Кіріспе

Көлденең тақтайлардан жасалған ғимарат қаптамасы – құрылыс материалы.

Clapboard (/k/l/æ/b/ə/r/d/), сондай-ақ бұрыштық қаптама, жамбасты қаптама және ауа райынан қорғайтын қаптама деп те аталады, бұл терминдердің анықтамалары аймаққа қарай өзгеше болуы мүмкін. Бұл ғимараттың ағаштан жасалған қаптамасы, көбінесе бірінің үстіне бірін жабатын көлденең тақтайлар түрінде болады. Clapboard, қазіргі американ тілінде, ғимараттардың қабырғаларын және (бұрын) шатырларын жабу үшін қолданылатын ұзын, жұқа тақтайларды білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, оны clawboard және cloboard деп те атаған. Ұлыбританияда, Австралияда және Жаңа Зеландияда әрқашан "weatherboard" термині қолданылады. "Clapboard" сөзінің бұрынғы мағынасы – Германиядан импортталған, шарап шелектерін жасауға қолданылатын ұсақ, тілінген емен ағашы, ал атауы орта голланд тіліндегі klapholt сөзінен ("қондыру, бекіту") жартылай аударма және неміс тіліндегі Klappholz сөзімен байланысты.

Радиалды пісірілген

Кейіннен тақтайлар "клепборд" деп аталатын, тік тақталар шығаратын бір типті арақ тесігішінде радиалды кесілді, нәтижесінде тік талшықты тақтайлар пайда болды. Жаңа Англияда көбінесе тік талшықты тақтайлар қолданылады. Бүркенің диаметріне байланысты, оның толық ұзындығы бойымен терең кесімдер жасалады. Бүркені келесі кесу үшін бұрған сайын, ол 360 градусқа айналғанша бұрылады. Осылай радиалды кесілген тақтайларға оның конус тәрізді пішіні мен нағыз тік талшықты құрылымы беріледі.

Бөлшекті пісіру

Ағашқа жылдық өсім сақиналарына тікелей жанасатын жазық түйіршікті тақталар кесіледі. Бұл техника Британ аралдарының көп бөлігінде кең таралғандықтан, көшпенділер оны Америка, Австралия және Жаңа Зеландиядағы отарларына әкелді. Жазық кесілген ағаш иіліп, радиалды кесілген ағашқа қарағанда бояуды нашар ұстайды.

Шамферлі пластина

Шамферборд – Австралияда қолданылатын сыртқы қабырға жабу материалы, ол тілді және ойықты қосылыстар арқылы біріктіріліп, дәстүрлі бұрышты қабырға жабу тақталарына қарағанда тегіс сыртқы бетін қамтамасыз етеді.

Баспалдақпен жалғастырылған

Қазіргі заманғы кейбір жапсырма тақталар ағаштан жасалған қысқа бөліктердің біріктіріліп, желіммен тіркесуінен құралған.

Ағаш түрлері

Солтүстік Америкада қаңқа тікпелер тарихи түрде жарылған емен, қарағай және шыршадан жасалған. Қазіргі кездегі қаңқа тікпелер қызыл кедр және қарағайдан қол жетімді. Кейбір аймақтарда қаңқа тікпелер дәстүрлі түрде шикі ағаш күйінде қалдырылып, тақталардың шіріп қалмауы үшін жақсы ауа айналымына және «жартылай қатты ағаштарды» пайдалануға сенген. Уақыт өте келе, ағаштан таниндер шайылып кеткенде тақталар сұр түске айналады. Соңғы кезде қаңқа тікпелерге жергілікті минералдар немесе пигменттер қосылып, оларға қазылған немесе боялған – дәстүрлі түрде қара немесе ақ түске боялған. Қазіргі кездегі қаңқа тікпелерде бұл түстер әлі де танымал, бірақ химиялық пигменттер мен бояулардың арқасында әлдеқайда кең ассортиментте ұсынылады. Қаңқа тікпелерден салынған үйлер Ұлыбритания аралдарының көп бөлігінде кездеседі, бұл стиль коттедждерден жел диірмендеріне, дүкендерден шеберханаларға дейін, сондай-ақ көптеген басқа да дәстүрлі ғимараттардың барлық түрлеріне тән. Жаңа Зеландияда 1960 жылға дейінгі ғимараттардың көп бөлігі қаңқа тікпелерден салынған. Құрылыс кезінде қаңқа тікпелермен қапталған үйлердің шығындыны азайтуға мүмкіндік беретіні анықталды. 1855 және 1931 жылдардағы үлкен жер сілкіністерінен кейін ағаштан салынған ғимараттар зақымдануға көбірек төзімді деп есептелді. Жаңа Зеландияда қаңқа тікпелер әрқашан «weatherboard» деп аталады. Жаңа, арзан дизайн үлгілері көбінесе винилден (uPVC), алюминийден, фиброцементтен немесе басқа да жасанды материалдардан жасалған қаптама ретінде қаңқа тікпелердің пішінін имитациялайды. Бұл материалдар ағаштан жасалған қаптамаларға жеңіл балама бола алады.