Кіріспе

Ацетоин, сонымен қатар 3-гидроксибутанон немесе ацетилметилкарбинол деп те аталады, ол CH3CH(OH)C(O)CH3 формуласына ие органикалық қосылыс. Ол жағымды, майлы иісі бар түссіз сұйықтық. Ол хиральды. Бактериялармен өндірілетін түрі – (R)-ацетоин.

Бактерияларда өндіріс

Ацетоин – бейтарап, төрт көміртекті молекула, оны көптеген ашыту бактериялары сыртқы энергия қоры ретінде пайдаланады. Ол тармақты тізбекті аминқышқылдарының биосинтезіндегі жалпы алғыр зат – альфа-ацетолактаттың декарбоксилденуінен түзіледі. Ацетоиннің бейтарап болуының арқасында, экспоненциалды өсу кезінде оның өндірілуі мен шығарылуы цитоплазманың және оны қоршаған ортаның сірке қышқылы және лимон қышқылы сияқты қышқыл метаболиттердің жиналуынан туындайтын артық қышқылдануын болдырмайды. Көміртек көздерінің жетіспеуінен кейін және культура тұрақтанғанда, ацетоин культура тығыздығын сақтау үшін қолданылуы мүмкін. Ацетоиннің ацетил-КоА-ға айналуын ацетоин дегидрогеназа кешені катализдейді, бұл пируват дегидрогеназа кешеніне ұқсас механизммен жүзеге асырылады; алайда, ацетоин 2-оксоқышқыл емес болғандықтан, ол E1 ферментімен декарбоксилденбейді, керісінше, ацетальдегид молекуласы бөлінеді. Кейбір бактерияларда ацетоин редуктаза/2,3-бутандиол дегидрогеназа арқылы 2,3-бутандиолға дейін тотығуы мүмкін. Voges-Proskauer сынағы – ацетоин өндірісін анықтауға қолданылатын кең таралған микробиологиялық тест.

Тамақ ингредиенттері

Ацетоин, диацетилмен бірге, майға тән дәмі мен хош иісін беретін қосылыстардың бірі болып табылады. Осы себепті, ішінара гидрогенизацияланған май өндірушілер әдетте соңғы өнімге жасанды май дәмі – ацетоин мен диацетил – (сары түс үшін бета-каротинмен бірге) қосады. Ацетоин алма, йогурт, аспаржа, қара жүзім, қара жиде, бидай, брокколи, брюссель капустасы, қызанақ және клен сиропында кездеседі. Ацетоин тағамға дәм беру үшін (наандық өнімдерде) және хош иіс зат ретінде қолданылады.

Электрондық темекі

Ол электронды темекілерге арналған сұйықтықтарда майлы немесе карамель дәмін беру үшін қолданылады.