Кіріспе

Жапондық дәстүрлі бөлінген басақтары бар шешке (японша: 足袋) – 15 ғасырдан бері қолданылып келе жатқан, зори сияқты аяқ киімдермен киілетін дәстүрлі жапон шешкесі.

Тарих

Жапондық табилер қазіргі кезде екі бөлікті саусақты шұлық ретінде түсініледі, ол әдеттегі шұлық сияқты сыртқа жеке киюге арналмаған. Дегенмен, таби бастапқыда бір жануардың терісінен жасалған былғары аяқ киім болған, бұл туралы тарихи қолданыс пен сөздің ертерек түрі – танби, 単皮 деп жазылған, оның канджи жазуы тікелей "бір тері" дегенді білдіреді. Жапон аяқ киімінің эволюциясымен бірге таби де өзгерді, екі бөлікті саусақ дизайны кейінгі Хэйан кезеңіне (794–1185 ж.с.) қарай пайда болды, бұл киюшіге сандалдың бауын киюге ыңғайлы жағдай жасады. Табидің сыртқы түрлері әдетте матадан, былғарыдан немесе сабаннан жасалған табандары бар, қандай да бір нығайтумен жабдықталған. Шина компаниясы Бриджстоунның негізін қалаушылар, Токужиро Исибаши және Шожиро Исибаши ағайындылары 1922 жылы резеңке табанды жика-табиді ойлап тапқан; қазір бұл сыртқы табидің басым түрі болып табылады, ал "таби" термині көбінесе ішкі қолданысқа арналған түрін білдіреді.

Қолдану

Таби ерлер де, әйелдер де дәстүрлі ресми аяқ киіммен, мысалы zori немесе кейде азырақ ресми geta киеді. Таби көбінесе кимоно сияқты киімдермен тағайындалады. Таби бөлінген басаңғымен тігіледі, осылайша оларды тігілген аяқ киіммен киюге болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Жапониядағы көптеген адамдар таби киеді, себебі көптеген жапон аяқ киімдері тігілген болған. Алайда, жоғары сыныптағы куртизандар мен Фукагава гейшалары сияқтылар оларды кимеген, себебі жалаң аяқ жапон мәдениетінде эротикалық саналған. Басқалары, мысалы, табиге қол жеткізе алмайтын қоғамның төменгі тап өкілдері, оларды кимеген немесе оның орнына жика таби сияқты аяқ киім киген. Дәстүрлі жапондық кеңістіктер мен ғимараттарда, мысалы Но театрында, шайханаларда және дәстүрлі сахналық қойылымдарда таби кию міндетті, ал аяқ киім ішке немесе сахнаға киюге рұқсат етілмейді.

Стильдер

Табидің ең көп таралған түсі ақ, ол тазалықты көрсетеді. Ақ табилер шай ішу рәсімдері сияқты ресми жағдайларда тағылады. Ерлер кейде саяхаттағанда көк немесе қара түсті таби киеді. Түсті табилер де бар, олар кейде кабуки театрында кейіпкердің костюмі ретінде қолданылады, немесе күнделікті киіммен сән ретінде тағылады. Дәстүр бойынша, табилер белгілі пішінге кесілген матадан тігіледі. Олар артқы жағынан ашық болып, ашылу бойымен қаусыратын құралдары (кохаз деп аталады) арқылы жабылады. Сонымен қатар, эластикалық матадан тігілген, қаусыратын құралдары жоқ табилер де қолжетімді.