Кіріспе

Қапшықтың түрі – қағаз қапшық.

Файл қапшығы (немесе жай ғана қапшық) – қағаздарды ұйымдастыру және қорғау үшін бірге ұстайтын қапшық түрі. Файл қапшықтары әдетте ауыр қағаз немесе басқа жұқа, бірақ берік материалдан жасалады, олар жартылай бүктеліп, қағаз құжаттарды сақтау үшін қолданылады. Олар көбінесе сақтау үшін архив шкафтарымен бірге қолданылады. Файл қапшықтарын кеңсе тауарлары дүкендерінен оңай сатып алуға болады. Файл қапшықтары әдетте ішіндегі мазмұнына сәйкес белгіленеді. Қапшықтардың тілішке қаламмен немесе қарындашпен тікелей жазылуы мүмкін. Басқалары тілішке жабысатын жапсырмаларға жазады. Этикетка жасауға арналған электрондық құрылғылар да бар. Файл қапшықтары пластиктен немесе қағаздан жасалуы мүмкін. Егер қағаз қолданылса, крафт қағазы немесе манила қағазы сияқты ұзын целлюлоза талшықтары бар қағаз массасынан жасалған дұрыс. Файл қапшықтары бюрократия, бизнес-әкімшілік және ғылыми басқарудың маңызды ұйымдастыру құралы болып табылады. Медициналық сала, әсіресе, жеке пациенттердің жазбалары үшін файл қапшықтарын көп пайдаланады, әдетте, оларды әліпби тәртібімен архив шкафтарының қатарына дайын күйде жинап қояды және электрондық денсаулық сақтау жазбаларына көшуге қарамастан, көптеген практикаларда осылай істеуді жалғастыруда. Файл қапшықтары заңгерлік практиканың файлдық жүйелерінде де кең таралған. Қағаз жазбаларды және оларды ұйымдастыруға қолданылатын файл қапшықтарын жою – қағазсыз кеңсеге қол жеткізудің мақсаты. Құжаттарды сканерлеу бағдарламалық жасақтамасы арқылы құжаттарды цифрландыру мұрағаттық материалдар үшін күш жұмсауды қажет ететін процесс болып қалады; мұрағаттық жазбалар көбінесе файл қапшықтарымен толтырылған банктік қораптарда қауіпсіз сақтау орындарында сақталады, оларды алу бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін уақыт алады.

Терминология

Файл немесе қалта – файл қалталарына қолданылатын басқа терминдер, бірақ файл қалталары АҚШ-та бұл заттың жиі қолданылатын атауы. Манила қалталары ең көп таралғаны, бірақ файл қалталары түрлі формада келеді. АҚШ-та әріптік және заңдық өлшемдер жиі қолданылады. Бұл қалтаны қалай дұрыс атау керектігі нақты емес. Халықаралық стандартты термин жоқ. «Файл қалтасы» термині Солтүстік Америка тілінде басым, бірақ басқа елдерде осылай жиі қолданылмайды. Айтылғандай, кейбіреулер файл қалталарын жай ғана қалта деп атайды, бірақ Солтүстік Америкада бұл шатастыруға болады, себебі «қалта» бірнеше затты білдіре алады. Басқалары «манила қалталары» терминін қолданады, бірақ бұл да шатастырады, өйткені барлық файл қалталары манила талшығынан жасалмайды. Бұл типтегі қалта кейде қате түрде «ваниль қалтасы» деп аталады. Жиі қолданылатын қалтаның тағы бір түрі – ілгіш қалталар. Олардың төрт бұрышында рельске ілініп тұратын ілмектер болады. Әдетте, ілгіш қалталар бір немесе бірнеше манила қалталарын сақтау үшін қолданылады, және бос парақтарды тікелей ілгіш қалталарға салу жиі кездеспейді. Кейбір құжаттарды алу қажет болғанда, тиісті манила қалталары (немесе қалталар) ілгіш қалтадан алынып тасталады, ал ілгіш қалта өз орнында рельсте қалады. Кейде, затты атау оның қолданылуына байланысты өзгереді. Мысалы, кейбіреулер файл қалталарын сақтау үшін пайдаланғанда «файл» деп атайды. Біреу «Паттерсон ісі бойынша файлды маған беріңізші?» деп сұрауы мүмкін. Немесе «Бұл ақпарат сақтандыру талаптарының файлдарында сақталған» деуі мүмкін. Файл қалтасы немесе жай ғана қалта, көбінесе оны сатып алғанда немесе ішінде қағаз жоқ кезде осылай аталады. Мысалы, біреу «Маған қораптан бос қалта беріңізші. Мен Томпсонның мұралық ісі бойынша файл жасауым керек» деуі мүмкін. Немесе «Дүкенге барғанда маған заңдық өлшемдегі файл қалталары алып келші» деуі мүмкін. Дегенмен, қағаз құжаттарын сақтайтын кеңсе жиһазын әдетте «файл шкафы» немесе жай ғана «файл» деп атайды, ешқашан «қалта шкафы» демейді. Бұл терминдердің цифрлық нұсқаларында одан да көп өзгерістер болады. Компьютерде «қалта» (немесе кейбір жағдайларда «файл қалтасы») сөзі көбінесе «директория» сөзінің синонимі ретінде қолданылады, ал «файл» сөзі дискідегі нақты деректерді білдіреді (әсіресе Apple Macintosh-та «құжаттар» деп атайды). Unix сияқты жүйелерде бұл мәселе «бәрі файл» деген қағида арқылы шешіледі; қалталардың өзі де файлдың бір түрі болып табылады, және көптеген командаларды (көшіру, жою, жылжыту немесе қайта атау) файл қалтаның толық көшірмесі екенін білмей-ақ орындауға болады.

Таб стилі/кесуі

Файл қапшықтарында қойындылар болуы мүмкін. Көп файлдар бірге сақталған кезде және оларды оңай ажырату қажет болғанда қойындылар көбінесе пайдалы болады. Қойындылар қапшықтардың жоғарғы жағында (кәсіпорындарда жиі кездеседі) немесе соңында/жанында (медициналық кеңселерде жиі кездеседі) орналасуы мүмкін. Қойындылардың мөлшері әртүрлі болады және әр қойындының мөлшері қапшықтың жалпы ұзындығына пропорционалды түрде анықталады. Олар:

Тік кесілген. Бір ұзын қойынды бар. 1/3 кесілген. Үш қойынды орны бар, әрқайсысы қапшықтың жалпы ұзындығының шамамен 1/3 бөлігін құрайды. Яғни, қойындылар сол, орталық немесе оң жаққа орналасады. 1/5 кесілген. 1/3 кесілгенге ұқсас, бірақ бес қойынды орны бар, әрқайсысы қапшықтың жалпы ұзындығының 1/5 бөлігін құрайды. 2/5 кесілген. Тек екі қойынды орны бар: оң және оң орталық (ROC) орны. ROC сол жаққа ұқсас, бірақ қойындылар жалпы ұзындықтың 2/5 бөлігін ғана құрайтындықтан, қапшықтың соңына дейін жетпейді. 1/2 кесілген. Екі қойынды орны бар: сол және оң.

Табтың орналасуы

Табтарды әр түрлі жерден кесуге болады, сондықтан табтың орны да көрсетіледі. Мысалы, 1/3 кесу стилінде, ең оң жаққа орналасқан табтары бар папкалар үшінші нөмірлі табқа ие деп саналады.