Кіріспе

Ottawa Public Library (OPL; ) - Канаданың Онтарио провинциясындағы Оттава қаласының кітапхана жүйесі. Кітапхана 1906 жылы Карнеги қорынан алынған үлесіммен құрылған.

Ақпараттық технологиялар

Кітапхана бастапқыда Windows 95 компьютерлерін Office 2000 және WordPerfect сияқты алдын ала орнатылған бағдарламалармен пайдалану үшін ұсынды. 2005 жылдың қаңтар айында үш бөлімшесі Windows XP-ге жаңартылды. Қалған бөлімшелер сол жылдың сәуір айына дейін сол операциялық жүйені алды. 2014 жылдың наурызында Windows 7 жүйесі енгізілді және бағдарламалық құрал Office 2007 нұсқасына жаңартылды, бірақ WordPerfect енді қолжетімді емес. Балалар шоттары сүзгіленеді, ал ересектер сүзгіленбеген немесе сүзгіленген интернетке қол жеткізуді таңдай алады. Кейіннен олар филиалдарында Wi-Fi аймақтарын орнатты. Кітапханадан тегін жүктеп алуға болатын электрондық кітаптар, Zinio журналдары, аудиокітаптар және MP3 музыкасын алуға да болады.

ОПЛ-нің пайда болуы

ХХ ғасырдан бұрын Оттавада қонақүйлердің вестибюльдерінде бірнеше оқу бөлмелері болды, сондай-ақ жұмысшылар үшін Байтаун механика институты сияқты ақы төлемелі кішкентай кітапханалар да болды, бірақ ешкімнің тегін оқи алатын орны болған жоқ. Қаланың белсенді Әйелдер кеңесі барлық адамға арналған тегін кітапхана мәселесін қолға алды. Тегін қоғамдық кітапхананы құруға жасалған алғашқы нақты қадам 1895 жылдың басында Оттава әйелдері тарапынан жасалды. Осы мақсатқа жету үшін Комитет Evening Journal газетінің көмегін алды. Газет иесі жомарттықпен газетті әйелдерге арналған арнайы саны үшін қолжетімді етіп берді. Мэри МакКей Скотт бас редактор болды. Газет 1895 жылдың 13 сәуірінде жарық көрді және 500 доллар пайда әкелді. Қалалық көмек алу үшін 1896 жылдың қаңтарында заң жобасы ұсынылды. Бірақ заң жобасы қабылданбады. 1896 жылғы сайлауға дейін жергілікті ағаш өңдеуші кәсіпкер Джордж Перлидің үйі кітапханаға үй ретінде оның өсиетімен берілгені туралы хабарланды. Алайда, қала кітапхана салу туралы ұсынысқа, сондай-ақ өрт сөндіру станциясын салу туралы тағы бір ұсынысқа да қарсы дауыс берді, себебі қалада "қуанышқа" жұмсауға ақша болған жоқ. Тек 1901 жылы ғана Эндрю Карнегиге хаттар жіберілді. Карнеги қалаға кітапхана салу үшін 100 000 доллар көмектесетінін, егер олар кітапхананы күтіп ұстау үшін жер берсе және жылына 7 500 доллар жұмсауға уәде берсе жауап берді. Олар 1903 жылдың қаңтарында келісімге келді, ал бірнеше жыл ішінде кітапхана салынды және көпшілыққа ашылды. 1906 жылы ресми ашылудан кейін Карнеги кітапханасы күтілгеннен бірнеше сағат кешіккенімен ашылды, себебі ашылу күні келген көптеген адамдар кітапхананы толық дерлік бұзып, көптеген заттарды алып кетіп қалды.

Қазіргі OPL

Бас кітапхана Оттаваның орталық бөлігінде Меткалф көшесі мен Лориер даңғылы батысының бұрышында, Карнеги кітапханасының түпнұсқасы орналасқан жерде сақталған, бірақ түпнұсқа ғимараттан тек әсем әйнек терезесі ғана қалды. Ескі Карнеги кітапханасының бірнеше коринфтік бағаналары Ұлттық астана комиссиясы күтіп ұстайтын Рокклиф паркіндегі Роккерлерде сақталған. Кітапхананың қазір Оттава қаласының және ауылдық аймақтарының барлығында орналасқан отыз үш филиалы бар. 2001 жылы Оттава қаласы біріккенге дейін, он бір жеке муниципалды кітапхана жүйелері біріктірілген Оттава қалалық кітапханасының өзінде тек сегіз кітапхана болды, олардың ішінде Саннисайд, Ридо және Розмаунт кітапханалары бар еді. Бүгінде кітапхана аудандық филиалдарға – Непиан Центрпойнт, Камберленд және Гринбороға, қауымдастық филиалдарға – Саннисайд, Рут Э. Дикинсон және Карлингвудқа, сондай-ақ бірнеше ауылдық филиалдарға бөлінген. Жаңа қаланың тұрғындары 2001 жылғы бірігуден үлкен пайда көрді, себебі енді олар басқа филиалдан оңай тапсырыс бере алады және қаладағы кез келген филиалға кітаптарды қайтара алады. Кітапхана сайты арқылы тапсырыс беру және оны жергілікті филиалдан алу өте танымал болды, 2007 жылы сайтқа 5 миллионнан астам адам кірді. Жаңа жүйе өте орталықтандырылған, бұл көп жағдайда шешім қабылдау құқығының жоғалуына әкелді, соның ішінде сатып алуға кітаптарды таңдау және кіші кітапханаларды басқарудың бұрынғы, жергілікті әдістері. Дегенмен, кітапханаға кітап сатып алу үшін ұсыныстар жасауға болады. 2022 жылдың 31 қазанына дейін OPL-дің бас директоры Соня Беббингтон болды. OPL-ді қалалық кеңесшілер мен қоғамдық мүшелерден құралған тоғыз штаттан тыс мүшеден тұратын кеңес басқарады, олардың бесi қалалық кеңесшілер, ал төртеуі – қоғамдық мүшелер. Кітапхананың қаржысы негізінен қалалық жергілікті салық түсімдерінен түседі. Сонымен қатар, кірістің бір бөлігі провинциядан, сондай-ақ кітапханалық алымдар, айыппұлдар және қайырымдылықтан түседі. Кітапхана жүйесінде 2,3 миллионнан астам кітап бар, олардың 91,7 пайызы кітаптарды құрайды. Кітапханада DVD, CD, электрондық кітаптар мен музыканы қоса алғанда, үлкен аудиовизуалдық коллекциясы бар. Оттавада үлкен француз тілді халық болғандықтан, коллекцияның көп бөлігі француз тілінде, ал Ванье сияқты кейбір филиалдарда француз тілінде ғана жұмыс істейді. Кішірек коллекцияларда басқа да көптеген тілдер ұсынылады, олардың ішінде қытай, хинди және араб тілдері ерекше аталады. Онтарионың соңғы кітапхана статистикасына сәйкес, Торонто қалалық кітапханасынан ғана көп кітап бар. Кітапхана ересектер мен балалар үшін толық спектрлі бағдарламаларды ұсынады, балаларға арналған бағдарламалар өте танымал. Сонымен қатар, 359 интернет станциясы және 79 электрондық деректер қоры бар. Саннисайд филиалынан шамамен 50 жыл бойы жұмыс істеген кітапхананың екі кітапханасы кітапхана филиалдары жоқ аудандарға жету үшін қала бойынша белгіленген уақытта тоқтайды. Бұл аудандардың көпшілігі кедей, шалғай орналасқан немесе филиалдан тым алыс. 2004 жылы қаржы дағдарысы кезінде ескі кітапхана машинасының қызметін тоқтату туралы мәселе көтерілді, бірақ 2005 жылы екінші, жаңа кітапхана машинасы қосылып, ол қызметте сақталды. 2006 жылдың маусым айында кітапхана машиналарының бас кеңсесі Гринборо аудандық кітапханасына көшірілді. Қаланың жылдам өсіп келе жатқан оңтүстік бөлігінде салынған жаңа Гринборо аудандық кітапханасы 2006 жылдың 7 маусымында ашылды, ол бұрынғы Глостер қаласы құрған Блоссом Парк филиалының орнына келді.

Жаңа орталық кітапхана

Соңғы жылдары Ванкувер, Сиэтл және Солт-Лейк-Сити сияқты көптеген қалалар қала ортасын жаңғырту жобалары аясында жаңа орталық кітапханалар салуда үлкен табысқа қол жеткізді. Бұл қалалық ескерткіштер қауымдастықты нығайтатын және ақпараттық қоғамның маңызды бөлігі болып табылатын жаңа қоғамдық кеңістіктерді құрды. Осыған байланысты, Оттаваға керемет дизайн жасау және соңғы жылдары жаңа кітапханалар салған Калгари және Галифакс сияқты басқа канадалық қалалардың үлгісін алуға үлкен қысым көрсетілуде. Бір құрылыс компаниясы қалалық кеңеске Лебретон Флэтстің әлі толық пайдаланылмаған бөлігінде серіктестік құру туралы ұсыныс жасады. Оттава қалалық кітапханасы мен Канада кітапханасы және мұрағатының бірлескен мекемесі (ОПЛ LAC) Лебретон Флэтстің шетінде, Альберт көшесі, 555 нөмірде орналасады.

Оттава қаласының орталық мұрағаты және Оттаваның қоғамдық кітапхана материалдары орталығы

Оттава қаласының орталық мұрағаты және Оттава қоғамдық кітапхана материалдары орталығы 100 Талвуд д. мекендеген. Энергияны үнемдеу және экологиялық дизайн саласындағы көшбасшылық (LEED) стандартына сәйкес салынған ғимаратты Shoalts and Zaback Architects және Barry J. Hobin and Associates Architects компаниялары жобалады. Ғимаратта энергияны үнемдейтін түрлі технологиялар мен жаңартылатын ресурстар қолданылған. Мұрағатта халыққа арналған анықтама бөлмесі, көрме галереясы, консервациялық зертхана және өнер туындылары сақталатын бөлмелер бар. Кітапхана материалдары орталығында автоматтандырылған материалдарды тасымалдау жүйесі орнатылған, ол кітапхана материалдарын барлық 33 филиалға және кітапхана көшбасшысына (Bookmobile) сұрыптап жеткізуге көмектеседі. Орталық мұрағат пен кітапхана материалдары орталығы 2012 жылғы 2 және 3 маусымда өткен «Оттаваның есіктерін ашу» іс-шарасында архитектуралық тұрғыдан қызықты және тарихи маңызы бар ғимараттардың қатарында көрсетілді.