналысу болып табылады.

Жауапкершілік

Мектептің күнделікті басқаруы мектеп директорының жауапкершілігінде. Басқару кеңесінің міндеті – стратегиялық басқаруды қамтамасыз ету және «сенімді серіктес» рөлінде болу, мектеп директорының және басқа қызметкерлердің жұмысын қолдау. Мектептерге әдетте жалақы, операциялық шығындар, күтім және жабдықтарды қамтуға арналған қаражат бөлінеді; осы қаражатты басқаруға басқару кеңесі жауапты. Олар қанша және қандай маманды жұмысқа алуға, қандай жабдықты жаңартуға немесе ауыстыруға, сондай-ақ жаңа стратегиялар мен бастамаларды іске асырудағы басымдықтарды анықтауға құқылы. Басқару кеңесі мектеп директорын тағайындауға міндетті және басқа қызметкерлерді тағайындауға қатыса алады. Сондай-ақ, басқару кеңесі мектептің үлгерімін бақылауға, мектептің және мектеп директорының жылдық мақсаттарын белгілеуге (және директордың басқа қызметкерлерге мақсаттар қоюын қадағалауға) жауапты. Басқару кеңесі белгілі жағдайларда мектептен шығарылған оқушыларды қарауға міндетті және шығарылған оқушыны қайта қабылдауға немесе шығарылу мерзімін қысқартуға құқылы (бірақ оны ұзартуға емес). Ұйымдық мектептер, ерікті қаржыландырылатын мектептер және академиялар өздері қабылдау органдары болып табылады. Мұндай мектептерде басқару кеңесі қабылдау саясатын белгілейді, қабылдау туралы шешімдер қабылдайды және қабылдау шағымдарын қарастырады.

Оқыту

Әкімдер мен кеңсе қызметкерлеріне оқыту және қолдау жергілікті билік, орталық үкімет немесе басқа ұйымдар тарапынан ұсынылуы мүмкін.

Қосымша ұйымдар

Англия мен Уэльсте губернаторлар мен басқару органдарына қолдау көрсететін бірқатар ұйымдар, веб-сайттар мен ресурстар бар. The Key for School Governors – басқару кеңестерін қолдау үшін соңғы ақпарат пен ресурстарды ұсынатын жазылым қызметі. Электрондық оқыту және Compliance Tracker сияқты онлайн құралдармен қатар, The Key Governors for Schools және Lloyd's Banking Group серіктестігінде онлайн губернаторларды тегін оқытуды ұсынады. Ұлттық губернаторлар қауымдастығы (NGA) – Англиядағы мектеп губернаторларының өкілдік органы. NGA – тәуелсіз қайырымдылық ұйымы. Губернаторлар NGA-ға жеке тұлға ретінде, басқару органының мүшесі ретінде немесе жергілікті губернаторлар қауымдастығы арқылы қосыла алады. Governor Wales – Уэльс мектептерінің губернаторларының дауысы. Governor Wales – Уэльс үкіметімен қаржыландырылады. Governors for Schools – Англиядағы басқару органдарына губернаторларды тағайындаумен жүктелген, үкіметтік қаржыландырылатын қайырымдылық ұйымы. Governors for Schools сондай-ақ бизнес ұйымдарынан да қолдау алады. Governors for Schools қызметі жергілікті білім беру органдарына, еріктілерге, жұмыс берушілерге және мектептерге тегін. 2012 жылы Governors for Schools жергілікті мектептердің білікті губернаторларға қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін Манчестер университетімен серіктестік құрды. GovernorLine – Англиядағы мектептердің губернаторларына, кеңсе қызметкерлеріне және мектеп басқаруына тікелей қатысы бар тұлғаларға тегін, құпия кеңес, ақпарат және қолдау көрсетеді. GovernorLine – Ұлыбритания үкіметімен шарт бойынша WorkLife Support атты ұйым ұсынатын тегін қызмет. GovernorNet.co.uk – Ұлыбритания үкіметінің мектеп губернаторларына арналған ақпараттық сайты. Ол 2011 жылдың сәуір айында Білім министрлігі тарапынан жабылды, губернаторларға UK Governors және TES Connect сияқты қол жетімді форумдарды пайдалану ұсынылды.

Тәуелсіз мектептер

Жеке мектептерде, әсіресе мемлекеттік мектептерде, басқару органдары болады. Алайда, осындай мектептер өздерінің құрамына қатысты талаптарды өздері анықтайды.

Зерттеу

1995 жылы жарияланған зерттеу мектеп әкімдерінің мектеп басқаруына қатысуға демократиялық мүмкіндіктер ұсынатын "белсенді азаматтар" ма, әлде мемлекеттің бұйрығын орындайтын еңбекақысыз еріктілер ме екенін қарастырды. Зерттеу сондай-ақ, басқару органдарының құрамы мен жұмыс істеуіне әлеуметтік жіктелулер – класс, нәсіл және гендерлік теңсіздіктер әсер ететінін анықтады.