Специализированды кітапханалар қауымдастығы (SLA) – бизнес, құқық, ғылым және т.б. салалардағы ақпарат мамандарының халықаралық ұйымы. 1909 жылы құрылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кәсіби қауымдастық
Professional association
Арнайы кітапханалар қауымдастығы (SLA) – бизнес, мемлекеттік органдар, құқық, қаржы, коммерциялық емес және академиялық ұйымдар мен мекемелерде жұмыс істейтін кітапхана және ақпарат мамандарының халықаралық кәсіби қауымдастығы.
The Special Libraries Association (SLA) is an international professional association for library and information professionals working in business, government, law, finance, non profit, and academic organizations and institutions.
Тарих
Арнайы кітапханалар қауымдастығы 1909 жылы АҚШ-та, арнайы жағдайларда жұмыс істейтін кітапханашылар тобымен құрылды. Оған Джон Коттон Дана жетекшілік етті және ол 1909 жылдан 1911 жылға дейін SLA-ның алғашқы президенті болды. SLA құрылғанға дейінгі жылдары Дана және басқа кітапханашылар мамандандырылған кітапханалар ұсына алатын материалдарға деген сұраныстың артып келе жатқанын байқады және осындай ортада жұмыс істейтін ақпараттық мамандар өздерінің қызметтік талаптарына жауап беру арқылы кітапхана ісінің жаңа түрін қалыптастырып жатқанын түсінді. Сонымен қатар, олардың көпшілігі кәсіби кітапханашылар ретінде жұмыс істеді, бірақ басқа кітапханашылар мен мамандарға қарағанда кәсіби қолдау аз болды. Осы ортақ мәселелерді шешу үшін топ бірігіп әрекет етуге тырысты. "Арнайы кітапханалардың" алғашқы санында айтылғандай, олардың мақсаты – "елдегі барлық шағын кітапханаларды: қаржылық, коммерциялық, ғылыми, өнеркәсіптік; мемлекеттік, колледж және жалпы кітапханалардың арнайы бөлімдерін; және, шын мәнінде, арнайы мақсаттарға арналған және шектеулі клиенттерге қызмет ететін барлық кітапханаларды ынтымақтастыққа біріктіру" еді. Қазіргі таңда SLA – 75-тен астам елде мүшелері бар халықаралық ұйым және 55 аймақтық бөлімшеге бөлінген. Бұдан өзге, SLA-ның нақты тақырыптарға арналған бірнеше бөлімшелері бар. Көптеген бөлімшелерде тармақтар бойынша қосымша мамандықтар қарастырылған. Қазіргі бөлімшелер: Академиялық; Биомедициналық және өмір ғылымдары; Бизнес және қаржы; Химия; Бәсекеге қабілетті талдау; Білім беру; Инженерлік; Қоршаған орта және ресурстарды басқару; Азық-түлік, ауыл шаруашылығы және тамақтану; Мемлекеттік ақпарат; Ақпараттық технологиялар; Сақтандыру және қызметкерлерге арналған әлеуметтік жәрдемақылар; Білімді басқару; Құқық; Лидерлік және басқару; Әскери кітапханалар; Мұражайлар, өнер және гуманитарлық ғылымдар; Жаңалықтар; Мұнай және энергетикалық ресурстар; Фармацевтикалық және денсаулық сақтау технологиялары; Физика, астрономия және математика; Ғылым және технология; Әлеуметтік ғылымдар; Жеке кітапханашылар; Таксономия; және Көлік.
The Special Libraries Association was founded in 1909 in the United States by a group of librarians working in specialized settings, led by John Cotton Dana, who served as the first president of SLA from 1909 to 1911. In the years prior to SLA's founding Dana and other librarians saw an increasing demand for the types of materials that specialized libraries could provide, and recognized that as information professionals working in such settings responded to the demands of their jobs they were creating a new kind of librarianship. Also, many of them were working as professional librarians but largely without the professional support enjoyed by other librarians and professionals. The group sought to address their common problems by banding together. Their goal, as stated in the first issue of Special Libraries, was to "unite in co operation all small libraries throughout the country; financial, commercial, scientific, industrial; and special departments of state, college and general libraries; and, in fact, all libraries devoted to special purposes and serving a limited clientage." The SLA is now an international organization with members in over 75 countries and is organized by 55 regional Chapters. Additionally, the SLA also has a number of Divisions devoted to specific topic areas. Many Divisions also include Sections for sub specialties. The current Divisions include: Academic; Biomedical & Life Sciences; Business & Finance; Chemistry; Competitive Intelligence; Education; Engineering; Environment & Resource Management; Food, Agriculture & Nutrition; Government Information; Information Technology; Insurance & Employee Benefits; Knowledge Management; Legal; Leadership & Management; Military Libraries; Museums, Arts & Humanities; News; Petroleum & Energy Resources; Pharmaceutical & Health Technology; Physics Astronomy Mathematics; Science Technology; Social Science; Solo Librarians; Taxonomy; and Transportation.
Атау таласы
SLA құрылған сәттен бастап Арнайы кітапханалар қауымдастығы аталымындағы терминологияға қатысты пікір таластар болды. SLA-ның құрылған кезінде «арнайы кітапхана» немесе «арнайы кітапханашы» деген терминге бірден қарсылық білдірілді. Кейбірлер үшін бұл термин тым шектеулі болды, себебі ол бұрынғыда белгілі бір дәрежеде ғана мағынасын табатын, шешімді немесе тар мақсаттағы анықтамалық жинақтарды анықтау үшін қолданылған. Ал енді біреулер үшін бұл термин тым кең болып көрінді, арнайы кітапханашының атқаратын жұмысына емес, жинақтың жалпы түріне баса назар аударды. Бұл талқылау ұйым мүшелері арасында бүгінге дейін жалғасып келеді және атауды ресми түрде өзгерту мәселесі 1982, 2003 және 2009 жылдары қарастырылды, бірақ мүшелер дауыс беру арқылы одан бас тартты.
From the time of the founding of the SLA there has been some controversy surrounding the terminology used in the name Special Libraries Association. At the time of SLAs founding there was an almost immediate backlash against the term special library or special librarian. For some, the term was too specific in that it had been used on a limited basis to that time to define reference collections which were limited or narrow in some way. For others, the term was too broad, focusing on a general type of collection rather than the work that the special librarian does. This debate continues today among organization members and official name changes were considered in 1982, 2003, and 2009 but they were eventually voted down by the membership.
Мүшелік
SLA мүшелігі кез келген адамға немесе ұйымға ашық. Мүшелер SLA-ға жыл сайынғы жарна төлейді және қалаған кез келген Тарау, Бөлім немесе Топ мүшелігі үшін қосымша төлемдер жасайды. SLA мүшелері көбінесе кітапхана және ақпарат ғылымдары бойынша магистр дәрежесіне ие, сондай-ақ заң, медицина немесе инженерия сияқты ұқсас салалардағы жоғары білімі болуы мүмкін. Арнайы кітапханаларға заң кітапханалары, жаңалықтар кітапханалары, корпоративтік кітапханалар, мұражай кітапханалары, медициналық кітапханалар және көлік кітапханалары жатады. Алайда, бүгінгі таңда көптеген ақпарат мамандары тікелей кітапханада жұмыс істемейді. Олар өз ұйымдарының ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін өздерінің арнайы біліктіктерін белсенді түрде қолданады. SLA мүшелері корпоративтік бәсекелестік талдаушысы, зерттеуші немесе ақпарат маманы сияқты дәстүрлі емес кітапханашылық қызметтердің көптеген түрлерін атқарады. Ақпаратты таңдау, талдау, басқару, сақтау және тарату үшін ақпараттық технологиялардың жылдам дамуын ескере отырып, орташа SLA мүшесі кітапхана ғылымымен байланысты, бірақ оған ғана шектелмейтін, қызметтердің кең ауқымын орындайды және әртүрлі дағдыларды қолдануы мүмкін. Шындығында, арнайы кітапханашы көбінесе кітапханада емес, ақпараттық орталықта немесе ресурстық орталықта жұмыс істейді. Директорлар кеңесі SLA-ның жалпы бағытын және басқаруын қамтамасыз етеді және ұйымның басшыларын таңдайды. Директорлар кеңесін бір жылдық мерзімге сайланатын президент басқарады. Басқарма таңдаған атқарушы директор SLA-ның күнделікті басқаруын және жұмысын қадағалайды. SLA 2016 жылдың мамыр айында Эми Лестишн Беркті атқарушы директоры ретінде қабылдады. Бёрк 1 наурыздан бастап SLA-ға жетістік вице-президенті болып қызмет еткен, ол кезде SLA операцияларын басқару үшін MCI USA (бұрынғы Coulter Companies) басқару компаниясымен келісімге келді. SLA-ның әрбір аймақтық Тарауы мен тақырыптық Бөлімі де SLA сияқты лауазымды тұлғаларды сайлайды және жиналыстар өткізеді. Мүшелер өздері жарна төлейтін әрбір Тарау немесе Бөлім үшін басқарма сайлауында дауыс беруге құқылы.
SLA membership is open to any person or organization. Members pay annual dues to SLA and additional fees for any Chapter, Division, or Caucus memberships they wish to obtain. Members of SLA typically possess a master's degree in library or information science and may have an advanced degree in a related field such as law, medicine or engineering. While special libraries include law libraries, news libraries, corporate libraries, museum libraries, medical libraries, and transportation libraries, many information professionals today do not actually work in a library setting. They actively apply their specialized skills to support the information needs of their organizations. SLA members fill many non traditional librarian roles such as corporate competitive intelligence analyst, researcher, or information specialist. Given the rapid adoption of information technologies for selecting, analyzing, managing, storing, and delivering information and knowledge, the average SLA member might be performing a range of services and employing a diverse mix of skills related to, but not exclusive of, library science. In fact, it is likely a special librarian does not work in a library, but rather an information center or resource center. The board of directors is responsible for the overall direction and management of the SLA and selects the organization's officers. The board of directors is led by a president who is elected for a one year term. An executive director selected by the board oversees the day to day management and functions of SLA. SLA Welcomed Amy Lestition Burke, CAE, as its executive director in May 2016. Burke had been serving SLA as vice president of success since 1 March, when SLA entered into an agreement with association management company MCI USA (formerly Coulter Companies) to manage its operations. Each of the regional Chapters and topical Divisions of SLA also elects officers and conducts meetings in a similar fashion to SLA. Members are entitled to vote in board elections for each Chapter or Division in which they pay dues.
Іс-шаралар
SLA қызметіне конференциялар, кәсіби білім беру, байланыс желісін құру және қорғау шаралары кіреді. SLA жыл сайынғы конференциясы мен INFO EXPO, әдетте жазда өтіп, білім беру бағдарламаларын, байланыс шараларын және ақпараттық көрмелерді қамтиды. 2017 жылғы SLA жылдық конференциясы Финикс қаласында өтті. 2018 жылғы SLA жылдық конференциясы 2018 жылдың 9-13 маусымында Мэриленд штатының Балтимор қаласында өткізілді. 2019 жылғы SLA жылдық конференциясы 13-18 маусымда Огайо штатының Кливленд қаласында өтуге жоспарланған.
SLA activities include conferences, professional education, networking, and advocacy. The SLA Annual Conference & INFO EXPO, usually held in the summer, includes education programs, networking events, and information exhibits. The SLA 2017 Annual Conference took place in Phoenix. The SLA 2018 Annual Conference was held 9–13 June 2018, in Baltimore, Maryland. The SLA 2019 Annual Conference is scheduled to be held 13–18 June in Cleveland, Ohio.