Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сиэтл орталық кітапханасы – Сиэтл қоғамдық кітапхана жүйесінің бас кітапханасы. Сиэтл қаласының орталық бөлігінде орналасқан, 11 қабаттан (185 фут немесе 56,9 метр биіктікте) тұратын шыны мен болаттан жасалған ғимарат 2004 жылдың 23 мамырында жұртшылыққа ашылды. Рем Колхас және Джошуа Принс Рамус (OMA/LMN) – бас сәулетшілер, ал Магнуссон Клеменцик Ассошиэйтс пен Arup – құрылымдық инженерлер. Arup сонымен қатар механикалық, электр және сантехникалық жүйелерді, сондай-ақ өрт және қауіпсіздік, қауіпсіздік, ақпараттық технологиялар, байланыс және аудиовизуалды жабдықтар бойынша кеңес берді. Портленд (Орегон штаты) қаласындағы Хоффман құрылыс компаниясы – бас мердігер. Бұл қоғамдық кітапханада шамамен бір жарым миллион кітап және басқа материалдар сақталады. Онда 143 көлікке арналған жер асты қоғамдық тұрақ және жұртшылыққа қолжетімді 400-ден астам компьютер бар. Кітапхана ашылғалы бір жылдың ішінде оған екі миллионнан астам адам келді. Бұл 1000 Төртінші даңғылда орналасқан, төртінші және бесінші даңғылдар мен Мэдисон және Спринг көшелерімен шектелген орындағы үшінші Сиэтл орталық кітапханасы ғимараты. Кітапхананың ерекше, көзге түсетін сыртқы келбеті бар – шыны қабырғасына оралған үлкен болат тормен жабылған бірнеше жеке "қозғалмалы платформалардан" тұрады. Ғимарат бойынша сәулеттік экскурсиялар 2004 жылдың маусым айында басталды. 2007 жылы бұл ғимарат АҚШ Архитекторлар институтының АҚШ-тағы 150 сүйікті құрылыстары тізімінде 108-орынды иеленді. Бұл тізімге Сиэтл қаласынан енген екі нысанның бірі болды, екіншісі – T-Mobile Park.
The Seattle Central Library is the flagship library of the Seattle Public Library system. The 11 story (185 feet or 56.9 meters high) glass and steel building in the downtown core of Seattle, Washington was opened to the public on May 23, 2004. Rem Koolhaas and Joshua Prince Ramus of OMA/LMN were the principal architects, and Magnusson Klemencic Associates was the structural engineer with Arup. Arup also provided mechanical, electrical, and plumbing engineering, as well as fire/life safety, security, IT and communications, and audio visual consulting. Hoffman Construction Company of Portland, Oregon, was the general contractor. The public library has the capacity to hold about one and a half million books and other materials. It offers underground public parking for 143 vehicles and over 400 computers accessible to the public. Over two million people visited the library during its first year. It is the third Seattle Central Library building to be located on the same site at 1000 Fourth Avenue, the block bounded by Fourth and Fifth Avenues and Madison and Spring Streets. The library has a unique, striking appearance, consisting of several discrete "floating platforms" seemingly wrapped in a large steel net around glass skin. Architectural tours of the building began in June 2004. In 2007, the building was voted #108 on the American Institute of Architects' list of Americans' 150 favorite structures in the U. S. It was one of two places in Seattle to be included on the list of 150 structures, the other being T Mobile Park.
Тарих
Сиэтл қаласының орталығында 1891 жылдан бері кітапхана бар; алайда, кітапхананың жеке құрылысы болмаған және ол ғимараттан ғимаратқа жиі көшіп отырған. Сиэтл Карнеги кітапханасы, жеке ғимаратында орналасқан алғашқы тұрақты кітапхана, 19 желтоқсан 1906 жылы Fourth Avenue және Madison Street көшелерінде Питер Дж. Вебердің Beaux Arts стиліндегі жобасымен ашылды. Кейіннен Сиэтлдегі тағы бес кітапхананы демеушілік еткен Эндрю Карнеги жаңа кітапхананың құрылысына 200 000 доллар сыйлады. Бұл кітапхана, 1946 жылы салынған қосымшасымен, 1950 жылдары қаланың өсуіне байланысты тым кішкентай және ыңғайсыз болып кетті; сонымен қатар, 1949 жылғы Олимпиа жер сілкінісінен құрылымдық зақымдар алды. Уақытша кітапхана Seventh Avenue және Olive Way көшелерінің бұрышындағы Electric Building ғимаратында ашылды; 1909 жылы салынған бұл ғимарат 1956 жылдың желтоқсанына дейін Puget Sound Power and Light компаниясына тиесілі болды, содан кейін компания ғимаратты Frederick & Nelson компаниясына сатып, кеңсесін Bellevue қаласындағы Puget Power Building ғимаратына көшірді. Карнеги кітапханасы 1957 жылдың 22 наурызында жабылды, ал шілде айында бұзу жұмыстары басталды. Екінші кітапхана, бес қабаттан тұратын және жаңа ғимарат 1960 жылдың 26 наурызында ашылды. Архитекторлар Bindon және Wright, Decker, Christenson және Kitchin серіктестерімен бірлесе жобалаған жаңа ғимарат халықаралық стильдегі архитектурамен және кеңейтілген интерьермен ерекшеленді, сондай-ақ қолжетімді тұрақ орындарының жетіспеуін өтеу үшін машинамен кіретін қызмет сияқты мүмкіндіктері болды. Джордж Цутакаваның Fifth Avenue жағындағы "Даналық бұлағы" (қазіргі кітапханада Fourth Avenue көшесіне көшірілді) осы суретшінің көптеген мүсіндік бұлақтарының біріншісі болды. 1972 жылы аяқталған қайта жаңарту жұмысының нәтижесінде халық төртінші қабатқа қол жеткізе алды, ол өнер және дыбыс жазбаларына арналған. 1990 жылдардың соңына қарай кітапхана қайтадан тығыз болып кетті, ал материалдарының үштен екісі кітапхана пайдаланушыларына қолжетімсіз қоймаларда сақталды. Аймақтық жер сілкінісі қаупіне байланысты мемлекеттік шенеуніктер ғимараттың құрылысына тән сейсмикалық қауіптер туралы алаңдаушылық білдірді. Қазіргі Сиэтл орталық кітапханасының құрылысына жол ашу үшін, Fourth және Fifth Avenues көшелері арасындағы қалалық блокта орналасқан үшінші кітапхана ғимараты, екінші кітапхана 2001 жылдың 8 маусымында жабылды және сол жылдың қараша айында бұзылды; 7 шілдеде Вашингтон штатының конгресс және сауда орталығында жалға алынған орында уақытша кітапхана ашылды. Жаңа Сиэтл орталық кітапханасының құрылысын, сондай-ақ кітапхана жүйесіндегі басқа да құрылыс жобаларын қаржыландыру үшін Сиэтл сайлаушылары 1998 жылдың 3 қарашасында мақұлдаған "Баршаға арналған кітапханалар" деп аталатын 196,4 миллион долларлық облигациялық бағдарлама қарастырылды. Жобаға Microsoft компаниясының Билл Гейтс 20 миллион доллар көмектесті.
There has been a library located in downtown Seattle as far back as 1891; however, the library did not have its own dedicated facilities and it was frequently on the move from building to building. The Seattle Carnegie Library, the first permanent library located in its own dedicated building at Fourth Avenue and Madison Street, opened on December 19, 1906, with a Beaux Arts design by Peter J. Weber. Andrew Carnegie, whose patronage of libraries later included five others in Seattle, donated $200,000 for the construction of the new library. That library, at , with an extension built in 1946, eventually became too small and cramped for the city's growing population by the 1950s; it had also sustained structural damage from the 1949 Olympia earthquake. A temporary library was set up in the Electric Building on the corner of Seventh Avenue and Olive Way; originally built in 1909, the building was owned by Puget Sound Power and Light until December 1956, when the company sold the building to Frederick & Nelson and moved its offices to the Puget Power Building in Bellevue. The Carnegie library closed on March 22, 1957, with demolition commencing that July. A second library, at five stories and , was built at the site of the old Carnegie library and opened on March 26, 1960. The new building designed by architects Bindon and Wright, with Decker, Christenson, and Kitchin as associates, featured an international style architecture and an expanded interior, with features such as drive thru service to offset the lack of available parking. George Tsutakawa's "Fountain of Wisdom" on the Fifth Avenue side (relocated to Fourth Avenue in the current library) was the first of that artist's many sculptural fountains. A remodeling finished in 1972 gave the public access to the fourth story, dedicated to the arts and sound recordings. By the late 1990s, the library became too cramped again and two thirds of its materials were held in storage areas inaccessible to patrons. Renewed consciousness of regional earthquake dangers drew concern from public officials about the seismic risks inherent to the building's design. To make way for the current Seattle Central Library, which is the third library building to inhabit the city block between Fourth and Fifth Avenues, the second library was closed on June 8, 2001, and demolished that November; a temporary library had opened on July 7 in rented spaced at the Washington State Convention and Trade Center. Funding for the new Seattle Central Library building, as well as other construction projects throughout the library system, was provided by a $196.4 million bond measure, called "Libraries for All," approved by Seattle voters on November 3, 1998. The project also received a $20 million donation from Bill Gates, of Microsoft.
Дизайн
Рем Колхас және Джошуа Принс Рамус, голланд фирмасы Офис Метрополитен Архитектурасы (OMA) мен Сиэтлдің LMN Architects фирмасы бірлесіп жұмыс істеген, ғимараттың бас сәулетшілері болды. Рамус жобаға жауапты серіктес болды. Бьярк Ингелс OMA үшін ішкі бөлімдерді жобалады. OMA жобаға қатысуға шақырылған фирмалардың қатарында болған жоқ. Бұрын Сиэтлде тұрған Рамус, кітапхана кеңесінің қызығушылық танытқан фирмаларды міндетті түрде өткізілетін қоғамдық жиналысқа шақырғанын анасынан бір күн бұрын естіген. Ол Сиэтлге ұшып келді, нәтижесінде OMA жобаны жеңіп алды. Сиэтл қалалық кітапхана жүйесінің бас кітапханашысы Дебора Джейкобс кітапхана тарапынан жобаны басқарды және клиенттің басты өкілі болды, ал Бетти Джейн Нарвер кітапхана кеңесінің президенті қызметін атқарды. Архитекторлар жаңа Орталық кітапхана ғимаратын кітаптарды тойлау орталығы ретінде қарастырды. Зерттеулер нәтижесінде, 21-ші ғасыр мен "цифрлық дәуірдің" келгеніне қарамастан, адамдар қағазға басылған кітаптарға әлі де жауап беретінін анықтады. 11 қабаттан тұратын Орталық кітапханада 1,5 миллионнан астам кітап сақтауға мүмкіндік бар, бұл ескі кітапхана ғимаратындағы 900 000 кітаптан едәуір көп. Архитекторлар кітапхананы жұртшылыққа тартымды ету үшін, оны тұншықтырып, жабық қылып қоймауға тырысты, себебі кітапханалар туралы осы пікір қалыптасқан еді. Кітапхана сырттан ерекше пішінге ие болғанымен, сәулетшілердің философиясы ғимараттың қажетті функциялары оның сыртқы түрін анықтауы керек екендігінде болды, ал оған керісінше, белгілі бір құрылымды таңу және функцияларды оған бейімдеу емес.
Rem Koolhaas and Joshua Prince Ramus of the Dutch firm Office for Metropolitan Architecture (OMA), working in conjunction with the Seattle firm LMN Architects, served as the building's principal architects. Ramus served as the partner in charge. Bjarke Ingels designed the interior boxes for OMA. OMA was not one of the firms invited to compete for the project. Ramus, formerly a Seattle resident, found out from his mother one day in advance that the library board was inviting interested firms to attend a mandatory public meeting. He flew in, and OMA ended up winning the project. Deborah Jacobs, Chief Librarian in the Seattle Public Library system, spearheaded the project from the library's perspective and served as the primary client voice, while Betty Jane Narver served as president of the Library Board. The architects conceived the new Central Library building as a celebration of books, deciding after some research that despite the arrival of the 21st century and the "digital age," people still respond to books printed on paper. The 11 story Central Library has a capacity for over 1.5 million books, in comparison to only 900,000 in the old library building. The architects also worked to make the library inviting to the public, rather than stuffy, which they discovered was the popular perception of libraries as a whole. Although the library is an unusual shape from the outside, the architects' philosophy was to let the building's required functions dictate what it should look like, rather than imposing a structure and making the functions conform to that.
Орналасу
Бірінші деңгей, 4-ші авенюге қараған беткейде, вестибюль, жүк түсіру алаңы және балалар орталығы орналасқан. Сондай-ақ, онда 275 орындық Microsoft аудиториясы да бар, ол шаралар өткізуге арналған. Эскалатор 4-ші авеню вестибюлін 5-ші авенюге қараған үшінші деңгеймен байланыстырады, ол Норклифф қорының қонақ бөлмесі деп аталады. Онда шағын кафе, сыйлық дүкені және жасөспірімдер орталығы бар. "Қызыл қабат" деп аталған төртінші деңгейде беткейлерге 13 түрлі қызыл түсті бояу жағылған, сондай-ақ төрт мәжіліс залы мен екі компьютерлік зертханасы бар. Негізгі компьютерлік зертхана бесінші деңгейде, Чарльз Симоний араластыру камерасы деп аталады, онда 338 компьютерлік станция және анықтама бюросы орналасқан. Ғимараттың маңызды бөлігі – "Кітап спиралі", ол кітапхананың ғылыми-ақпараттық әдебиеттер жинағын Дьюи ондық жүйесінің жіктелуін бұзбай, әртүрлі қабаттарға немесе бөлімдерге бөліп көрсету үшін жасалған. Жинақ алтыншы, жетінші, сегізінші және тоғызыншы қабаттарды үздіксіз тізілген сөрелермен алып жатыр, олардың ең көп көлбеуі 2 градусқа жетеді.
The first level, facing 4th Avenue, has a lobby, holds pick up, and a children's center. It also includes the Microsoft Auditorium, which seats 275 people for events. An escalator connects the 4th Avenue lobby to the third level, which faces 5th Avenue and is named the Norcliffe Foundation Living Room. It includes a small cafe, a gift shop, and a teen center. The fourth level, named the "Red Floor", uses 13 shades of red paint on surfaces and includes four meeting rooms and two computer labs. The main computer lab is located on the fifth level, named the Charles Simonyi Mixing Chamber, with 338 computer stations and a reference desk. A major section of the building is the "Books Spiral", which is designed to display the library's nonfiction collection without breaking up the Dewey Decimal System classification onto different floors or sections. The collection occupies the sixth, seventh, eighth, and ninth stories on a continuous series of shelves with a maximum slope of 2 degrees.
Жауап
Ғимаратты пайдалану көлемі болжанған көлемнен екі еседен астам. Кітапхананың алғашқы жылында 2,3 миллион адам кітапханаға келді; шамамен 30% Сиэтлден тыс жерлерден келді. Кітапхана алғашқы жылында айналасындағы аймаққа 16 миллион долларлық жаңа экономикалық белсенділік әкелді. Архитектура сыншылары мен жалпы жұртшылықтың пікірлері әртүрлі болды. Пол Голдбергер The New Yorker журналында Сиэтл орталық кітапханасын "бір буын ішінде салынған ең маңызды жаңа кітапхана және ең құлшыныс тудыратын" деп мәлімдеді. Вашингтон штатының Инженерлік компаниялар жөніндегі Америкалық кеңесі (ACEC) кітапханаға "құрылымдық шешімдері" үшін инновация мен инжиниринг саласындағы платиналық сыйлықты табыс етті. Кітапхана 2005 жылы AIA-ның сәулет өнері саласындағы ұлттық құрмет сыйлығына ие болды. "Қоғамдық кеңістіктер жобасы" кітапхананы қатты сынап, "егер кітапхана шын мәнінде "қоғамдық орталық" болса, оның ең белсенді бөлімдері тікелей көшелерге жалғасып, барлық жаққа қызмет таратуы керек еді. Күлхастың кітапханасы айналасындағы тротуарлар мен көшелерден оқшауланғандықтан, осы талапқа мүлдем сай келмейді" деді. Сондай-ақ, "сыншылар оны қоғамдық кеңістікті жобалаудың шедеврі деп бағалапты. Бірақ сәулетшінің жарқырағандығы мен жарнамаға құмарлығына бауыр басып, оның туындысындағы кемшіліктерді көре алмай немесе мойындағысы келмейді", - делінген хабарламада. Кітапхана құрылысының шатастыратын жоспары архитектор Рут Конрой Далтон мен когнитивтік ғалым Кристоф Хёльшердің "Бір ғимаратты қарастырайық: Сиэтл орталық кітапханасының пәнаралық зерттеу перспективалары" атты кітабында талданды. Зерттеушілер оны ғимараттың күрделілігі мен жол табу қабілетінің жеке ерекшеліктері арасындағы байланысты зерттеу үшін үлгі ретінде қарастырды.
Use of the building is more than double the predicted volume. In the library's first year, 2.3 million people came to visit the library; roughly 30% were from outside Seattle. The library generated $16 million in new economic activity for its surrounding area in its first year. The opinion of architectural critics and the general public has been mixed. Paul Goldberger, writing in The New Yorker, declared the Seattle Central Library "the most important new library to be built in a generation, and the most exhilarating." The American Council of Engineering Companies (ACEC) of Washington awarded the Library its Platinum Award for innovation and engineering in its "structural solutions". The library also received a 2005 national AIA Honor Award for Architecture. Lawrence Cheek, the architecture critic for the Seattle Post Intelligencer, revisited the building in 2007 and found it "confusing, impersonal, uncomfortable, oppressive" on the whole, with various features "decidedly unpleasant," "relentlessly monotonous," "badly designed and cheesily detailed," "profoundly dreary and depressing," and "cheaply finished or dysfunctional," concluding that his earlier praise for the building was a "mistake." The library was roundly condemned by the Project for Public Spaces, which noted "if the library were a true 'community hub,' its most active areas would connect directly to the street, spinning off activity in every direction. That is where Koolhaas's library, sealed away from the sidewalks and streets around it, fails completely." It went on to note "critics have cast it as a masterpiece of public space design. As if blinded by the architect's knack for flash and publicity, they cannot locate, or perhaps refuse to acknowledge, the faults in his creation." The confusing layout of the library's structure was also addressed in a book by architect Ruth Conroy Dalton and cognitive scientist Christoph Hölscher, called Take One Building : Interdisciplinary Research Perspectives of the Seattle Central Library. Researchers examined it as a model case for investigating the interplay between the building's complexity and individual differences in wayfinding ability.