Кіріспе

Экологиялық антропология – антропологияның кіші саласы және «қоршаған ортаға мәдени бейімделуді зерттеу» деп анықталады. Бұл сала сондай-ақ, «адам популяциясы мен олардың биофизикалық ортасы арасындағы қарым-қатынастарды зерттеу» ретінде де анықталады. Оның зерттеулерінің негізгі бағыты – «мәдени сенімдер мен тәжірибелер адамдардың қоршаған ортаға бейімделуіне қалай көмектескені, және адамдар өздерінің экожүйелерін сақтау үшін мәдениеттерінің элементтерін қалай пайдаланғаны» мәселелерін қарастырады. Осы көзқарас бойынша жүргізілетін зерттеулер, қоршаған орта мәселелеріне адамның түрлі жауаптарын зерттеуге бағытталған.

Тарих және жетекші зерттеушілер

1960 жылдары экологиялық антропология алғаш рет Джулиан Стюард басқарған антропологияның мәдени экология саласына жауап ретінде пайда болды. Стюард энергияны беру жолдары ретінде әртүрлі тіршілік көрістің түрлерін зерттеуге және олардың мәдениеттің басқа да жақтарын қалай анықтайтынын талдауға баса назар аударды. Мәдениет талдаудың негізгі бірлігіне айналды. Алғашқы экологиялық антропологтар адамдарды экологиялық популяция ретінде қарастырып, оларды талдаудың негізгі бірлігі етіп қарастырды, ал мәдениет осы популяцияның қоршаған ортаға бейімделуі мен өзгеруінің құралы болды. Ол жүйелік теория, функционализм және кері байланыс талдауымен сипатталады. Бенджамин С. Орлов экологиялық антропологияның дамуы сатылап жүргенін атап көрсетті. "Әрбір саты алдыңғысына жай ғана қосымша емес, керісінше, оған реакция ретінде пайда болды". Бірінші саты Джулиан Стюард пен Лесли Уайттың еңбектерімен байланысты, екінші саты "неофункционализм" және/немесе "неоэволюционизм" деп аталады, ал үшінші саты "процессуалдық экологиялық антропология" деп аталады.