Кіріспе

Темір жол станциясы

Куала-Лумпур орталық станциясы (KL Sentral) – Малайзияның астанасы Куала-Лумпурдың басты темір жол станциясы болып табылатын, көлікке бағытталған даму орталығы. 2001 жылдың 16 сәуірінде ашылған KL Sentral қаланың басты қалааралық темір жол станциясы ретінде бұрынғы Куала-Лумпур темір жол вокзалын алмастырды. KL Sentral – Малайзиядағы ең ірі темір жол станциясы, сондай-ақ 2001 жылдан 2021 жылға дейін Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ірі станция болды, Таиландтың Бангкок қаласындағы Крунг Теп Афиват орталық терминалы салыныс аяқталғанға дейін. KL Sentral – бірнеше көлік түрлерін біріктіретін көлік хабы ретінде жобаланған. Ампанг, Шри-Петалинг, Шах Алам және Путраджая желілерінен басқа Куала-Лумпурдың барлық жолаушылар темір жол желілері KL Sentral арқылы өтеді. Малайзия түбегіндегі көптеген қалааралық пойыздар осы станциядан басталады. Жобаның барлық темір жол бөліктері аяқталды. Бұл станция сонымен қатар Куала-Лумпур үшін жаңа бизнес және қаржы орталығы болуы жоспарланған.

Шолу

KL Sentral – бұрынғы Keretapi Tanah Melayu локомотив депосы орнында, Брикфилдс қаласында салынған 290 000 шаршы метрлік кешенді білдіреді. Бұл кешенге көлік хабы, қонақүйлер, кеңсе үйлері, кондоминиумдар және сауда орталықтары кіреді, және оның 2015 жылы аяқталуы күтілген. KL Sentral 14 жер учаскесіне бөлінген, олардың әрқайсысы әртүрлі мақсатта қолданылады. Кейбір учаскелер толық құрылысы аяқталып, қазірде пайдаланылуда, ал қалғандары кезең-кезеңмен жүзеге асырылып жатыр немесе әзірге күтіп тұр, жоспарға сәйкес. KL Sentral құрылысын Малайзия ресурстар корпорациясы Берхад (MRCB), Керетапи Танах Мелаю Берхад (KTMB) және Pembinaan Redzai Sdn Bhd компанияларынан құралған консорциум жүзеге асырып жатыр.

Тарих

Куала-Лумпур орталық станциясы бұрынғы Малайя темір жолының орталық теміржол жөндеу шеберханалары деп аталатын маршалдық ауласының орнында салынған. Екінші дүниежүзілік соғыста, Жапония Малайяны басып алған кезде, аула 1945 жылы Куала-Лумпурды бомбалау кезінде одақтастардың нысаны болды. Аула екі рет – 1945 жылдың 19 ақпаны мен 10 наурызында бомбаланды. Екінші бомбалау шабуылында жақын жердегі мұражай да зардап шекті. 1994 жылы Куала-Лумпур қаласының қоғамдық көлігін жақсарту мақсатында Малайзия үкіметі консорциумға ескі теміржол маршалдық ауласын өзінің инфрақұрылымымен қалалық даму аясында заманауи көліктік хабқа айналдыруға келісім берді. Malaysian Resources Corp Bhd (MRCB) басқаратын консорциум, Куала-Лумпур халықаралық әуежайын (KLIA) да жобалаған сәулетші Кишо Курокава және әріптестерін бүкіл жобаның бас жоспарын жасауға тағайындады. 2010 жылдың шілдесінде екі пойыз соқтығысты. Олардың бірі әуежайға бағытталған, екіншісі тұрақтап тұрған пойыз болды. Соқтығысу салдарынан үш адам жарақат алды. 2019 жылдың тамыз айының басында KL Sentral Twitter желісінде жарияланған екі бомбалық қауіптің біріне айналды, екіншісі – Куала-Лумпурдағы Ресей елшілігі. Бұл қауіпті хакерлік жолмен бұзған есептік жазба арқылы "limzhengyan" деп танысқан адам жариялаған. Соның салдарынан Малайзия полициясы аталған орындарды тексеріп, қауіптің жалған екенін анықтады. Алайда, сол күні Bukit Damansara ауданында дайын емес жарылғыш құрылғы табылған. 2023 жылдың 29 мамырынан бастап KL Sentral LRT станциясы ресми түрде KL Sentral redONE деп қайта аталды. Бұл серіктестік, АСЕАН аймағындағы ең ірі мобильді желі операторы (MVNO) – redONE мен Prasarana Integrated Development арасындағы станция атауын пайдалану құқығы туралы бес жылдық келісімнің бір бөлігі болып табылады.

Кеңсе аймақтары

KL Sentral-дағы кеңсе аймақтары жалпы жер көлемінің 50%-дан астамын құрайды. Жарнамалаушының ниеті бойынша KL Sentral ақырында Куала-Лумпурдың бизнес және қаржы орталығына айналуы тиіс.

А партиясы: CIMB-нің бас кеңсесі (Menara CIMB)

А учаскесі Ұлттық мұражайға қарап тұрған CIMB Group-тың жаңа бас кеңсесі болады. 2011 жылдың маусым айынан бастап құрылыс алаңындағы жаңа бас кеңсесінің атауы Menara CIMB (CIMB Tower) деп көрсетілген. Компания бұл жерді 2008 жылдың шілдесінде сатып алды, ал құрылыстың 2007 жылдың төртінші тоқсанында басталып, 2011 жылы аяқталуы күтілуде. Қабаттарының саны әлі белгісіз, бірақ онда шамамен кеңсе кеңістігі болады.

М-бөлім: Plaza Sentral

М-жол немесе Plaza Sentral – KL Sentral-дың батысында орналасқан аяқталған кеңсе кешені. Кешеннің құрылысы екі кезеңде аяқталды. I кезең 2001 жылдың маусым айында үш блоктан және жалпы ауданынан тұратын болып аяқталды. Престижді кеңсе жайларын ұсынатын Plaza Sentral жылдам сатылып, көпұлтты және малайзиялық компаниялар тарапынан ынталы түрде сатып алынды, олар KL Sentral-да жұмыс істеудің жаһандық байланысы мен қолайлылығынан пайдалануға құштар болды. Оның иелену деңгейі 100%-ға жуықтап келеді. ІІ кезең 2003 жылдың қыркүйегінде жоғары сапалы кеңсе кеңістігіне деген сұраныстың өсуіне байланысты іске қосылды. Ол содан бері толығымен иеленілді. 18 қабатты және 26 қабатты екі мұнарадан – төрт блоктан тұратын және жалпы ауданы бар ғимарат 2006 жылы аяқталды. Жалдаушылардың арасында British Telecom және Maxis Communications компаниялары бар. Арнайы салынған 30 қабатты Sentral Tower кеңсе мұнарасы 2004 жылдың наурыз айында Lembaga Tabung Haji компаниясына 161.46 миллион ринггиттен сатылды. Plaza Sentral-дың жер астындағы тұрақ орны бар.

Ж-жол: Соока Сентрал және 4 кеңсе мұнарасы

J учаскесі – бірдей архитектуралық стильдегі төрт 35 қабатты кеңсе мұнараларын салуға арналған дамыту учаскесі. J лоты 2005 жылдың мамырында United Engineers (M) Bhd (UEM) компаниясына төрт мұнара салу жоспарымен сатылды. UEM компаниясы А мұнарасын өзінің Mercu UEM корпоративтік кеңсесі үшін ең жақсы жерде, жалпы ауданы бар жерде салды. B мұнарасы Малайзия Индустриялық Даму Агенттігі үшін кеңсе мұнарасы болады. C мұнарасын Quill Realty Sdn Bhd салған және оны Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) компаниясына корпоративтік кеңсесі үшін сатқан. D мұнарасы Quill компаниясы салған Quill 7 деп аталатын кеңсе ғимараты. J учаскесіндегі дамыту жобасы – фитнес және спа орталығы, бизнес орталығы, тамақ залы, мейрамханалар мен ашық ауада тамақтану мүмкіндіктері бар алты қабатты өмір салты орталығы. Бұл жоба "Sooka Sentral" деп аталды және 2007 жылдың желтоқсан айында есігін ашты.

N: 1 Орталық мұнара

1 Sentral Tower – кеңселік мұнара, жалпы еден ауданы құрайды. Құрылысы 2007 жылы аяқталды. Онда PricewaterhouseCoopers, MRCB және General Electric сияқты компаниялар орналасқан.

Басқалар

KL Sentral үшін B учаскесі қаржылық аймақ ретінде ұсынылған. Құрылыс жұмыстары жүргізілмеген. F учаскесі болашақта кеңсе ғимараты салынуы жоспарланған. Қазіргі таңдағыда, оның негізі жиһаз көрмесі мен тамақ және сусын орталығы ретінде пайдаланылуда.

Көңіл көтеру аймақтары

"Е" лоты ойын-сауық пен конгресс орталығына айналады. Осы құрылыстың жоғары қабаты (немесе деңгейі) аяқталды.

G партиясы: NU Central

KL Sentral-дың оңтүстігінде орналасқан G лоты сауда орталығынан, кеңсе ғимаратынан, қызмет көрсету пәтерлерінен және үш жұлдызды қонақ үйден тұрады. NU Sentral – бұл аймақтағы сауда орталығы, ол Stesen Sentral және KL Sentral монорельстік станциясы арасында тікелей байланыс жолы қызметін атқарады. Құрылыс жұмыстары 2008 жылы басталды және 2014 жылы аяқталды. Бұрын бұл жер Брикфилдс пен KL Sentral монорельстік станциясынан KL Sentral-ға дейін жаяу өтушілер үшін қысқа жол ретінде қолданылған. 2008 жылдың қаңтар айында MRCB, Pelaburan Hartanah Bumiputera Bhd (PHBB) компаниясымен бірлесіп, Jewel Surprises Sdn Bhd деген атпен бірлескен кәсіпорын құрды. Жаңа компания бұл жер учаскесін 99 жылға жалға алады.

H партиясы: Stesen Sentral

Stesen Sentral – KL Sentral даму жобасының ішіндегі тағайындалған көлік хабы болып табылатын H лотының атауы, алайда, көпшілік және байланысқан көлік желілері әдетте станцияның өзін "KL Sentral" деп атайды. Алты теміржол желісін қабылдауға арналған Stesen Sentral 2000 жылдың желтоқсанында аяқталды, ал теміржол, сауда және тамақ-сусын қызметтері 2001 жылдың сәуірінде басталды. Негізгі ғимараттың жалпы ауданы жарты миллион шаршы футқа тең, ал техникалық сипаттамалары 2020 жылға дейінгі жолаушылар санының болжамына негізделген, сол кезде Малайзия толық дамыған ел болуға ниеттенген. 2008 жылы Stesen Sentral күніне 100 000-нан астам жолаушыны қабылдады, яғни жылына 36,5 миллион адамды құрады. Станцияда KL Sentral аймағында жұмыс істейтін және келушілер үшін тұрақ орны бар.

Транзит конкурстары

KL Sentral станциясында екі транзит залы бар. 1-деңгейдегі транзит залы – станция ғимаратының негізгі залы. Осы залдан KTM Komuter, LRT Kelana Jaya Line және KLIA Transit билет сату кассалары мен баға төлеу қақпаларына қол жеткізуге болады. Сонымен қатар, жолаушылар NU Sentral сауда орталығы арқылы KL монорельсіне көшуі мүмкін, ол залдың соңындағы эскалаторлар арқылы қолжетімді. 2-деңгейдегі транзит залы станция ғимаратының солтүстік жағында орналасқан және оны KTM ETS қалааралық пойыздарымен және KL Sentral Terminal Skypark желісімен саяхаттайтын жолаушылар пайдаланады. Осы залдың қақпалары тікелей қалааралық платформаларға шығарады.

KL Sentral монорельс станциясы

KL Sentral монорельс станциясы Брикфилдс ауданындағы Jalan Tun Sambanthan көшесінде, NU Sentral сауда орталығының артында орналасқан. Бұл станция KL монорельс желісінің соңғы аялдамасы болып табылады. Ол тікелей NU Sentral-ға қосылған, бұл Stesen Sentral мен монорельс станциясы арасында үздіріссіз жүруге мүмкіндік береді. Монорельс станциясында жаңа билет сату автоматтары, билеттік қақпалар, сондай-ақ жаңа тұтынушыларға қызмет көрсету кеңсесі бар. Көру қабілеті нашар адамдар үшін тактильді жабын да NU Sentral-дан бастап орнатылған. Жоғары көпірдің құрылысы аяқталғаннан кейін жолаушылар KL Sentral мен монорельс станциясы арасында қауіпсіз және ыңғайлы түрде жүре алады. Станцияда испандық жүйе қолданылады, ол бір рельс жолынан және жолаушылардың пойызға жеке-жеке түсуі және түсуі үшін екі жағында платформадан тұрады. NU Sentral салынар алдында, монорельс станциясынан Stesen Sentral-ға және кері бағытта қадам басқан жолаушылар көшпенді Jalan Tun Sambanthan көшесімен өтуге мәжбүр болған. Монорельс және жеңіл рельстік көлік станциялары (LRT) алмасу станциялары емес. Осы станцияларды пайдаланғанда, біріктірілген тарифтердің орнына, жолаушылардан екі бір бағыттық тариф алынады.

Музиум Негара МРТ станциясы

Орынның шектеулі болуына байланысты Стень-Сентрал ауданында метро станциясы салу мүмкін болмады, сондықтан Стень-Сентралмен байланыс жасау үшін жақын жердегі Ұлттық мұражайдың алдында метро станциясы салынуы қажет болды. Музиум Негара метро станциясы 2017 жылдың 17 шілдесінде, метро станциясын KL Sentral бас ғимаратына жалғайтын жер асты жаяу өткелімен бірге ашылды.

KL Sentral автобус хабы

KL Sentral сонымен қатар Rapid KL компаниясының автобустық желісін жаңартуының бір бөлігі ретінде қалалық автобустар торабына айналды. Бұл қалалық шаттл және магистральдық автобус бағыттарының торабы болып табылады. Сингапур және Куала-Лумпур халықаралық әуежайына автобустар KL Sentral-дан кетеді, ал көптеген басқа автобус операторлары Jalan Tun Sambanthan бойында KL Sentral-ға жақын жерде тоқтайды. Сонымен қатар, Hilton мен вокзалдың арасында туристік автобус аялдамасы орналасқан. Гентинг таулы аймағына автобуспен саяхаттау мүмкіндігі де осында бар.

C бөлігі: St. Regis қонақ үйі

C-жолда Куала-Лумпур қаласындағы "Сент-Регис" қонақ үйі орналасқан. 208 қонақ бөлмесі мен люкс-номерлерден тұратын сәнді қонақ үй 2016 жылдың мамыр айында қызметін бастады.

D бөлігі: Орталық резиденциялар

D учаскесі көл бақшалары мен қалаға көрініс беретін екі 55 қабатты "Сентральдық тұрғын үйлер" деп аталатын тұрғын үй мұнараларынан тұрады. MRCB, CapitaLand және Quill Group компаниялары бірлесіп салған, құрылысы 2015 жылы аяқталды.

І-жолда: Hilton KL & Le Méridien Hotels

I топқа Hilton Kuala Lumpur және Le Méridien Kuala Lumpur есімді екі алып қонақ үй кіреді, олар тиісінше Daito Asia Development Sdn. Bhd. және Daisho Asia Development Sdn. Bhd. компанияларына тиесілі. Бұл қонақ үйлер 2004 жылдың қыркүйек және қазан айларында жұмысын бастады.

K және L лот: Suasana Sentral және Suasana Sentral Loft

K учаскесінде Суасана-Сентрал сервистік пәтерлер орналасқан. Суасана-Сентрал екі блоктан, яғни 400 пәтерден тұрады. Ол 2002 жылы құрылысы аяқталды және толығымен сатылып, пайдалануға берілді, ал сатып алушылардың шамамен 40% халықаралық қауымдастықтан. L учаскесіндегі кондоминиумдардың екінші кезеңі – Суасана-Сентрал Лофт 2005 жылдың басында іске қосылды және 2008 жылдың басында пайдалануға берілді. 37 және 38 қабаттан тұратын пәтерлік үйлерде барлығы 600 пәтер бар. Барлығы сатылды.