Кіріспе

Комикс

Scalped – Джейсон Аарон жазған және Р. М. Гера суреттеген, Vertigo Comics баспасы ай сайын шығаратын 60 саны бар қылмыс және вестерн жанрындағы комикс сериясы. Бірінші саны 2007 жылдың 3 қаңтарында жарық көрді. Серия қазіргі Оңтүстік Дакота штатындағы ойдан шығарылған Прери Роуз үнді резервациясында тұратын Оглала Лакота тайпасының өміріне арналған. Олар ұйымдасқан қылмыс, кең таралған кедейлік, есірткі және алкогольге тәуелділік, жергілікті саясат және мәдени ерекшеліктерін сақтау мәселелерімен күреседі.

Шабыт

Скалп бастапқыда ескі DC кейіпкері Скалфунтерді қайта жаңарту жобасы ретінде жоспарланған. Жұмыс дамыған сайын, бастапқы идеяның көп бөлігі қазіргі сюжетке орын беру үшін тоқтатылды. Джейсон Аарон комикс сюжетінің бір бөлігі 1975 жылы қорықтағы қақтығыста екі ФБР агентін өлтірді деген айыппен тұтқындалған американдық үндістердің белсендісі Леонард Пелтиерден шабыттанғанын мәлімдеді.

Үндістан елі

Он бес жылдық үзілістен кейін Дашиелл Бад Хорс "Резге" оралады және дереу тұтқындалып, Оглала тайпалық кеңесінің президенті және тайпалық полиция шерифі Линкольн Ред Кроуға жеткізіледі. Ред Кроу "жартылай қанды" индейлердің көптігіне наразылық білдіріп, өзінің жаңа Crazy Horse казиносына қарсы наразылық білдірген фундаменталистерге қарсы тұру үшін көбірек қызметкерлерді қалайды, сондықтан Бад Хорсты тайпалық полицияға жұмысқа алады. Казино ашылғанға дейін резервациялардың беделін жақсарту үшін бірнеше метамфетамин зертханаларын тінтуден кейін, Бад Хорс қатал және тиімді тайпалық офицер ретінде беделін нығайтқандай көрінеді. Шындығында, Бад Хорс – бұл SAC агенті Baylis Earl Nitz қадағалауындағы ФБР жасырын адамы, ол Ред Кроуды 30 жыл бұрын екі ФБР агентін өлтіруге қатысты дәлелдерді табуға бұйрықталған. Бұл Ред Кроудың Американың тума халқының құқықтарын қорғау ұйымының мүшесі болған кезінде, Дашиеллдің анасы Джина Бад Хорспен бірлесіп жұмыс істеген уақытында болған. Дашиеллдің жасырын операцияға қатысты бастапқы күмәні оның серіктесі, офицер Фаллс Даунмен бірге Ред Кроудың қолдауысыз мет үйіне шабуылға жіберілген кезде күшейеді. Үйге кіргенде, олар қарулы адамдардың тобынан шабуылға ұшырайды, олар Фаллс Даунды жаралайды, бірақ аяусыз Дашиелл оларды барлығын өлтіреді. Алдын ала белгіленген кездесу орнында Ницке қарсы тұрған Дашиелл оған ашуланып, ашумен кетеді, өзінің жұмысының аяқталмайтынын түсінеді. Дашиеллді мақтаншыл, бейхабар, мойынсұнбас, бақылаудан шыққан "ішкі ашуы терең жатқан шектен шыққан психопат" деп атаған Ниц, оның жасырын тапсырмаға өте лайықты екеніне сенімді.

Хока , эй !

No4 және No5 нөмірлерінде Джина мен Қызыл қақпан арасындағы қарым-қатынас флэшбэк арқылы көрсетіледі, Джина қаладан Лоренс Белкортты, 1975 жылы екі ФБР агентін өлтіргені үшін айыпталған адамды көру үшін кетпес бұрын Дэшті іздейді. Осы аралықта Даш Кэролдың барлық жақындарынан құтылады, содан кейін оныңпен жатады. Даштың ФБР-ге қалай қабылданып алғаны туралы қосымша мәліметтер білеміз, ал соңында Джинаның басы қырқылып, далаға тасталған денесі көрсетіледі. "Хока Хей" сөзі Catcher Ит әскерлеріне арналған көтеріліс ретінде қолданады.

Казино Буги

6-шыдан 11-ші нөмірлерге дейінгі шығарылымдар әрқайсысы жеке тұлғаға арналған, олардың өмірі мен қазіргі мотивациялары туралы ақпарат береді: Дэш Дизелді қамауға алып, Кэтчермен ерекше әңгімелеседі, ол Дэштің ФБР екенін білетінін айтады. Қызыл қаңғырау да Кэтчермен кездеседі, нәтижесінде Red Crow кеңсесін тонап, оның иттерін өлтірген Дизель қашып кетеді; сондай-ақ, казино құрылысына көмектескен ақшасы бар Джонни Тонгтың тобы "Мистер Брассты" жібергенін Red Crow біледі. Дизельдің өмірі зерттеледі, әсіресе оның ақ шашы мен ақ терісіне қарамастан, үндіс ретінде қаралуға деген құштарлығы; соңында Дизельдің тағы бір ФБР агенті екені және ол ФБР агенттері Стив Л. Бернтсон мен Роберт М. Байердің бас сүйектерін Ниц үшін Red Crow-дан ұрлағаны анықталады. Кэтчер әжесімен Джинамен сөйлесу қажеттігі туралы ұзақ әңгімелеседі. Ол сондай-ақ басқа адамдардың жануарлар тотемдерін көре алатыны көрсетіледі, мысалы, Қызыл қаңғыраудың бұғы тотемі, Дэштің мойынды жәндік тотемі, әжесінің аю тотемі және өзінің сұңқар тотемі (Байқау аю әжесі: "Сен мас болып, Catcher сияқты нәрселерді көре бастағаның, адамдардың рух тотемдерін көре аласың дегенді білдірмейді" деп түйіндейді). Кэтчер Джинаға қоңырау шалады, бірақ оған ештеңе айта алмай тұрып, қорқынышты көрініс көреді. Диноның отбасылық өмірі көрсетіледі, сондай-ақ ол резервациядан кетуге ниетті екені де айтылады; Дизельдің казинодағы бүлдіруін тазалағанда, ол Red Crow-тың ыстық ықыласын қолына жеткізеді, ол оған ақша сыйлайды. 1975 жылы Джинаның іс-әрекеттері, сондай-ақ оның Белкортпен түрмеде болған әңгімесі зерттеледі; оның шығарылымының соңында оның денесін Дино мен оның достары табады.

Өзін шынайы әлемге түсіру

"Өзін-өзі нақты әлемге енгізу" атты бір ғана басылымдық сюжетте ФБР агенті Даш өзінің жасырын үнді тегін зерттегенде, жасырын күйі ашылып қалу қорқынышымен бетпе-бет келеді. Қайтыс болған анасының басшылығымен, Даш Лакота тарихының маңызды кезеңдерінен өтеді, бұл оны мәдени өзіндігін қабылдауға және қорқыныштарына қарсы тұруға шабыстайды. Осы зерттеулер Дашқа өзіне деген жаңа мақсат пен сенімділік сыйлайды, ол ФБР-дегі қызметін үнді тегімен үйлестіреді.

Өлген аналар

No13-тен No17-ге дейін: мет үйіне шабуыл жасағаннан кейін, Дэш кісі өлтіру ісін тергеуді өз қолына алады, себебі Дизельдің бір нашақорды балалары жанында тұрып өлтіргенін анықтайды. Джинаның өліміне қайғырып, ашуланған Қызыл қақпан, казиноға қауіп төндіретін элементтерді тазарту үшін Джонни Тонг бандысының басшысы жіберген аяусыз орындаушысы мырза Брасс келгеннен кейін қиын жағдайға түседі. Дэшке анасының қазасы туралы хабар беріледі, бірақ ол қайтыс болған нашақордың кісі өлтіру ісіне назар аударуды жөн көреді, соның ішінде оның үлкен ұлы Шелтонға әкелік қамқорлық жасап, оны кемпингке алып, қару қолдануды үйретеді. Мырза Брасс Дэштің куәгерін азаптап, Дизельдің қайда екенін біліп алады және оны сенбеген Дэшке хабарлайды. Дэш Небраска штатындағы Уайт-Хейвенді аралап шығады, бірақ оны Уайт-Хейвенді басқаратын жемқор полиция шериф Вустер Карноу қабылдамайды. Тергеу көрінетіндей тоқтап қалғанда, Дэш Шелтонды Канададағы туыстарына жібереді. Кездейсоқ көлік тоқтату кезінде Дэш көліктің ішіндегілердің Шелтонға қару сатқанын және оған Небраскаға жол көрсеткенін біледі. Дэш трейлерлер тұрағына келгенде, Шелтонның оқтан өлгенін және оның өлтірушісі Дизельдің шериф Карноудың күзетінде екенін көреді. Джина Бад Хорстың кім өлтіргенін анықтауға қызығушылық танытқан жалғыз өзі екенін түсінген Қызыл қақпан Фоллс Даун офицеріне жүгініп, тәуелсіз тергеу жүргізуін сұрайды. Шелтонның өліміне қайғырған Дэш барда төбелес шығарып, мас күйінде жол бойы сүрініп, қайтыс болған анасының үйіне жетеді. Өкініш пен анасының жоғынан қатты күйзелген Дэш күйреп, түнді бұрынғы жатын бөлмесінде өткізеді.

Ішіңдегі қиыршық тас

Дено Бедеу аю, ақыры қажетті автокөлік бөлшектерін алуға мүмкіндік алады, жартылай қалпына келтірілген Камаросын тас жолға шығарады, бірақ сыбайлас Резервация полициясы оны тоқтатады. Олар оған мет дилеріне штаттың шегінен тыс бір жұмсақты жеткізуді тапсырады. Дино бағытталған жеріне келгенде, дилер оған заңсыз жұмсақтарды жеткізу үшін тұрақты жұмыс ұсынады, бұл Диноны таң қалдырады. Қызыл қаңғырауға Кедей аю әжесі жақындап, оған Джинаның жан құшағын береді. Лакота дәстүрі бойынша, құшақтың қамқоршысы бір жыл бойы үйлесімді өмір сүруі керек, құшақтағы жанды тазалап, оның рух жолына қадам басуына мүмкіндік беруі керек. Бұл міндет Қызыл қаңғырау үшін қиынға соғады, оны әдеттегі қылмыстық істерінен бас тартуға мәжбүр етеді, сонымен қатар Джинамен болған даулы өткені мен казиносын ашу жолында жасаған күнәлары мен зұлымдықтарын еске түсіреді. Мистер Брас Резервация тұрғындарын төменгі санаттағы жануарлар деп есептеп, оларға солай қарайды, Ред Кроудың қызметкерлерін есірткі, қару-жарақ және түрлі шағын қылмыстар үшін азаптап немесе өлтіреді, мұндай қылмыстарды қудалау казиноға қатысты тергеуге әкелуі мүмкін. Бір түні Брас және оның күзетшілері екі сыбайлас Резервация полициясын барға ертіп барады, оларды өлтіріп, олардың жұмсақ жеткізушісі Дино Бедеу аюды қоршап алады, оның қылмысы үшін жазалау үшін көзін шығарып тастайды. Қызыл қаңғырау, Джинаның жанына берген уәдесіне байланысты Браспен жұмыс істеуден бас тартқан, барға кірмес бұрын оған шын жүректен кешірім сұрайды, содан кейін Брасстың екі күзетшісін өлтіріп, Брассты тұтқындайды. Брас түрмеде, Дино ауруханада жатқанда, Қызыл қаңғырау жан құшағын Кедей аю әжесіне қайтарады.

Жалғыздық

Уэсли Уиллефорд, мансапты алаяқ және қарақшы, көптеген ірі казинолардан қуылғаннан кейін жоғалтқан табысы мен мүмкіндіктерін қайта табу үшін Прери Роуз резервациясына келеді, карта санауға ниеттеніп. Өзінің бақытсыздығы мен қаржылық қиындықтарына шағымданып, ол Дашиел Бад Хорсты бірнеше жыл бұрын Алабама штатында ұстаған ФБР агенті деп таниды. Уиллефорд бұрынғы командасын жинап, егер ол казиноны тонауға көмектеспесе, Даштың ФБР-дегі жасырын қызметін Қызыл қаңғырауға жариялаймын деп қорқытады. Тонау жоспарланғандай өтпейді, ал Дэш тонаушыларды іздеп табады және оларды өлтіреді. Кэролдың пәтеріне оралып, күйзеліске ұшыраған Дэш оған өзінің ФБР агенті екенін айтады. Дизельдің өткені – балалық шағындағы асыл армандарының күйреуі, анасының жоқтығы, алкогольге тәуелді әкесі және нәсілдік өзіндігімен үздіксіз күрес, нәтижесінде ол бірнеше үнді қарақшылардың қолынан қаза тапқан әкесінің өлімін ұйымдастырады. Бейлис Эрл Ництің ниеттері екі қаза тапқан ФБР агенті – Байер мен Бернтсонға деген адалдығынан туындайды. Екеуі де резервация аумағында атып, бас сүйектері алынған, ал Ниц олардың өлтірушілерін іздеп табуға және соттауға ант етеді. Полиция офицері Фоллс Даун Джина Бад Хорстың өлімін тергеуді жалғастырады, оның пікірінше, бұл оқиға Байер мен Бернтсонның өлімімен байланысты. Түрмеде, Бейер мен Бернтсонның өліміне кінәлі деп танылған Джинаның жақын досы Лоренс Белкорт сол күнгі оқиғалар туралы ойланып, ФБР агенттерін өлтіргеннің Кэтчер екенін айтады. Джинаның қабірі басында Кэтчер оны өлтіргені үшін кешірім сұрайды, оның ұлын құтқарып, Лакота халқын басқаруға көмектесуге уәде береді.

Қақырық

Уайт-Хейвенде шериф Карноу Дизельді Бад-Хорстың қарауына беруден бас тартып, оның орнына оған түні бойы мас болған Кэтчерді береді. Прерия Розаға қайтып келе жатқанда, Кэтчер Бад-Хорсқа резервацияны құтқаруға арналған Лакота батыры екенін болжайды және көмегін ұсынады. Ал, Брасс мырза түрмеде отырғанда, Қызыл қаңғырау Бад-Хорсқа өз резервациясындағы жасырын ФБР агентін табуды тапсырады, бірақ оның Бад-Хорс екенін білмейді. Джонни Тонг мырза Брасс мырзаның тұтқындалуына ашуланып, Қызыл қаңғырауды қорқытады, ол өз кезегінде Брасс мырзаны атып, Джонни Тонгқа телефонды түсіріп қояды. Осы кезде Қызыл қаңғыраудың білмейтіні – Бен Уайт Элк, атысқа куә болған көрші түрмедегі жергілікті сатушы, ал Шунка оны кейін түзетуге уәде береді. Жүніс Тонг ашуға толы, өз тобын жинап, Прерия Розаға ұзақ сапарға шығады. Мистер Брасс өлімінің куәсі туралы естіген агент Ниц Бад-Хорсқа Уайт Элкке ешнәрсе болмауына бұйырады, сонда Ниц оны ұстап ала алады. Дәретханада Уайт Элк Бад-Хорсты өзінің тұрақты тұтынушысы ретінде таниды және егер ол қашпаса, Қызыл қаңғырауға оның героинге тәуелділігі туралы айтамын деп қорқытады. Бад-Хорс Уайт Элкке станциядан қашуға көмектеседі, бірақ ол қашқаннан кейін оның бақылауынан шығады. Жалғыз куәгер жоғалып кеткен соң, Ниц пен Қызыл қаңғырау күштерді шақырып, штаты бойынша іздестіруді бастайды. Ництің штабында Бад-Хорс агент Ньюсомнан Дизельдің психиатриялық емханаға ауыстырылатынын біледі, бұл жаңалықты ол ашулы Дизельге жеткізеді. Уайт-Хейвенде Бад-Хорс Кэтчерді тауып, одан қызмет сұрайды. ФБР тауларды іздеуді шектей бастағанда, Уайт Элк оны бірінші кездестіргенде қорқып кетеді. Пышақ ұшында тұрып, кім көмектескенін айтуға дайын, Уайт Элк кенеттен алыстан атылады. Оқ атып, қашқан Кэтчерді ешкім байқамайды. Агент Ньюсом Дизельді мақсатына жеткізіп бара жатқанда, Дизель оны өлтіріп, жол жиегіне тоқтап, Бад-Хорспен кездесуге барады. Тайпалық полиция бөліміне Джонни Тонг және оның адамдары келеді, Қызыл қаңғырау жалғыз және қарусыз тұрғанда пайда болады. Джонни Тонг оны қатты ұрып-сапалағанда ол қарсылық көрсетпейді. Бад-Хорс пен Дизель бұталарға тереңдеп кіргенде, Бад-Хорс Дизельді атып жаралайды, оны қарусыздандырып, жас баланың өлімі үшін кек алу үшін ондаған оқпен ақырын және сабырлы түрде өлтіреді. Тайпалық полиция бөлімінде Қызыл қаңғырауқа емдеу жасайды, ұрып-сапалау аяқталып, Джонни Тонг және оның адамдары кетіп, оның бағынбауы үшін жазасын берген. Фоллс Даун Кэтчердің үйіне кіріп, Джинаны өлтіргенін растайтын физикалық дәлелдерді табады, дәл сол кезде Кэтчер оны есінен айырады. Джонни Тонг пентхаусына оралып, барлығының өлгенін көреді. Көлеңкеден, Джонни Тонгтің кортежінің алдында тікұшақпен келген Қызыл қаңғырау мен Шунка, Джонни Тонгті және оның адамдарын өлтіреді. Прерия Розада Бад-Хорс Қызыл қаңғырауға Дизельдің мәйітінің суреттерін ұсынады және оның жасырын ФБР агенті екенін ашады, бұл Қызыл қаңғыраудың барлау деректерімен расталады. Ауруханада Кэрол Бад-Хорстың баласын күтіп жатқанын біледі.

Рез Блюз

Кэрол Эллройдың тарихына шолу жасалады, оның анасы Клаудин екі рет өздігінен аборт жасауға тырысқан, ал Қызыл қақпан оны бұған көндірген кезден бастап. Бірақ белгісіз уақыт өткен соң Клаудин Қызыл қақпан мен Кэролдың екеуін де тастап кетеді. Сондай-ақ, Дэйшлдің анасы Джина Бад Хорс, Дэйшл дүниеге келгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң баланы түсік жасатқандығы және аборт клиникасынан шыққаннан кейін бірден Дэйшлдің әкесінен кетіп бара жатқаны көрсетіледі. Бұдан бөлек, Кэролдың өзін-өзі өлтіруді ойластырғаны көрсетіледі, содан кейін Бабуля Бедная Медведь оған балалы болудың жақсы нәрсе екенін айтып, оңалту клиникасына түсуге және онымен бірге тұруға көндіреді. Кэрол оңалту орталығына түсіп, өз үйін өртеп жібереді. Осы оқиғалармен қатар Дэйшлді Қызыл қақпан ұрлап әкетеді, оны детоксикациялауды қалайды, алып кетеді және шатырда қалдырады, онда ол галлюцинация көріп, анасының қабіріне қарай жол тартады. Бұған дейін Дэйшлдің әкесі Уэйд Резервацияға Джинаның жерлеу рәсіміне байланысты келген болып шығады. Уэйд Дэйшлді суықтан құтқарып, ауруханаға жеткізеді. Кейін Уэйд Дэйшлге өзінің қайтып келуінің басты мақсаты Джинаның өлтірушісін ұстау екенін айтады. Кэрол мен Дэйшл кездеседі, екеуі де барлық сырын ашуды ойлайды (Дэйшл оған ғашық екенін, ал Кэрол жүкті екенін), бірақ олар бұған келіспейді және кейін кездеспеуге уағдаласады. Келесі күні Кэрол баланы түсік тастайды, ал Дэйшл Уэйдпен кездесуге келіскен жерде күтеді, бірақ жолға шығар алдында Агент Ниц Уэйдті тоқтатады, ол Дэйшл мен Уэйдтің кездесуін қаламайды. Уэйд көп ұзамай Дэйшлдің Федералдық тергеуші екенін түсінеді. Кэрол Бабуляға баласын сақтап қалмағанын айтады, Бабуля оны қанатқа бітіріп, өлімінен кейін үйіне қарауға үйретеді. Оқиға Дэйшлдің анасының қабірінің жанында отыруымен аяқталады.

Қабылдау

"Скалпед" шығуынан бастап шамалы ғана сынға ұшырады және көбінесе мақтауға ие болды. Comic Book Resources оны "оқырманнан нақты, терең сезімдер тудыра алатын сирек комикстердің бірі" деп сипаттады, ал Newsarama соңғы санын "әсерлі қорытынды" деп атап, 10 балдық шкала бойынша 10 бал берді.