Кіріспе

Неміс сарайы

Жалғыздық сарайы (link=no) – Вюртемберг герцогы Карл Евгений тапсырыс берген рококо стиліндегі сарай және аң аулау орталығы. Оны де және Филипп де Ла Гюпьер жобалаған, ал құрылысы 1764 жылдан 1769 жылға дейін жүргізілген. Сарай Баден-Вюртемберг жерінде Леонберг, Герлинген және Штутгарт қалалары арасындағы созылған қырқада орналасқан.

Тарих

Карл Юджин фон Вюртемберг 1737 жылы, тоғыз жасқа толғанда, әкесі Карл Александрдан кейін Вюртемберг герцогы болды. Вюртемберг герцогтігі 1744 жылға дейін регенттік кеңес тарапынан басқарылды, содан кейін Карл Юджин 16 жасқа толып, ересек болды. Оның билеуі экономикалық қиындықтармен, саяси тартыстармен және салтанаттылықпен сипатталды. 1760 жылдарға қарай Карл Юджиннің саясаты мен жоспарлары сәтсіздікке ұшырады. Ол Австрия мұрагерлік соғысы немесе Жеті жылдық соғыстан артық дәреже мен беделге қол жеткізе алмады және соғысқа қажетті қаражатты алу әдістерімен Вюртембергті дипломатиялық тұрғыдан оқшаулады. Ол сарайларын салуға бөлген қаржыны бірнеше рет кері тартып алды, соның бірі Людвигсбургтегі Монрепос сарайы болды. Карл Юджин назарын Штутгартқа бұрды және 1763 жылы Филипп де Ла Гюпьер басқаратын сәулетшілер тобын "Жалғыздық" деп аталған жаңа сарайды жобалау үшін жалдады. Фридрих Кристоф Хеммерлинг бас бағбан болып тағайындалды және оның жобалануымен және құрылысымен айналысты.

Құрылыс

Құрылыс кезінде басымдық 1766 жылы аяқталғанға дейін сарай ғимаратының жанындағы екі қанатқа берілді. Герцог осы қанаттардан құрылыс жұмыстарын тығыз бақылап отырды. Ла Гепьер 1768 жылы Вюртембергтен туған жері Парижге кетті. Оның орнын сарай сәулетшісі және "Жалғыздық" құрылысының директоры ретінде шәкірті Рейнхард Генрих Фердинанд Фишер басты. 1770 жылы Шарль Евгений "Жалғыздық" сарайының аумағында "Hohe Karlsschule" мектебін ашты. Фридрих Шиллер осы мектепте оқып, жастық шағында "Жарлаушылар" атты туындысын жазды. Мектеп 1775 жылы Штутгартқа көшірілді, сонымен бірге герцогтың өзі де сол жылы Хогенхайм сарайына көңіл бөлді. "Жалғыздықта" өткен соңғы маңызды шара 1782 жылы болды, одан кейін сарай аумағына күтім жасау тоқтатылды. Бірақ 1830 жылдардан бастап король Карл I сарайды қайта жаңартып, королева Ольга сарайда туыстарымен кездесті.

Монархиядан кейінгі кезең

Жалғыздық 20-ғасырда естен шығарылды, бақтар күйреп, Николас Гибальдың төбе фрескаларының көп бөлігі судан зақымдану салдарынан жойылды. Соғыс жылдары сарай әскери госпиталь ретінде пайдаланылды; Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның аумағында 23 солдат қаза болды. 1972-1983 жылдар аралығында Баден-Вюртемберг үкіметі сарайдың ішкі кеңістіктерін қайта жаңартылды. 1968 жылдың мамырынан 1986 жылға дейін қазіргі академия ғимаратында тәуелсіз студенттер үйі орналасқан. Тұрғындарының көпшілігі музыканттар, актерлер және бишілер, сондай-ақ әлеуметтік жұмыскерлер, сәулетшілер мен инженерлер болды. Штутгарт өнер академиясының профессоры К. Р. Х. Зондерборг, дирижер Манфред Шрайер және актриса Беттина Купфер жиі келіп тұратын.

Жері мен сәулеті

Жалғыздық сарайының кешені негізгі сарай ғимаратынан, екі шаруашылық ғимаратынан және бірнеше даңғылдардан тұрады. Фридрих Кристоф Хеммерлинг бұрыннан бар жолдармен үйлесімде кең бақша жасады. Рейнхард Генрих Фердинанд Фишер 1766-1772 жылдары бақ пен сарай кешенін кеңейтудің ауқымды жоспарларын жасады, олар француз бағбаны Антуан Жозеф Дезальер д’Аргенвильдің қағидаларын ұстанды. Оңтүстік бақша Жалғыздыққа келген тұрғындар мен қонақтарды көңіл көтеру үшін пайдаланылды және оның құрамында тікұшақ лабиринті, театр, лимонадхана, ат шабуылдау залы, шығыс үлгісіндегі үй және жануарлар бағы болды. Айналасындағы орман алқаптары "парфурс" стиліндегі аң аулауға ыңғайлы болу үшін мұқият күтілді. 1770 жылдан бастап кешенге күтім болмай, құлдырауға бет бұрды. Жалғыздық сарайын герцог сарайының жұмыс тобы, Филипп де Ла Гюпьер басшылығымен жобалады, бірақ Чарльз Евгений жоспарлауға белсенді қатысты. Герцог сарайды бұрынғы Schloss Favorite жобасындағыдай Рококо стилінде салуды қалады. Алайда, 1763 жылға қарай Рококо стилінен бас тартылып, неоклассикалық сәулет үстемдік таба бастады, сондықтан Жалғыздықтың ішкі безендірісі осы өзгерісті көрсетеді. Бастапқыда Чарльз Евгений қарапайым аңшылық үйін салуды жоспарлаған. Бірақ ол шешімін өзгертті, соның салдарынан құрылыс жеті жылға созылып, шамамен бір миллион флоринге бағаланды. Құрылысқа Ла Гюпьер жетекшілік етті. 1764-1768 жылдары Чарльз Евгений Жалғыздық сарайынан Людвигсбургке және оның сарайына дейінгі Basislinie Solitude Allee жолын салды. Бұл даңғылдан патша отбасының мүшелері ғана пайдаланатын. 1820 жылы бұл даңғыл Вюртемберг корольдігінде қашықтықты өлшеудің стандартты бірлігі ретінде қабылданды.

Негізгі ғимарат

Негізгі сарайлық ғимарат стандартты рококо жоспарына сәйкес келеді, үлкен, овал пішіндес залдан тұрады, оның екі залы павильонмен аяқталады. Ол бельведер мен баспалдақтары бар, бельведерге дейін көтерілетін аркалар тізбегіне негізделген террасамен қоршалған. Ғимараттың ортасында Ақ зал орналасқан, оның қабырғалары штукатурлы мәрмәрмен қапталған және алты француз есігі арқылы өтеді, екі жағы коринфтік бағаналармен шектелген. Иоганн Адам Бауэр мен Людовико Босси жасаған штукатурлық жұмыстар гүлді гирляндалармен байланысқан овал тәрізді терезелерден, қару-жарақ пен фрескалардың трофейлерімен толықтырылған. Ақ залдың солтүстік және оңтүстік кіреберістерінің үстінде тиісінше Вюртемберг герцогтігінің және герцог Карл Евгенийнің гербтері орналасқан. Төбедегі фресканы 1768 жылы Николас Гибал салған, ол Карл Евгенийнің билігін бейнеленген ізгіліктермен мадақтайды, герцогтік тәжді қаптады, ал грек-рим құдайлары герцогтің билігінің маңызды тұстарын көрсетеді. Бейбітшілік соғысты жеңеді, Бакхус пен Церера жергілікті жүзім шаруашылығын бейнелейтін жүзім шоғындарын ұстайды, ал Аполлон өнердің түрлі салаларын бейнелейтін тұлғалармен жетектеп, Вюртембергтің мәдени жетістіктерін тойлайды. Гүмбездің үстінде Ақ залдың солтүстік жағындағы жасырын баспалдақ арқылы қол жетімді көру платформасы бар. Негізгі ғимараттың төменгі қасбетінде Карл Евгенийдің мәлімдемелері жазылған тас картюштер табылды. Ақ залдың батысында келушілерді таң қалдыру үшін пайдаланылған Герцогтік пәтердің алты бөлмесі орналасқан. Біріншісі – көк және алтынмен боялған штукатурмен безендірілген антрекамера. Одан кейін неоклассикалық стильдегі пәтердің жалғыз бөлмесі – Мармурлы зал, онда Карл Евгений қонақтарды қарсы алған, ол Пальма бөлмесіне апарады, оның терезелерін алтын штукатурмен жасалған пальмалармен безендірген. Пальма бөлмесі оңтүстікке қарай орналасқан және антрекамера сияқты безендірілген жатын бөлмесіне, сондай-ақ солтүстікке қарай екі кабинетке кіреберіс қызметін аткарады. Соңғылардың біріншісі – сұр түстерге боялған және алтын штукатурмен безендірілген Жазу кабинеті. Екіншісі, кішірек, қабырғалары ағаштан жасалған бояумен боялған Кітапхана кабинеті. Шығыс қанатында қонақтарға арналған бөлмелер бар, атап айтқанда екі зал мен төрт кабинет. Бірінші бөлме – Ассамблея залы, көк түспен боялған және алтын штукатурмен безендірілген, ғимараттың бүкіл енін алып жатыр. Одан әрі ақ түспен боялған, айналармен және сарай суретшісі Адольф Фридрих Харпер салған суреттермен безендірілген Музыка залы орналасқан. Музыка залына төрт тақырыпты кабинеттер қоса берілген: Сурет, Қызыл, Жасыл және Сары кабинеттер. Сурет кабинеті қабырға панельдерінде 30-дан астам пейзаж суретін көрсетеді. Негізгі ғимараттың «подвалы» Ақ залдың астындағы сопақша камера арқылы дәл екіге бөлінген және кіреберіс жасалған. Бұл бөлменің қабырғалары тағы да көптеген қару-жарақ трофейлерімен қапталған. 1771 жылдан кейін пәтерлер лоджиядан, вестибюльден, екі кабинеттен және жатын бөлмеден тұрды.

Қанат

Сарайдың іргесінде екі жартылай дөңгелек ғимарат орналасқан. Батыс қанатында жайлылықтар болса, шығыс қанатында патшаның резиденциясы орналасқан. Герцог бірінші қабатта, ал оның сүйіктісі екінші қабатта герцогтік капеллада тұрды. Қанаттардың екі жағына тағы он үй салынды. 1990 жылдан бері бұл ғимараттарда "Оңашалық сарайы" академиясы орналасқан. Мұнда Штутгарт мүсіншісінің туындыларын көрсететін Грейвенциц мұражайы да бар. Сарай капелласы рококо және неоклассикалық стильдердің үйлесімінде салынған. Ол толығымен ақ түске боялған, тек 1766 жылы Гвибаль салған төбедегі фресканы қоспағанда, әр терезенің екі жағында жұп бағаналар тұр. Бағаналардың үстіндегі кәріздерде Арма Кристи құралдарын ұстаған путтілер бейнеленген. Капелланың кіреберісінде Чарльз Эугеннің жатақханасының бір бөлігі – герцогтік ложа орналасқан.

Танымал мәдениетте

Американдық журналист және сатқын Джейн Андерсон мен тағы екеуі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тастап кетілген Schloss Solitude сарайында уақыт өткізеді. Бұл оқиға "Соғыс Парижде басталады" романында баяндалған (Little, Brown & Co. баспасы, 2023 жыл).