Ирак соғысының қасіреті: Әкесінің наразылық күресі

Кіріспе

Реестрлік кілттер

Реджинальд Томас Кис (1952 жылы туған) – Ирак соғысында қаза болған британдық әскери қызметшісінің әкесі. 2005 жылғы жалпы сайлауда ол Седжфилд округінен соғысқа қарсы тәуелсіз кандидат ретінде бақ сынасты, бұл округте сол кездегі премьер-министр Тони Блэр өкілдік еткен.

Өмірбаян

Кейс – «Әскери отбасылар соғысқа қарсы» науқан тобының негізін қалаушы мүшесі. Оның ұлы, капрал Том Кис 2003 жылғы маусымда Маджар-аль-Кабирде ирактық халықтың жасаған шабуылынан қаза тапқан алты әскери полиция қызметкерінің бірі болды. Редж Кейс Солихалл қаласында 19 жыл жедел жәрдемде жұмыс істеп, содан соң Солтүстік Уэльстегі Бала қаласындағы Ллануухллинге зейнеткерлікке шықты. 2005 жылғы жалпы сайлауда ол Седжфилд сайлау округінде сол кездегі премьер-министр Тони Блэрге қарсы кандидат болды. Науқан барысында Кейс бұрын Лейборист партиясын қолдағанын, әлі де социалист екенін, бірақ Блэрдің Ирак соғысы саясатына қарсы кандидат ретінде сайлауға түскенін мәлімдеді. Ол сайлаушылар оны қолдаса, Лейборист партия билікте қала беретінін, бірақ премьер-министр ретінде Гордон Браунның тағайындалуы мүмкін екенін айтты. Бұрынғы тәуелсіз депутат Мартин Белл басқа партияларды кандидаттарын қайтарып алуға шақырды, себебі соғысты қолдаушыны қызметтен шеттету АҚШ президенті Джордж Буш және оны қолдаған басқа да әлемдік көшбасшыларға маңызды сигнал жіберетінін жеткізді. Науқан кезінде The Guardian газетінің журналисі Стюарт Джеффрис Кейске: «Осы ауыр жағдайда, әлі де қайғырып жүрген кезде саяси кандидат болу қиын емес пе?» – деп сұрады. Ол: «Иә, қиын. Бірақ Томға деген жауапкершілігімді сезінемін. Мен Курск кемесінде қаза болғандардың жесірінің сөзін есіме аламын. Ол: «Егер еліңе сатқындық жасасаң, сатқынсың және түрмеге қамаласың. Бірақ егер елің сені сатса, не істей аласың?» деді. Менің ойымша, жауабы бар: біз дауысымызды ұлым мен оған ұқсас адамдарды сатқандарды биліктен қуу үшін пайдалана аламыз. Міне, мен Седжфилд халқынан осыны қалаймын», – деді. Сайлау қорытындысы жарияланғанда Кейс соғысқа бару туралы шешімнің қоздырған даулары мен Блэрдің соғыс себептері туралы айтқан жалғандықтары туралы кеңінен талқыланған сөз сөйледі. Блэр сөзді бетке қарамастан тыңдады. 2005 жылғы сайлаудың ең есте қаларлық сәттерін талдаған BBC мынаны атап өтті: Тәуелсіз кандидат Редж Кейс Тони Блэрдің Седжфилд сайлау округінде соғысқа қарсы үгілмен дауыс берушілердің 10 пайызын алды. Бірақ оның Иракта қаза тапқан ұлы үшін айтқан қайғылы сөздері есте қалады – бұл сөздердің өзі де күшті болғанымен, Киздің сөздері үшін емес, Тони Блэрдің оларды тыңдаған кездегі бет-пішіні үшін есте қалды. «Бір күні премьер-министр өкініш білдіретініне сенемін, ол қайғыға ұшыраған отбасыларға кешірім сұрайды», – деді Киз. Блэрдің бейжай, эмоциясыз болуға тырысуы оның премьер-министрлік кезеңі туралы баяндамаларда қайта-қайта көрсетіледі. 2015 жылы BBC Кейстің өмірінен жасалған «Reg» атты көркем фильмін түсіретінін хабарлады. 2016 жылғы 6 маусымда көрсетілген фильмде Киз рөлін «Оскар» жүлдесіне ұсынылған актер Тим Рот ойнады. Фильмді Дэвид Блэр режиссерлік етті, сценарийін Джимми МакГоверн мен Роберт Пью жазды.

Keys is a founder member of the campaign group Military Families Against the War. His son, Lance Corporal Tom Keys, was one of six Royal Military Policemen killed by an Iraqi mob in Majar al Kabir in June 2003. Reg Keys was an ambulance paramedic for 19 years in Solihull before retiring to Llanuwchllyn, Bala in North Wales. In the 2005 general election, he stood against the then Prime Minister, Tony Blair, in the Sedgefield constituency. Keys declared at the outset of the campaign that he had been a Labour Party voter and was still basically socialist, but that he was seeking election as a candidate opposed to Blair's policy on the Iraq War. He claimed that by electing him, voters could keep the Labour Party in power but with Gordon Brown as the likely Prime Minister rather than Blair. Former Independent MP Martin Bell urged the other parties to withdraw their candidates as removing a supporter of the war from office would send a message to President of the United States George W. Bush and other world leaders who had supported him. During the campaign, The Guardians Stuart Jeffries asked Keys, "Is it difficult to be a political candidate in these circumstances, when you are still clearly grieving? ", to which he replied "Yes it is. [ ] I feel, though, that I have a responsibility to Tom. I keep going back to the words of a widow of a man who died on the Kursk [ ]. She said: 'If you betray your country you are a traitor and you will go to prison. But if your country betrays you, what can you do?' I think I have an answer to that: we can use our vote to get rid of those people who betrayed my son and other men like him. That's what I want the people of Sedgefield to do." At the declaration Keys made a widely publicised speech about the controversy over the decision to go to war and the alleged deceptions made by Blair over the reasons for going to war. Blair listened to the speech with an expressionless face. Reviewing the 2005 election's most memorable moments the BBC noted:
Independent Reg Keys polled 10% of the vote in Tony Blair's Sedgefield constituency on an anti war ticket. But it was his moving lament for the son he lost in Iraq that will linger in the memory – not for Mr Keys' words necessarily, although these were powerful enough, but for Tony Blair's expression as he listened to them. 'I hope in my heart that one day the prime minister will be able to say sorry, that one day he will say sorry to the families of the bereaved,' said Mr Keys. Mr Blair's attempt to look impassive and expressionless will, inevitably, be replayed time and again whenever the story of his premiership is told on television. In 2015, the BBC announced that it was to produce a biographical drama film about Keys' life called Reg. In the film, broadcast on 6 June 2016, Keys was portrayed by Academy Award nominated actor Tim Roth. It was directed by David Blair from a script by Jimmy McGovern and Robert Pugh.

Спектр

2006 жылдың тамызында Редж Кис және Иракта қаза тапқан әскери қызметшілердің туыстары "Спектр" атты жаңа саяси партия құрылғанын жариялады. Партияның мақсаттары мен міндеттеріне үкіметті Ирак туралы парламентті жаңылыстырғаны үшін жауапкершілікке тарту, Ирактан оралған жараланған әскерлерді қолдау, Ирактағы әскерилердің алаңдаушылықтарын көтеріп, жабдықтар мен жүйелердегі кемшіліктерді көрсету кірді. Іс-шара барысында партияның 70-тен астам сайлау округінде, сол кездегі соғысты қолдаған Лейбористік партия депутаттарына қарсы сайлауға түсу жоспарланғаны айтылды, олардың ішінде Сыртқы істер министрі Маргарет Беккет, Рут Келли, Қоғамдық және жергілікті басқару министрі және Коммундар палатасының басшысы Джек Стро бар еді. Кис парламенттік сайлауларда да кандидаттарды тіркеуді көздеді. Алайда, "Спектр" Сайлау комиссиясында саяси партия ретінде тіркелмеді және 2010 жылғы жалпы сайлауда немесе кез келген аралық сайлауда қатыспады.