Кіріспе

1893 жылғы Атлантика мұхитының 3-санатты дауылы 1893 жылғы Теңіз аралдары дауылы – 1893 жылғы 27 тамызда Саванна, Джорджияға жақын Теңіз аралдарына соққан қасіретті, күшті дауыл. Бұл АҚШ тарихындағы ең қасіретті дауылдардың жетіншісі болды және 1893 жылғы Атлантика мұхитының дауыл маусымындағы үш қасіретті дауылдың бірі еді. Дауыл салдарынан шамамен 1000–2000 адам қаза тапты, олардың көп бөлігі дауыл толқынынан зардап шекті. Сонымен қатар, осы дауыл АҚШ-тың өмірді сақтау қызметінің қызметкері Дунбар Дэвисті төрт кемені құтқару арқылы танымал етті. Ұзақ мерзімді салдары жергілікті афроамерикандықтардың есебінен Джим Кроу заңдарын күшейтуге әкелді.

Метеорологиялық тарих

Қазіргі заманғы тарихи деректерді талдау осы дауылдың тарихын қайта құруға мүмкіндік берді, бірақ талдау тек шамамен бағалау болып табылады, себебі дәл метеорологиялық жазбалар аз болған. 1893 жылдың 15 тамызында Кабо-Верде аралдарының шығысында тропикалық дауыл пайда болды. Ол 16-сы күні аралдар арқылы өтіп, 17-сі күні кешке олардан алыстады. 19-ы күні Атлантика мұхитын Кабо-Верде аралдары мен Ұсақ Антиль аралдары арасында кесіп өтетін кезде дауыл қызылшаға айналды. Дауыл 22 тамызда 3-ші санатқа жетіп, Ұсақ Антиль аралдарының солтүстік-шығысына қарай жылжыды. 25-і күні кешке дауыл Багама аралдарына жақындады. Жақындағанда ол батыс бағытынан ауытқып, батыс-солтүстік-батысқа қарай бұрыла бастады. 25-і күні түнде желдің күші бірте-бірте артып, дауылдың алғашқы әсері Теңіз аралдары аймағында сезіле бастады деп есептеледі. Кейбір тұрғындар дауылды болжап, аралдарды мүмкіндігінше жылдам тастап кетті. Жағдай тез нашарлап, дауыл 26-сы күні аралдан өтті. Осы кезде дауыл солтүстікке қарай бұрыла бастады. Ол шамамен 160 шақырымға жағалаумен қатар жылжып, содан кейін құрлыққа шықты. Құрлыққа шығу 27 тамызда Саванна, Джорджия маңында болды. Сол кездегі хабарламалар бойынша, құрлыққа шыққан кезде желдің күші шамамен 3-ші санаттағы дауылға сай болды. Саваннадағы қысым өлшенді; қазіргі бағалаулар бойынша құрлыққа шыққан кезде қысым төмен болған, ал теңізде одан да төмен болуы мүмкін. Бұл дауыл Саффир-Симпсон дауыл шкаласы бойынша 3-ші санаттан күштірек болған болуы мүмкін. 28 тамызда дауыл Оңтүстік Каролинадан солтүстікке қарай өтіп, Атлантикалық Канадада тропикалық емес дауылға айналғанша АҚШ-тың шығыс жағалауымен жоғары көтерілді. Дауыл 4-ші немесе 5-ші санатқа дейін күшейген болуы мүмкін, бірақ мұндай оқиғаға қатысты ешқандай мәлімет жоқ.

Әсері

Клара Бартонның айтуынша, дауылмен бірге қатты дауыл толқыны келді (16 фут (5 метр), бірақ қазіргі NOAA SLOSH моделі кейбір аймақтарда 30 футқа дейін суға батқан болуы мүмкін екенін есептейді), ол Грузия мен Оңтүстік Каролинадағы жағалау және теңіз аралдарында үлкен қиратуға әкелді. Шамамен 1000-ден 2000-ға дейін адам қаза тапты (көбінесе суға батып), бұл оны АҚШ тарихындағы ең қасіретті алтыншы дауылға, 2005 жылғы "Катрина" дауылымен бірдей деңгейге қойды. Сент-Еленада 6000 афроамерикандық тұрды, олардың 2000-ы әйелдер еді. Африкалық американдықтардың көпшілігі жерді меншіктеп алған, ал кейбіреулері жалға алған. Аймақтағы көптеген құрылыстар 2 футтан жоғары емес еді, сондықтан оларды әдеттегі су деңгейінен жоғары көтерілген алғашқы толқындар жауып тастады. Дауылдың әсері қатты болғанына қарамастан, Америкалық Қызыл Крест 1 қазанға дейін келген жоқ, мүмкін маусым айында Оңтүстік Каролинада болған тағы бір дауылға байланысты жұмыстар жалғасып жатқандықтан. Қызыл Крест келгеннен кейін, Оңтүстік Каролинадағы Бофортта зардап шеккендерге көмек көрсету үшін киім-кешек пен азық-түлік қоймасы ашылды. 13 қазан күні Чарльстон қаласының жанында үшінші санаттағы дауыл болды. 10 айлық көмек көрсету науқаны сәтті аяқталды, теңіз аралдарының халқы өздерінің азық-түлігін өндіретін жақсы үйлерде тұрды. Дауылдан келген зиян кем дегенде 1 миллион долларға (1893 жылғы АҚШ доллары) бағаланды, 1893 жылғы 1,0 доллар қазіргі кезде шамамен миллион долларға тең. Зиянның солтүстікте Мэнге дейін жеткені хабарланды. Нью-Йорк қаласы мен Лонг-Айленд сияқты кейбір аймақтар, 24 тамызда болған 1893 жылғы Нью-Йорк дауылынан әлдеқашан қиын жағдайда болғандықтан, осы дауылдан қайта зақым көрді. Вашингтонда көлеңке ағаштары мен телеграф және телефон сымдарына "үлкен" зиян келгені хабарланды. Аннаполисте, Мэриленд штатында "бірде-бір ағаш тірі қалмады", ал Балтимор 1868 жылдан бергі ең ауыр су тасқыны болғанын хабарлады. Нью-Джерсиде Нью-Брансуик аймағында зиян "ауыр" болды, ал Трентонда көптеген ағаштар құлап, шатырлар ұшып кетті. Жаңа Джерсидің жағалауындағы зиян өте ауыр болды және толқындар бұрын-соңды көрілмегендей үлкен болды. Бей-Хед пен Беркли арасындағы теміржол жолдары төрт фут судың астында қалды. Нью-Йоркте Роккавейде бірнеше адам қаза тапты, ал Хадсон өзенінің бойындағы бірнеше адам сүйрейтін қайықтар қираған кезде қаза тапты. Пенсильвания мен Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі егін егісіне қатты зиян келді. Дюнкерк маңында қайықтар апатқа ұшырап, суға батып кетті. Бруклинде 13 құрылыстағы үйлер қираған, зиян "ауыр" болды, ал Грейвсенд шығанағы "кіші яхталар мен қайықтардың қираған қалдықтарымен" толы болды. Кони-Айлендте үлкен ғимараттардың шатырлары көтеріліп, бірнеше блокқа дейін тасылып кетті. Батери Парктегі толқындар теңіз қабырғасынан 15 футқа жоғары көтерілді. Лонг-Айлендтегі курорттарда зиян көп болды, және бұл Жаңа Англия жағалауындағы 20 жылдың ішіндегі ең қатты дауыл болды.