Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзиядағы қала маңы темір жол жүйесі
Commuter rail system in Malaysia
Орталық сектор
KTM Komuter-дің 287 км (179 миль) желісі Орталық секторда негізінен Кланг аңғарын қамтиды. Оның 53 станциясы бар. Ол екі қала ішіндегі бағыттан тұрады, атап айтқанда KTM Tanjung Malim Port Klang Line және KTM Batu Caves Pulau Sebang Line. Екі негізгі желі арасындағы ауысулар орталық бөлігіндегі төрт станцияның кез келгенінде жасалуы мүмкін: KL Sentral, Куала-Лумпур, Bank Negara және Putra. Куала-Лумпурда бір платформада немесе кросс-платформалық ауысу мүмкіндігі бар. KTM KL Sentral Terminal Skypark Line – Субанг әуежайына бағытталған жолаушылар үшін шектеулі экспресс қызметі. Уақытты үнемдеу үшін ол Субанг-Джая станциясында ғана тоқтайды. Бұл Малайзиядағы осы сипаттағы екінші желі. Алайда, төмен жол жүргісілігіне байланысты ол уақытша тоқтатылды. Жылдар бойы бағыттар өзгертілді. Бұрын Бату үңгірлері – Pulau Sebang желісі (бұрынғы Серембан желісі) пойыздары Танжунг Малимге, ал Танжунг Малим – Порт Кланг желісі (бұрынғы Порт Кланг желісі) пойыздары Бату үңгірлеріне бағытталған. Сәтті сынақтан кейін бағыттар ауыстырылды. Серембаннан пойыздар Бату үңгірлеріне, ал Порт Клангтан пойыздар Танжунг Малимге қарай жүре бастады. Серембаннан пойыз қызметі Pulau Sebang / Tampin-ге дейін тұрақты түрде кеңейтілді, сондықтан желі қазіргі атауын алды. Сағаттардағы қыжылдама кезеңде қызметке жүктеме көп түседі. Бұл жағдайды жеңілдету үшін бірнеше шаралар қабылданды. Біріншіден, оператор жаңа кезек құру жүйесін енгізді, онда еденге әр пойыз жиынтығының үш түсімен боялған сызықтар салынды. Пойыздар 3+3 құрамында жүрді, бірақ алты вагондық жиынтық енгізілгеннен кейін бұл тоқтатылды. Сағаттардағы қыжылдама кезеңде Серембаннан KL Sentral-ға экспресс қызметі қолжетімді.
KTM Komuter's 287 km (179 mi) network in the Central Sector mainly covers the Klang Valley. It has 53 stations. It consists of two cross city routes, namely the KTM Tanjung Malim Port Klang Line and the KTM Batu Caves Pulau Sebang Line. Transfers between the two main lines can be made at any of the four stations on the central core: KL Sentral, Kuala Lumpur, Bank Negara and Putra. Same platform or cross platform interchange is available at Kuala Lumpur. The KTM KL Sentral Terminal Skypark Line is a limited express service for passengers headed towards Subang Airport. To save time, it only stops at Subang Jaya station. The link is the second of its kind in Malaysia. However, it is temporarily suspended due to low ridership. The routes have been modified over the years. Previously, Batu Caves Pulau Sebang line (formerly, Seremban Line) trains would head towards Tanjung Malim while the Tanjung Malim Port Klang line (formerly, Port Klang Line) trains would head to Batu Caves. Following a successful trial, the routes were swapped. Trains from Seremban began heading towards Batu Caves, while trains from Port Klang headed towards Tanjung Malim. The train service from Seremban was extended permanently to Pulau Sebang/Tampin, hence the current name of the line. The service is subject to overcrowding during rush hours. Several steps were taken to alleviate this. Firstly, the operator introduced a new queuing system, in which the lines are painted on the floor with three colour codes representing each of the train set. Trains were also run in 3+3 formations, although this has been discontinued with the introduction of six car sets. An express service from Seremban to KL Sentral is available during rush hour.
Солтүстік сектор
KTM Komuter Солтүстік секторының қызметі бастапқыда Кедах штатындағы Гурун, Пенанг штатындағы Баттерворт және Перак штатындағы Камунтинг арасында іске қосылды. Бұл, аталған учаскедегі электрлендіру жұмыстары аяқталғаннан кейін орын алды. Содан бері маршрут бірнеше рет өзгертілді. Бүгінде екі бағыт бар: Паданг Бесар – Баттерворт және Ипох – Баттерворт. Баттерворт, Букит Тенга және Букит Мертажам станциялары екі бағыт арасындағы ауысу станциялары болып табылады.
The KTM Komuter Northern Sector service initially operated between Gurun in Kedah, Butterworth in Penang and Kamunting in Perak. This followed the completion of electrification works on that stretch. The route has been modified multiple times since. Today, there are two lines, namely the Padang Besar Butterworth Line and the Ipoh Butterworth Line. Butterworth, Bukit Tengah and Bukit Mertajam are interchange stations between the two lines.
Оңтүстік сектор (тоқтатылды)
КТМ Комьютер Оңтүстік секторы (KTM Komuter Sektor Selatan) аталмыш учаскеде электрлендіру жұмыстары аяқталған соң Серембаннан Гемасқа дейін қызмет көрсетті. Бұл Кланг аңғарынан тысғы екінші KTM Komuter қызметі болды, алғашқысы – солтүстік бағыты. 2016 жылдың 20 маусымынан бастап Гемас және Батанг Мелака аялдамалары жойылып, пойыз Серембан мен Плауа Себанг/Тампин арасында қатынады болды. Содан кейін, шағын қызмет 2016 жылдың 11 шілдесінде Бату үңгірлері – Плауа Себанг бағытының құрамына енгендіктен тоқтатылды. Қазіргі таңда екі жол желісін жаңғырту жобасы аяқталғаннан кейін Оңтүстік сектор желісін Гемастан Джохор-Бахруға қалалық пойыз қызметі ретінде қайта іске қосу жоспарлануда.
The KTM Komuter Southern Sector (Malay: KTM Komuter Sektor Selatan) operated from Seremban to Gemas following the completion of electrification works on that stretch. This was the second KTM Komuter service outside the Klang Valley after the northern counterpart. The Gemas and Batang Melaka stops were removed starting 20 June 2016 with the train running between Seremban and Pulau Sebang/Tampin. Subsequently, the shuttle service was terminated on 11 July 2016 when it was absorbed into the Batu Caves Pulau Sebang Line. There are currently plans to reintroduce the Southern Sector line as a commuter service from Gemas to Johor Bahru after the completion of the double tracking project.
Тарих
1,5 млрд теңге тұратын екі жолды теміржол жобасы 1990 жылы басталды. Жоба 150 шақырымнан астам маршрутты қамтиды, ол Раванг, Порт Кланг және Серембанға дейін созылады. Дегенмен, жоба 1995 жылдың қаңтарында аяқталу мерзімі кейінге жылдырылды, нәтижесінде қызмет уақтылы іске қосылмады. Қызметтің бірінші кезеңі бастапқыда 1995 жылдың шілдесінде басталуы жоспарланған. KTM жұртшылықты "қалалық пойыздарды ойлауға" баулу мақсатында 1995 жылдың 2-11 тамызы аралығында тегін жол билеттерін ұсынды. Қызмет 1995 жылдың 12 тамызында Куала-Лумпурдан Равангқа дейін, бастапқы Серембан желісі бойынша басталды. Қызметтің коммерциялық жұмысы екі күннен кейін басталды. Екі жолды теміржол жобасы 18 ЭМУ пойыз және қосымша 62 пойызбен жүзеге асырылды, олардың құны 180 млн теңге болды. Әрбір пойыз шамамен 240 жолаушыны тасымалдайды және сағатына 100 км жылдамдықпен жүреді. 1995 жылдың 29 қыркүйегінде Салак Селатанға дейін желі ұзартылды. Сентул мен Шах Алам арасындағы қозғалыс 1995 жылдың 28 тамызында, бастапқы Порт Кланг желісінде басталды. Бұл желі 1995 жылдың 29 қыркүйегінде Клангқа дейін ұзартылды. Серембан желісі 1995 жылдың 20 қарашасында Кажангқа және 1995 жылдың 18 желтоқсанында Серембанға дейін ұзартылды. Бұл он жылдан астам уақыт бойы "Коммутер" желісін құрады. 2000-шы жылдардың басында қолданыстағы маршрут бойында қосымша станциялар салынды. KL Sentral 2001 жылдың 16 сәуірінде ашылды және Куала-Лумпурдың жаңа көлік хабы ретінде қызмет етеді. Mid Valley станциясы 2004 жылдың 23 тамызында ашылды, ол жақын жердегі Mid Valley Megamall-ға қызмет көрсетеді. Кепонг Сентрал 2006 жылдың 1 шілдесінде ашылды. Серембан-KL Sentral экспресс қызметі 2004 жылдың 9 желтоқсанында енгізілді. Бұл қызмет кейіннен тоқтатылып, 2018 жылдың 25 шілдесінде қайта іске қосылды. Бұл қызметтер тек жұмыс сағаттарындағы ең көп сұраныс кезінде ғана жұмыс істейді. 1995 жылдан бері алғаш рет маршрут 2007 жылы Серембан желісі бойынша пойыз қозғалысы Расаға дейін ұзартылғанда кеңейтілді. Бастапқыда KTM Komuter қызметі Равангтан солтүстікке қарай жаңа станцияларға шатл ретінде жұмыс істеді. 2008 жылдың қаңтарында маршрут Куала Кубу Баруға дейін, ал 2009 жылдың 1 маусымында Танджунг Малимға дейін ұзартылды. 2016 жылдың 11 шілдесінде Rawang-Tanjung Malim шатл қызметі негізгі Port Klang Line желісіне біріктірілді. 2010 жылдың 28 сәуірінде әйелдерге арналған вагондар енгізілді. Port Klang Line 2010 жылдың 29 шілдесінде Бату үңгірлеріне дейін ұзартылды. Бұл кеңейтумен бірге төрт жаңа аралық станция – Бату Кентонмен, Кампунг Бату және Таман Вахю ашылды. Серембан желісі 2011 жылдың 14 мамырында Серембаннан Сунгай Гадутқа дейін, Сенавангтағы аралық станциясымен және 2013 жылы Рембауға дейін ұзартылды. Солтүстік сектор қызметі 2015 жылдың 11 қыркүйегінде Кедахтағы Гурун, Пенангтағы Баттерворт және Перактағы Камантинг арасында енгізілді. Бұл 2014 жылдың желтоқсанында Ипо-Паданг Бесар электрлендіру және екі жолды теміржол жобасы аяқталғаннан кейін болды. 2016 жылдың 1 қаңтарында Перлистегі Баттерворт пен Паданг Бесар арасында екінші желі енгізілді, ал 2016 жылдың 17 қаңтарында Гурун-Баттерворт-Камантинг маршруты екі бөлек маршрутпен ауыстырылды: Баттерворт-Гурун және Баттерворт-Камантинг. Үш желілік қызмет 2016 жылдың 1 шілдесіне дейін, Баттерворт-Гурун маршруты тоқтатылғанға дейін жұмыс істеді, ал кейіннен 2016 жылдың 1 қыркүйегінде маршрут қазіргі түріне ие болды. Оңтүстік сектор қызметі 2015 жылдың 10 қазанында, 2013 жылдың 30 қазанында Серембан-Гемас электрлендірілген екі жолды жобасы аяқталғаннан кейін енгізілді. Бұл қызмет Кланг аңғарынан тыс KTM Komuter қызметінің екіншісі болды. 2016 жылдың 20 маусымынан бастап Гемас және Батанг Мелака аялдамалары алынып тасталды, пойыз Серембан мен Пулау Себанг/Тампин арасында жүреді. Кейіннен, шатл қызметі 2016 жылдың 11 шілдесінде Серембан желісіне біріктірілген кезде тоқтатылды. 2015 жылдың 15 желтоқсанынан бастап Серембан желісі мен Port Klang Line желілерінің маршруттары алты айлық сынақ кезеңінде ауыстырылды. Серембаннан пойыз Бату үңгірлеріне, Port Klang-тан пойыз Равангқа және кері бағытта жүре бастады. Төрт ортақ станцияда ауысу мүмкіндігі болды. Бұл өзгеріс тұрақты болды, сондай-ақ желілердің атаулары өзгертілді: Серембан желісі мен Port Klang Line желісі Бату үңгірлері-Пулау Себанг желісі және Танджунг Малим-Port Klang желісі болып өзгерді. KL Sentral Terminal Skypark Line Subang әуежайына дейінгі желі 2018 жылдың 1 мамырында енгізілді. 2018 жылдың 10 қыркүйегінен бастап барлық қызметтерде қолма-қол ақшамен билет алу жүйесі жойылды, қолма-қол ақшасыз билет алу әдісі міндетті болды.
The double tracking project, which cost cost RM 1.5 billion, began in 1990. The project covers over a 150 km route stretching as far as Rawang, Port Klang and Seremban. However, the completion was delayed as of January 1995, causing the service to not launch on time. The first phase of the service originally planned to begin in July 1995. As part of KTM's efforts to get the public to "think commuter", KTM offered free rides of the service from 2 to 11 August 1995. The service started on 12 August 1995 from Kuala Lumpur to Rawang, on what was the original Seremban Line. The commercial run of the service began two days later. The double tracking project with 18 EMU trains and additional 62 trains purchased at RM 180 million. Each train carries about 240 passengers and would run at the speed of 100 kmh. The line was extended to Salak Selatan on 29 September 1995. Operations between Sentul and Shah Alam began on 28 August 1995, on what was the original Port Klang Line. This line was extended to Klang on 29 September 1995. The Seremban Line was extended to Kajang on 20 November 1995 and to Seremban itself on 18 December 1995. This would form the Komuter network for more than a decade. In the early 2000s, more stations were added along the existing route. KL Sentral was added on 16 April 2001 and served as the new transport hub of Kuala Lumpur. Mid Valley station was added on 23 August 2004, serving the surrounding Mid Valley Megamall. Kepong Sentral was added on 1 July 2006. The Seremban KL Sentral express service was introduced on 9 December 2004 The service was discontinued later before being reintroduced again on 25 July 2018. These services run only during the rush hour. The route was expanded for the first time since 1995 when train services on the Seremban Line were extended to Rasa in 2007. Initially, KTM Komuter services to the new stations north of Rawang was run as a shuttle service. The route was extended to Kuala Kubu Bharu in January 2008, and finally to Tanjung Malim on 1 June 2009. The Rawang Tanjung Malim shuttle service was absorbed into the main Port Klang Line on 11 July 2016. Women only coaches were introduced on 28 April 2010. The Port Klang Line was extended to Batu Caves on 29 July 2010. Four intermediate new stations, Batu Kentonmen, Kampung Batu and Taman Wahyu were opened with this extension. The Seremban Line was extended from Seremban to Sungai Gadut on 14 May 2011 with an intermediate station at Senawang, and to Rembau in 2013. Northern Sector services were introduced on 11 September 2015 between Gurun in Kedah, Butterworth in Penang and Kamunting in Perak. This followed the completion of the Ipoh Padang Besar Electrification and Double Tracking Project in December 2014. On 1 January 2016, a second line was introduced between Butterworth and Padang Besar in Perlis, while on 17 January 2016, the Gurun Butterworth Kamunting route was replaced with two separate routes: Butterworth Gurun and Butterworth Kamunting. The three line service operated until 1 July 2016 when the Butterworth Gurun route was dropped, and subsequently on 1 September 2016, the route took on its current form. Southern Sector services were introduced on 10 October 2015 following the completion of the Seremban Gemas Electrified Double Tracking Project on 30 October 2013. This service is the second KTM Komuter service outside the Klang Valley after its northern counterpart. The Gemas and Batang Melaka stops were removed starting 20 June 2016 with the train running between Seremban and Pulau Sebang/Tampin. Subsequently, the shuttle service was terminated on 11 July 2016 when it was absorbed into the Seremban Line. From 15 December 2015, the routes of Seremban Line and Port Klang Line were switched as part of a six month trial. Trains from Seremban began heading towards Batu Caves, while trains from Port Klang headed towards Rawang, and vice versa. Transfers could be done at the four shared stations. This change was made permanent, and the name of the lines we changed; from Seremban Line and Port Klang Line to Batu Caves Pulau Sebang Line and Tanjung Malim Port Klang Line respectively. The KL Sentral Terminal Skypark Line to Subang Airport was introduced on 1 May 2018. Beginning 10 September 2018, all service abolished the cash ticketing system, cashless ticketing method was then compulsory.
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
2004 жылдың 3 наурызында кешке Серембан желісінде Серембанға бағытталған KTM Komuter пойзы, Тирой станциясы мен Серембан станциясы арасындағы сигналда бес минут күтіп тұрған, сол бағыттағы тағы бір Komuter пойзының артқы жағына соқтығысты. 40 адам жарақат алды, бірақ қаза болғандар туралы хабарлама жоқ. Апатқа себеп, алдыңғы пойызды тоқтатып тұрған (шарпыған найзағайдан зақымдалған) қателі сигнал шамдары болды. Алайда, соқтығысқан пойыздың жүргізушісі, соқтығысқан пойыз тұрған учаскеге қызыл шамға қарамастан кіргені туралы хабарлар бар. Осы оқиғадан кейін KTM Komuter қызметі бір күнге тоқтатылды. Бұл KTM Komuter қызметі тарихындағы ең ауыр апат болып табылады. 2007 жылдың 2 наурызында кран Sentul Port Klang бағытындағы Шах Алам Komuter станциясының жанындағы KTM Komuter темір жолына құлап, шамамен 10 000 жолаушыны қиын жағдайға түсіріп, 40 рейс тоқтатылды. Балама көлік қызметтері ұсынылды. 2007 жылдың 25 мамырында заңсыз түрде темір жолдан өткеш адам KTM Komuter пойзының соққысынан қаза тапты. Мұндай оқиғалар бұрын да болған. 2008 жылдың 27 ақпанында Sentul Port Klang бағытындағы Субанг Джая мен Петалинг станциялары арасындағы жоғары кернеулі электр сымдары үзіліп, барлық пойыз қызметі Sentul Petaling бағытына ауыстырылды. 2009 жылдың 22 қазанында көп мақсатты көлік Куала-Лумпурдан Субанг-Джаяға қарай келе жатқанда темір жолға құлады. Пойыз қозғалысы тоқтатылды және көлік апаттан кейін 3 сағаттан соң сүйретіліп әкетілді. 2013 жылдың 4 ақпанында Таман Вахю KTM Komuter стансасында 50-ге жуық әйел жолаушылар пойзының астына түсіп қайтыс болды. Оқиға куәгерлерінің айтуынша, құрбан болған әйел 50 метрге дейін темір жол бойымен сүйреліп кеткен. 2013 жылдың 15 ақпанында сағат 23:00-де жөндеуге Sentul депосына қайтып бара жатқан қызметтен тыс KTM 92 класты SCS 20 пойзы Шах Алам станциясының жанында рельстен шығып кетті. Ешкім зардап шекпеді. Пойыз ауыр зақымданып, кейіннен жарамсыз деп жарияланды. 2013 жылдың 1 қарашасында Раванг станциясының жанында 3 вагондық KTM 83 класты пойыз рельс ауыстырғышы арқылы өте келе рельстен шығып кетті. Оқиға кезінде ешкім жарақат алмады. Екі артқы вагон ажыратылып, локомотивпен сүйретілді, ал алдыңғы вагон крандардың көмегімен алынып тасталды. 2017 жылдың 18 қыркүйегінде Раванг пен Куанг станциялары арасындағы KM361.76 учаскесінде электр кабелінің жыртылуына байланысты KTM пойыз қызметі үлкен бұзылысқа ұшырады, нәтижесінде екі темір жол да жабылды.
On the evening of 3 March 2004, a Seremban bound KTM Komuter train in the Seremban Line collided with the rear of another Komuter train facing the same direction, which had been waiting at a signal between Tiroi station and Seremban station for five minutes. Forty were injured, but no deaths were reported. The accident was ascribed to the faulty signal light (struck by lightning) that stopped the earlier train, though the driver of the rear ending train is reported to have run a red light into the section occupied by the rear ended train. The resulting crash disrupted KTM Komuter services along the line for a day. This is so far the worst accident involving the KTM Komuter service. On 2 March 2007, a crane fell onto a KTM Komuter train track near the Sentul Port Klang Route's Shah Alam Komuter station, stranding about 10,000 passengers and cancelling 40 trips. Alternative transport services were provided. On 25 May 2007, a person was killed after he was hit by a KTM Komuter train while crossing the tracks illegally. Deaths in this manner have occurred along Komuter lines before. On 27 February 2008, overhead power cables between Subang Jaya and Petaling stations of the Sentul Port Klang route broke, causing all train services to be modified to run on the Sentul Petaling route instead. On 22 October 2009, a multipurpose vehicle plunged into the railway track as it was heading from Kuala Lumpur towards Subang Jaya. Train services were disrupted, and the vehicle was towed away 3 hours after the accident. On 4 February 2013, A woman in her 50s was run over by a commuter train at the Taman Wahyu KTM Komuter Station. The victim was said to have been dragged 50m along the track in the incident. On 15 February 2013 at 23:00, an out of service KTM Class 92 SCS 20 derailed near Shah Alam station while returning to Sentul depot for maintenance. No one was injured. The train was heavily damaged and was subsequently written off. On 1 November 2013, a 3 coach KTM Class 83 derailed near Rawang station while moving through a track switch. No one was hurt in the incident. The two rear coaches were separated and towed away using a locomotive while the remaining front coach removed by use of cranes. On 18 September 2017, KTM train services suffered a major disruption after an electrical cable snapped at KM361.76 on the tracks between the Rawang and Kuang stations, causing closure to both of the rail tracks.