Кіріспе

Аяқ киім ағашы – аяқ киімнің пішінін сақтап, бүктелуін болдырмай, оның қызмет ету мерзімін ұзарту үшін аяқ киімнің ішіне салынатын, аяқ пішінін шамамен бейнелейтін құрылғы. Пішінін сақтаудан гөрі маңыздысы, аяқ киім ағаштары тердің салдарынан пайда болатын ылғалды сіңіріп алып, ішкі қабаттың шіруіне және былғарының тозуына себеп болатын факторды азайтуға көмектеседі. Бұл, әсіресе, аяқ киімді шұлықсыз кигенде өте маңызды. Сапалы аяқ киім ағаштары жұмсақ ағаштан, көбінесе самырсын ағашынан жасалады, ол иіссіздендіруге және ылғалды сіңіруге мүмкіндік береді.

Түрлері

Ағаштан жасалған аяқ киімге арналған ағаштардың әдетте үш түрі болады, олар бағасы мен сапасы бойынша жіктеледі.

Көктемгі аяқ киім ағаштары

Ең арзандары – толық өкшесі жоқ ағаш аяқ киімге арналған тіреуіш. Олар жаман иістен арылуға көмектеседі және аяқ киімнің алдыңғы бөлігінің бастапқы пішінін сақтауға жарайды, бірақ өкшедегі тар бөлігі өкшеге артық қысым түсіріп, ұзақ қолданудан аяқ киімнің пішіні бұзылуы мүмкін. Дегенмен, осы типтегі тіреуіштер икемділігінің арқасында биік өкшелі аяқ киімге жиі қолданылады.

Жалпы аяқ киім ағаштары

Жалпы аяқ киімге арналған ағаш қалыптар – әртүрлі аяқ киім үлгілеріне ұйысуға арналған, қалыпталмаған ағаш қалыптар. Жалпы аяқ киімге арналған ағаш қалыптар көптеген үлгілерде келеді; ең танымал екеуі – екі түтікшелі және бір түтікшелі ағаш қалыптар. Екі түтікшелі ағаш қалып, жалпы қалыптан кесілген және толық қозғалмалы (дөңгелек өкше), серіппелі басы және желдеткіш тесіктері бар. Бұл үлгі Англия мен Еуропада ең көп таралған. Бір түтікшелі, екіге бөлінген басы бар ағаш қалып, үстінен ұстағышпен, серіппелі кеңейту механизмімен жұмыс істейді, нәтижесінде екіге бөлінген басы аяқ киімге салынатын кезде аяқ киімнің ішінде кеңейеді. Бұл үлгі АҚШ-та ең көп таралған.

Ұзаққа созылған аяқ киім ағаштары

Ең жоғары сападағы аяқ киімге сәйкес келетін аяқ киім қалыптары (подставкалары) болады, олар сол аяқ киімнің қалыбымен жасалады.

Пластикалық аяқ киім ағаштары

Аяқ киімге арналған қалыптар пластиктен немесе штампталған металл парақтан жасалуы мүмкін, олар серпінді болат спираль сабымен немесе онсыз болады; мұндай қалыптар әдетте арзан, жеңіл және саяхаттауға ыңғайлы. Серпінді болат спиралі жоқ түрлерінде оларды бекіту үшін ұзарту серіппелері немесе орталықтан механикалық әсер ететін екі бөліктен тұратын реттелетін сабақтар қолданылуы мүмкін. Пластмассадан жасалған қалыптар аяқ киімнің пішінін сақтайды, бірақ ағаш қалыптардың ылғалды сіңіру қасиеттеріне ие емес. Ағаш қалыптар жүк ішінде сақталғанда былғарыға зақым келтіруі мүмкін болғандықтан, саяхатта пластик қалыптар жиі қолданылады, сонымен қатар олардың жеңіл болуы да артықшылық болып табылады.

Қашан қолдану керек

Теріден ылғалды тез сіңіру арқылы, булануға қарағанда, аяқ киім ағашы мақсаты – терге толып, ыдырап, көбейетін бактериялардың өсуін шектеу. Сондықтан, аяқ киімді шешіп алғаннан кейін, колониялар пайда болардан бұрын немесе олар ең кішкентай болғанда аяқ киім ағашын салу қажет.

Бут ағаштары

Буттарға арналған ағаштар – буттар үшін аяқ киімге қойылмалы ағаштар. Бұл ағаштар көбінесе тобықтың үстіне дейін жететін буттарға қолданылады және стандартты аяқ киім ағаштарына ұқсас, бірақ тобық аймағы биік. Олардың басты міндеті – өкше бөлігін қолдау, бұл жоғары өкшенің пішінін сақтауға көмектеседі және оның бүгіліп немесе сынуына жол бермейді. Бут ағашының алдыңғы бөлігі стандартты аяқ киім ағашы сияқты жұмыс істейді, буттың алдыңғы бөлігін ақырындап созып, бүгілудің алдын алады. Буттың сабағында пайда болатын бүгілулер жүру кезінде ыңғайсыздық тудыруы мүмкін. Фермуарлы буттарда бүгілу салдарынан фермуар бұзылуы мүмкін. Бут ағаштарына инвестиция жасау арқылы мұндай жөндеуден оңай құтылуға болады. Ал бут пішімдегіші ағаштан немесе пластиктен жасалған, орталық тірегі немесе кеңейгіші бар формаға ие, ол буттарға қажетті кернеуді жасау үшін кеңейеді. Кейбір бут пішімдегіштері орнатуды және ілуді жеңілдететін құрылғымен жабдықталған.