Кіріспе
Кішіпейілділік – адамның мінез-құлқының және табиғатының бір қасиеті, ол туралық, ішкі қарапайымдық және шыдамдылықтың үйлесімі ретінде анықталған. Кішіпейілділік, қарапайымдықтан өзгеше, тек өзіне қатысты көзқарас – басқаларға орын беру үшін өз күшін ұстап тұру, ал кішіпейілділік – басқалармен қарым-қатынас жасау тәсілі ретінде қарастырылады.
Meekness is an attribute of human nature and behavior that has been defined as an amalgam of righteousness, inner humility, and patience. Meekness has been contrasted with humility alone insomuch as humility simply refers to an attitude towards oneself—a restraining of one's own power so as to allow room for others—whereas meekness refers to the treatment of others.
Христиандық
Христиандық көзқарас бойынша, момындық Иса Мәсіхтің іс-әрекеттері мен үйретулерінде көрініс табады. Ол айқышқа ілінгенде, қатты азап шеккен кезде өзін өлтіргендер үшін: «Әке, оларды кешір, олар не істеп жатырғанын білмейді», - деп дұға ете отырып, момындылықтың үлгісін көрсетті. Елші Пауыл Иеміздің қызметшісінің өзіне қарсы келгендерді момындық рухпен нұсқау беру керектігін атап көрсетті. Томас Браун момындықты дәріні шайнамай жұтумен салыстырды. Бұл метафора бойынша, момындық – ренжіткен жағдайларды қабылдау және шыдау қабілеті, қорлау мен мінезсіздікті кешіруге талпыну, олардың ащылығына бойын бүгірмейтін күштілік. Исаның үйретулерінде, әсіресе «Бақыттылықтарда», «көкпейілдер» ерекше аталады. Бұл тұжырым момындықты Аквинаның құрметтеген классикалық жомарттық қасиетімен байланыстырады. Бұл байланыс момындықтың қадір-қасиеті мен күшін көрсетеді. Джон Стотт момындықтың қазіргі заманғы түсіндірмесін бере келе, оның шамадан тыс ашу мен ашудың толық жоқтығы арасындағы тепе-теңдік екенін айтады. Жиі қате түсінілетіндей, момындық – әлсіздік синонимі емес; керісінше, ол күшті адамдардың мейірімділігін, өз күштерін бақылауын көрсетеді.
The Apostle Paul emphasized that a servant of the Lord should instruct those who are at odds with themselves in a spirit of meekness
Thomas Browne analogized meekness to swallowing pills without chewing. In this metaphor, meekness involves the ability to absorb and endure perceived injuries, choosing to overlook or forgive insults and offenses, rather than allowing their bitterness to endure. In the teachings of Jesus, specifically in the Beatitudes, "the meek" are singled out for recognition. This concept aligns meekness with the classical virtue of magnanimity, a virtue admired by Aquinas. This connection highlights the dignity and strength found within meekness. John Stott provides a modern interpretation of meekness, asserting that it represents a balance between excessive anger and complete absence of anger. Contrary to misconceptions, meekness is not synonymous with weakness; rather, it embodies the gentleness of the strong, who exercise control over their strength.
Басқа дәстүрлер
Буддизмде кішіпейілділік жоғары бағаланады, тіпті Будданың өзінің бұрынғы өмірінің бірінде "Кішіпейілділікті уағыздаушы" болып көрінген. Әңгімеде оның қызғанышпен толған патшаның мүшелерін кесіп тастауына ешқандай шағым айтпай төтеп бергені айтылады, бұл кішіпейілділіктің мысалы. Даосизм мойынсұну мен талас-тартысқа түспеуді мақтайды. Бұл қасиеттер даосизм философиясының негізгі принциптері болып саналады, олардың арасында қажетсіз қақтығыстарды болдырмау және олардан аулақтау маңыздылығы ерекше атап көрсетіледі. Мұса өте кішіпейілді және мейірімді адам болған, ол жер бетіндегі барлық адамдардан осы қасиеттерімен басып өткен. Исламда "кедейлік" деп аударылатын факр ұғымы маңызды орынға ие. Бұл қасиет мистиктермен байланысты, және Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) оны ең жақсы үлгі еткен. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) факрды өзінің мақтанышы деп атап, оның рухани маңызын көрсеткен. Рухани мағынада, факр – дүниелік байлыққа, танылуға немесе ахираттағы ізгіліктерге құмарлық танытпауды білдіреді. Факрдың маңызды аспектісі – ешкімнен ештеңе сұрамау, себебі жаратылыстан іздеу Аллаға деген сенімге қайшы келеді. Мұндай бас тартудың себебі – жаратылыстан алған нәрсе үшін Аллаға емес, берушіге алғыс айту сезімі туындауы мүмкін деген сенімде жатыр.
Жануарлар аналогтары
Гректің дәстүрлі сөзі, кішіпейілділік деп аударылатын, сондай-ақ үйретілген және жетекке ілген жылқыны да білдіреді. Буддистер үшін бұқа кішіпейілділік сабағын ұсынады.
Әдеби үлгілер
Тесс табиғатын сипаттау үшін жұмсақтық пайдаланылады, «Д’Урбервиллдердің Тесс» романында. «Қояндылық қаһарманы: роман» романының батыры "жағымды және қауіп төндірмейтін жаратылыс" деп бағаланады. Ол шаршап, жарықты сөндіріп, ойша «Жұмсақ, жұмсақ» деді.
Сын
Бетховен мойынұсыну мен теңдікті қабылдамай, мәдени элитаға басымдық берді: «Күш – өзгелерден басымдардың моральдық принципі». Ницше мойынұсынуды төмен тұрғандардың биік, еркектік және жоғары тұрғандарға қарсы паразиттік көтерілісінің бір бөлігі деп санады.