Кіріспе

Британдық Колумбиядағы қоғамдық кітапхана жүйесі

Ванкувер қалалық кітапханасы (ВҚК) – Британдық Колумбия провинциясының Ванкувер қаласы үшін қоғамдық кітапхана жүйесі. 2013 жылы ВҚК-ны 6,9 миллионнан астам адам қамтыды, олар шамамен 9,5 миллиондай материалды алып кетті, соның ішінде: кітаптар, электрондық кітаптар, CD, DVD, бейне ойындар, газеттер және журналдар. 22 филиалда және онлайн режимінде ВҚК 428 000-ға жуық белсенді оқырманға қызмет көрсетеді және Канададағы үшінші ірі қоғамдық кітапхана жүйесі болып табылады.

Қызметтер

Ванкувер қалалық кітапханасында кітаптар мен цифрлық контенттің кең жинағы бар. Кітапхана қоғамдық ақпараттармен, балалар, жастар және ересектерге арналған бағдарламалармен, сондай-ақ үйде қалуға мәжбүр болған адамдарға кітап жеткізу қызметін ұсынады. Бұдан өзге, кітапхана ақпараттық және анықтамалық қызметтерге, мәтіндік дерекқорларға, кітапханалар аралық беруге қолжетімділік береді.

Тарих

1869 жылдың қаңтарында Гастингс диірменінің басқарушысы Дж. А. Реймур, диірмен қызметкерлері үшін кездесу бөлмесі мен кітапхана болған Нью-Лондон механика институтын ашты. 1869 жылдың наурыз айында ол Хестингс әдеби институты деп қайта аталды, адмирал Джордж Фоулер Гастингс құрметіне. Хестингс әдеби институтының ресми жазбалары сақталмаған, бірақ мүшелік жазылым арқылы жүзеге асырылғаны белгілі. Хестингс әдеби институты Гранвилл аймағы 1886 жылдың 6 сәуірінде Ванкувер қаласының бір бөлігі болып қосылғанға дейін жұмыс істеді. 1886 жылдың 13 маусымында болған Ұлы Ванкувер өртінен кейін, жаңадан құрылған Ванкувер оқу залына 400 кітап сыйға тартылды. 1887 жылдың желтоқсанында оқу залы Томас Данн және компанияның аппараттық дүкенінің үстінде, 144 Батыс Кордова көшесінде ашылды. Ол Ванкувер тегін кітапханасы және Ванкувер тегін оқу залы мен кітапханасы деп те белгілі болды. 1890 жылдардың соңына қарай, Батыс Гастингстегі YMCA ғимаратындағы тегін оқу залы мен кітапхана тығырыққа тіреліп қалды. Осы кезеңде американдық өнеркәсіпші және қайырымды Эндрю Карнеги кітапханалар салу үшін қалалар мен қалаларға қаржылай көмек көрсетіп жатты. 1901 жылы Ванкувер қаласы Карнегиден YMCA ғимаратындағы орынды алмастыру үшін жаңа кітапхана салуға қаржы жұмсау туралы өтініш жасады. 1901 жылы американдық болат магнаты Эндрю Карнеги Ванкувер тегін жер берсе және оның жұмысын қолдау үшін жыл сайын 5000 доллар бөлсе, қалалық кітапхана салу үшін 50 000 доллар беруге келісті. Жаңа мәдени орталықты кімге беру керектігі туралы шығыс және батыс Ванкувер арасында бірден дау туды. Халықтың пікірін білу үшін өткізілген референдумда бірінші қалалық әкімшіліктің жанындағы Гастингс және Вестминстер (қазіргі Бас) көшелеріндегі жер таңдалды. Бұрыштық тасты Масондық орденінің Ұлы ложасы 1902 жылдың 29 наурызында салды, оның астына масондық құжаттар, қаланың Инкорпорациялық актісінің көшірмесі, түрлі лауазымды тұлғалардың тізімі және сол кезде қолданыста болған почта маркалары мен монеталардың үлгілері салынды. Ғимаратты Ванкувер сәулетшісі Джордж Грант жобалады. Ол романдық-ренессанс стилінде, күмбезді ионикалық портигімен және француз мансардалық шатырымен салынды. Негіздің граниті Индияның Арм шығанағынан, ал қабырғалардың 10 дюймдік қалыңдығына арналған құмтас Габриола аралынан әкелінді. Викториядағы Albion Iron Works компаниясы керемет мәрмәрден жасалған спиральді баспалдақ салды. Оның құны 2,279 миллион долларды құрады, ал 9 888 фунт болат пен темір пайдаланылды. Торонтолық Н. Т. Лион жасаған үлкен көп панельді бояулы әйнек терезесінің астында 3 кіші терезе орналасқан. Терезелерде Джон Милтон, Уильям Шекспир, Роберт Бернс, сэр Уолтер Скотт, сэр Томас Мор және Эдмунд Спенсер бейнеленген. Кітапхана музейге айналғанда 1958 жылы 3 кіші терезе алынып тасталды. Олар көп жылдар бойы жоғалып кеткен, бірақ 1985 жылы толыққанды күйінде табылғаннан кейін ғимаратқа қайтарылды. Ішкі бөлігінде қатты ағаштан жасалған қабырғалар мен төбелер, емен едендер болды. Бөлмелер сегіз каминмен жылытылды. Әйелдер мен балаларға арналған арнайы оқу бөлмелері, шахмат залы, газет оқу залы, сурет галереясы, лекция залы және үшінші қабаттағы Өнер, тарих және ғылым қауымдастығы (қазіргі Ванкувер мұражайы) болды. Кітапхана 1903 жылдың қараша айында ашылды. Бүгінде бұл филиал негізінен Downtown East Side ауданының тұрғындары үшін қоғамдық орталық ретінде пайдаланылады. Ванкувер қалалық кітапханасы 1957 жылы 750 Burrard көшесінде жаңа орталық кітапхана ашылғанға дейін Гастингс және Мейн орналасқан жерінде жұмыс істеді. Карнегиден жаңа орналасқан жерге көшу 1957 жылдың қазан айының ортасында басталды, ал жаңа кітапхананың ресми ашылуы 1957 жылдың 1 қарашасында өтті. Кітапхана 1995 жылдың 22 сәуіріне дейін Burrard ғимаратында болды, содан кейін Library Square (350 West Georgia Street) орналасқан жерге көшуге дайындық үшін жабылды. Орталық филиал 1995 жылдың 26 мамырында Ванкувердің орталығында ашылды және құрылысы 106,8 миллион CAD долларына бағаланды. 2009 жылдың қыркүйегінде кітапхана Exit International тобының Филип Нитшке көмегімен эвтаназия бойынша семинар өткізу үшін бөлме брондауын жойды. Бұл шешім Exit пен кітапхана басшылығы арасында бірнеше ай бойы жүргізілген келіссөздерге қарамастан қабылданды. Кітапхана басшылығы семинар сипатталғандай Канаданың Қылмыстық кодексіне қайшы келуі мүмкін екенін көрсететін заңдық пікір алғанын, бірақ оны жарияламағанын мәлімдеді. Семинар Ванкувердегі унитарий шіркеуінде өтті. "Кітапхананың себептері қандай болмасын, бұл унитарий шіркеуінің шешіміне әсер етпейді", - деді доктор Нитшке. BC Азаматтық еркістер қауымдастығының атқарушы директоры Дэвид Эби, тыйымды алып тастауға сәтсіз атысқан, "Көбінесе кітапханашылар осы сөз бостандығы туралы пікірталасқа ең жақын одақтастарымыз болады" деді.

Орталық бөлімшесі

Ванкувер қалалық кітапханасының Орталық филиалы, Федералды кеңсе мұнарасы және сауда-саттық және қызмет көрсету нысандары біріктіріліп, Кітапхана алаңы Ванкувер қаласының орталық бөлігінде бір қалалық блокты алып жатыр. Кітапхана алаңының ортасында тоғыз қабаттан тұратын тікбұрышты ғимарат орналасқан, онда кітап қоры мен қызметтер жиынтығы бар. Оны еркін тұрған, эллипстік пішіндес, колонналы қабырға қоршап тұр, онда оқу және зерттеуге арналған аймақтар бар. Бұл аймақтарға жарық көздері бар кеңістіктер арқылы көпірлермен қол жеткізуге болады. Ғимарат Ванкувер қаласының Орталық бизнес ауданының шығыс бөлігінде орналасқан. Кітапхананың мекенжайы – 350 West Georgia Street, ал Федералды кеңсе мұнарасының мекенжайы – 300 West Georgia Street. 8 және 9 қабаттар бұрын провинциялық үкіметке жалға берілген. Олардың мекенжайы – 360 West Georgia Street. VPL Орталық филиалының ішкі әйнек беті, учаскенің шығыс жағын анықтайтын екінші эллипстік қабырғадан құралған жабық галереяға қарап тұрады. Бұл әйнек шатыры бар галерея кітапханаға кіретін вестибюль және төменгі қабаттағы жаяу өткелдер үшін ыңғайлы кеңістік қызметін атқарады. Кітапхананы қоршаған қоғамдық кеңістіктер тұтас алаңды құрайды, ал жер астында тұрақ орналасқан. Ғимараттың сыртқы пішіні Римдегі Колизейдің қазіргі көрінісіне ұқсайды. Орталық филиалға жақын орналасқан Кітапхана алаңы – Робсон көшесі, Гомер көшесі, Батыс Джорджия көшесі және Гамильтон көшесімен шектесетін қоғамдық алаң. Батыс Джорджия көшесінен өтетін жерде Канада поштасы орналасқан. Гамильтон көшесінен өтетін жерде Ванкувер қалалық CBC аймақтық хабар тарату орталығы орналасқан. Гомер көшесінен өтетін жерде Моше Сафди жобалаған, кітапхана алаңына толықтыратын ғимарат – Ванкувердегі сахналық өнер орталығы (бұрынғы Форд сахналық өнер орталығы) орналасқан. Кітапхана алаңы жобасы Ванкувер қаласының тарихындағы ең ірі капиталдық жоба болды. Жобаны салу туралы шешім 1990 жылдың қараша айында өткен халық референдумының нәтижесінде қабылданды. Содан кейін қалалық әкімдік жаңа ғимараттың дизайнын таңдау үшін конкурстың өткезілді. Сафди және DA Architects компаниясы ұсынған дизайн ең радикалды болғанымен, көпшіліктің сүйіктісіне айналды. Халықтың 70% Сафдидің жобасын «ерекше, қиялға толы, қызықты және тартымды ғимарат» деп бағалады. Жобаны қаржыландыру және федералды үкіметпен жерді алу туралы келісімнің шарты ретінде 21 қабаттан тұратын кеңсе мұнарасын жобаға қосу қажет болды. Федералды үкімет жобаның биік кеңсе мұнарасының бөлігін ұзақ мерзімді жалдауға алды. Құрылыс 1993 жылдың басында басталды және 1995 жылы аяқталды. Жаңа кітапхана ашылғаннан кейін кітапханаға келушілер саны 800 мыңға артты. Қаланың қоғамдық кітапхана жүйесінің орталық филиалы ретіндегі қызметінен өзге, бұл бір блоктан тұратын жобаға кеңселік биік ғимарат, сауда дүкендері, мейрамханалар және жер астындағы қоғамдық тұрақ кіреді. Кітапхана ғимаратының шатырында Ванкувердің ландшафт сәулетшісі Корнелия Оберландер жобалаған бақша бар. Шатырдағы бақшаға жұртшылыққа кіруге болады. Жаңа 8000 шаршы фут (шамамен 743 шаршы метр) ауданындағы шатырдағы бақша және 9-қабатқа кеңейту 2018 жылдың қыркүйек айында ашылды, оның құны 15,5 миллион долларды құрады. Бұл кеңейту Light House Sustainable Building Centre басқаруымен LEED Gold CIv1 сертификатына ие.