Шар шабу – ежелгі дәуірден келе жатқан спорт пен ойын. Африка, Азия, Еуропа халықтары арасында кең таралған. Шарды тік ұстау, түрлі тәсілдер орындау – мақсаты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Спорт және балалар ойыны
Sport and a child's game
Шеңбер домалату, сондай-ақ шеңбер итеру деп те аталады, – ойыншы қолданатын заттың көмегімен жермен домалатылатын үлкен шеңберді қамтитын спорт және балалар ойыны. Ойынның мақсаты – шеңберді ұзақ уақыт бойы тік ұстап тұру немесе түрлі трюктар жасау. Шеңбер домалату туралы мәліметтер Африка, Азия және Еуропа елдерінде ежелгі заманнан бері кездеседі. Мақсатты ойын ретінде ойналатын бұл – әртүрлі қоғамдар арасында кең таралған ежелгі дәстүр. Азиядағы ең ерте жазбалар ежелгі Қытайға, ал Еуропадағы – ежелгі Грецияға қатысты. Батыста жабдықтарды жасау үшін ең көп қолданылатын материалдар – ағаш және металл. Бір фут шамасындағы таяқпен итермеленген ағаш шеңберлерді жақсы жылдамдық үшін таяқтың ортасымен соғады. Ал металл шеңберлерді соққымен емес, металл ілмекпен басқаруға болады.
Hoop rolling, also called hoop trundling, is both a sport and a child's game in which a large hoop is rolled along the ground, generally by means of an object wielded by the player. The aim of the game is to keep the hoop upright for long periods of time, or to do various tricks. Hoop rolling has been documented since antiquity in Africa, Asia and Europe. Played as a target game, it is an ancient tradition widely dispersed among different societies. In Asia, the earliest records date from Ancient China, and in Europe from Ancient Greece. In the West, the most common materials for the equipment have been wood and metal. Wooden hoops, driven with a stick about one foot long, are struck with the centre of the stick in order to ensure good progress. Metal hoops, instead of being struck, can be guided by a metal hook.
Тарих
Баумен айналдырудың мақсатты ойын түрінде ойналатын нұсқасы әлемнің көптеген аймақтарындағы жергілікті халықтардың ежелгі дәстүрі ретінде кездеседі. Бұл ойын, «бау және таяқ» деп белгілі, Африканың көп бөлігінде кеңінен таралған. Америкада оны көптеген байланыссыз американдық тайпалар ойнаған. Ойын құралдарының түрлері, өлшемдері және ойын ережелері сан алуан. Оның кең таралуы ойынның бай символдық мүмкіндіктерімен байланысты, бірақ ол бір ғана орталықтан тараған радиалды таралуды көрсетпейді.
A version of hoop rolling played as a target game is encountered as an ancient tradition among aboriginal peoples in many parts of the world. The game, known as hoop and pole, is ubiquitous throughout most of Africa. In the Americas, it has been played by a great number of unrelated Native American tribes. The game has exhibited many variations of materials and size of implements and rules of play. It is postulated that its wide distribution is a factor of the rich symbolical possibilities of the game, rather than indicating radial diffusion from a single center of invention.
Ежелгі Грекия
Ежелгі гректер дөңгелекті "трохус" деп атаған. Дөңгелекті гимназияда домалату практикасы болған, сондай-ақ, түрлі техникалармен акробатикалық жаттығулар мен билерде де қолданылған. Көңіл көтерудің танымал түрі болғанымен, ірі спорттық фестивальдарда бұл жарыс түрі өткізілмеген. Дөңгелектер, сондай-ақ "крикой" деп те аталған, қоладан, темірден немесе мыстан жасалған болуы мүмкін, оларды "элатер" деп аталатын таяқпен итерген. Дөңгелектің мөлшері ойыншының бойына қарай белгіленген, ол кеуде деңгейіне дейін жететін. Грек вазаларында элатер көбінесе қысқа, түзу таяқ түрінде бейнеленген. Бұл спортты пайдалы деп санаған, ал Гиппократ әлсіз денелілерді нығайту үшін оны ұсынған. Тіпті өте кішкентай балалар да дөңгелекпен ойнаған. Осылайша, грек мифологиясы мен мәдениетінде дөңгелек символдық мағынаға ие болған. Дөңгелекті итеру – Ганимедтің белгісі, ол көбінесе б.з.д. V ғасырға жататын грек вазаларында бейнеленген. Дөңгелектің суреттері кейде ежелгі грек педерастикалық дәстүрімен байланысты көрсетіледі.
Ancient Greeks referred to the hoop as the "trochus". Hoop rolling was practiced in the gymnasium, and the prop was also used for tumbling and dance with different techniques. Although a popular form of recreation, hoop rolling was not featured in competition at the major sports festivals. Hoops, also called krikoi, were probably made of bronze, iron, or copper, and were driven with a stick called the "elater". The hoop was sized according to the player, as it had to come up to the level of the chest. Greek vases generally show the elater as a short, straight stick. The sport was regarded as healthful, and was recommended by Hippocrates for strengthening weak constitutions. Even very young children would play with hoops. The hoop thus held symbolic meanings in Greek myth and culture. Hoop driving is an attribute of Ganymede, often depicted on Greek vase paintings from the 5th century BCE. Images of the hoop are sometimes presented in the context of ancient Greek pederastic tradition.
Ежелгі Рим мен Византия
Рим империясы кезінде, шамамен б.з. 100-300 жылдары римдіктер гректерден шеңберді итеруді (хооп драйвинг) үйренді және спортты жоғары бағалады. Латын тілінде шеңбер "trochus" деп аталады, кейде "грек шеңбері" деп те айтылады. Таяқ "clavis" немесе "radius" деп аталатын, кілт пішіндес, ағаш тұтқасы бар металдан жасалған. Римдік шеңберлерде металл сақиналар орнатылған, олар шеңбердің жиегінен еркін сырғанатын. Марциалдың сөзіне қарағанда, бұл сақиналардың сыңғырлауы жолшыбайларға шеңбердің жақындап келе жатқанын ескертетін: "Неге осы сыңғырлаған сақиналар дөңгелектің үстінде қозғалады? Өйткені жолшыбайлар шеңбердің жолынан шығып кетсін." (14. CLXIX). Ол сондай-ақ ағаш арба дөңгелектерінің металл дөңгелектерін шеңбер ретінде пайдалануға болатынын айтады: "Дөңгелекті қорғау керек. Сіз маған пайдалы сыйлық жасадыңыз. Ол балалар үшін шеңбер, ал мен үшін доңғалақтың дөңгелегі болады." (14. CLXVIII). Марциал бұл спортты сармат жігіттерінің де ойнайтынын, олардың мұздай Дунай өзенінде шеңбер итергенін айтады. Страбонның мәліметінше, римдіктердің спортпен айналысатын танымал орындарының бірі – Марс алаңы болды, ол түрлі шараларды өткізуге жеткілікті кең болған. Римдіктер ойынның шарты бойынша, шеңберді итеріп, содан кейін найза немесе таяқпен оның ішіндегі мақсатқа тигізуге тырысты. Римдіктер үшін бұл философиялық емес, көңіл көтеру және әскери даму болды. Көптеген ежелгі дереккөздер спортты мақтайды. Горацийдің айтуынша, шеңбер итеру – ерлерге лайықты спорт түрі. Овидий өзінің "Тристия" шығармасында спортты атпен жүру, найза тастау және қарумен жаттығумен бірге санап көрсетеді: "Usus equi nunc est, levibus nunc luditur armis, Nunc pila, nunc celeri volvitur orbe trochus." Бұл сондай-ақ Катонның дистихтерінде ізгілік ретінде ұсынылған, онда жастарға "Trocho lude; aleam fuge" ("Шеңбермен ойна, ойыншықтан қаш") деп кеңес берілген. Император Юлианның дәрігері Орибасийдің антологиясында сақталған Антиллдың 2 ғасырдағы медициналық мәтінінде шеңбер итеруді дене және жан емдеудің бір түрі ретінде сипаттаған. Антилл ойыншының бастапқыда тік тұрып шеңберді итеру керектігін, ал содан кейін жылынып алғаннан кейін секіріп, шеңбердің ішінде жүгіре бастауға болатынын көрсетеді. Оның пікірінше, мұндай жаттығуларды тамақтанғаннан немесе ваннаға түскеннен бұрын, кез келген дене жаттығуы сияқты жасаған дұрыс.
During the Roman Empire, circa 100 300 AD, the Romans learned hoop driving from the Greeks and generally held the sport in high regard. The Latin term for hoop is also "trochus", at times referred to as the "Greek hoop". The stick was known as a "clavis" or "radius", had the shape of a key, and was made of metal with a wooden handle. Roman hoops were fitted with metal rings that slid freely along the rim. According to Martial, this was done so that the tinkling of the rings would warn passers by of the hoop's approach: "Why do these jingling rings move about upon the rolling wheel? In order that the passers by may get out of the way of the hoop."(14. CLXIX) He also indicates that the metal tires of wooden cart wheels could be used as hoops: "A wheel must be protected. You make me a useful present. It will be a hoop to children, but to me a tyre for my wheel."(14. CLXVIII) Martial also mentions the sport was practised by Sarmatian boys, who rolled their hoops on the frozen Danube river. According to Strabo, one of the popular Roman venues for practising the sport was the Campus Martius, which was large enough to accommodate a wide variety of activities. The Roman game was to roll the hoop while throwing a spear or stick through it. For Romans, this was more an entertainment and military development, not a philosophical activity. Several ancient sources praise the sport. According to Horace, hoop driving was one of the manly sports. Ovid in his Tristia is more specific, putting the sport in the same category with horsemanship, javelin throwing and weapon practice: "Usus equi nunc est, levibus nunc luditur armis, Nunc pila, nunc celeri volvitur orbe trochus." It was also presented as a virtue in the Distichs of Cato, which enjoin youth to "Trocho lude; aleam fuge" ("Play with the hoop, flee the dice"). A 2nd century medical text by Antyllus, preserved in an anthology of Oribasius, Emperor Julian's physician, describes hoop rolling as a form of physical and mental therapy. Antyllus indicates that at first the player should roll the hoop maintaining an upright posture, but after warming up he can begin to jump and run through the hoop. Such exercises, he holds, are best done before a meal or a bath, as with any physical exercise.
Шығыс Азия
Қытайда ойын б.з.д. 1000 жылға дейін, тіпті одан да ертерек кездерге дейін қанау мүмкін.
In China, the game may well go back to 1000 BC or further.
Қазіргі қолданысы
XIX ғасырдың басында саяхатшылар Еуропаның көп бөлігінде және одан тыс жерлерде балалардың шеңбер ойнағанын көрген. Бұл ойын 1910 жылдар шамасында Африканың Танганьика үстіртіндегі Танзания ауылдарының балалары үшін кең таралған ойын болды. Одан көп ұзамай ол Фритаун қоныс аударушылар қауымдастығында тіркелді. XIX ғасырда христиан миссионерлері оны сол жерде кездестірді. Кейінгі Эдо дәуіріндегі Жапониядағы балалар да осы ойынды ойнаған. Ағылшын тілінде бұл спорт түрлі атаулармен белгілі: "шеңбер және таяқ", "боулинг шеңберлері" немесе Шотландиядағы "кирт және клик", онда кирт – шеңбер, ал клик – таяқ. Батыста, XIX ғасырдың соңына қарай, бұл ойын көбінесе он екі жасқа дейінгі ұлдар ойнаған. Кейде шеңбердің ішіне екі қола шаршы қадалып, шеңбер домалағанда олар қыңырлаған. Шеңбердің шетіне онға дейін мұндай қыңырлағыштар орнатылуы мүмкін еді. Кейбіреулер темірден жасалғандарына қарағанда сырты дөңгелек, іші жалпақ күлден жасалған шеңберлерді артық көретін, себебі соңғысы терезелерді сындырып, жаяу жүргіншілер мен аттардың аяқтарына зиян келтіруі мүмкін еді.
Early 19th century travellers saw children playing with hoops over much of Europe and beyond. The game was a common pastime of Tanzanian village children of the African Tanganyika plateau circa the 1910s. Not long after, it is recorded in the Freetown settler community. Christian missionaries encountered it there in the 19th century. Children in late Edo period Japan also were known to play the game. In English the sport is known by several names, "hoop and stick", "bowling hoops", or "gird and cleek" in Scotland, where the gird is the hoop and the cleek, the stick. In the west, around the end of the 19th century, the game was played by boys up to about twelve years of age. Hoops would at times have pairs of tin squares nailed to the inside of the circle, to jingle as the hoop was rolled. Up to a dozen such pairs of rattles might be placed around the rim of the hoop. Some preferred the ashen hoops, round on the outside and flat on the inside, to the ones made of iron, as the latter could break windows and hurt the legs of the passers by and horses.
Ойындар
Алаумен ойнайтын ойындардың арасында – оларды жай ғана итеру, алға жылжыту және тік ұстау сияқты қарапайым амалдардан бөлек – алау жарыстары мен шеберлік ойындары бар. Мұндай ойындардың бірі – "өтпеуіш", онда ойыншы екі-үш сантиметр қашықтықта орналасқан екі тасқа тимей, алауын өткізуі керек. Тағы бір ойын – "жол тосқауылы", онда бір ойыншы алауын кірпіш сияқты екі нысанның арасынан өткізеді, ал бастапқыда ашылу шамамен 30 сантиметрге жетеді, әр қақпаны басқа ойыншы күзетіп тұрады. Барлық қақпалардан өткеннен кейін, ашылу 2,5 сантиметрге тарытылады, ал алауды итеруші ойыншы жолды қайтадан жүреді. Бұл процесс ол қақпаның бір жағына тигенше қайталанады, содан кейін ол және қақпа күзетшісі орындарын ауыстырады. "Алау шайқасы" немесе "турнир" сияқты бәсекелі ойындар да ойнауға болады. Осы ойын үшін ұлдар қарсы командаларға бөлініп, бір-біріне қарсы алауларын тіреп, қарсыластарының мүмкіндігінше көп алауларын құлатуға тырысады. Есепке тек басқа алаудың соққысынан құлаған алаулар ғана жатады. Англияның кейбір аймақтарында ұлдар "кездесу" деп аталатын ұқсас ойын ойнайтын, онда екі ұл алауларын бір-біріне тірейді, ал тұрған алауы қалған ойыншы жеңімпаз деп жарияланады.
Among the games played with the hoops—besides simply trundling them, which is a matter of driving them forward while keeping them upright—are hoop races, as well as games of dexterity. Among these are "toll", in which the player has to drive his hoop between two stones placed two to three inches apart without touching either one. Another such game is "turnpike", in which one player drives the hoop between pairs of objects, such as bricks, at first placed so that the opening is about a foot wide, with each gate kept by a different player. After running all the gates, the openings are made smaller by one inch, and the player trundling the hoop runs the course again. The process repeats until he strikes the side of a gate, then he and the turnpike keeper switch places. Conflict games such as "hoop battle" or "tournament" can also be played. For this game, boys organise into opposing teams that drive their hoops against each other with the aim of knocking down as many of the opponents' hoops as possible. Only those hoops which fall as a result of a strike by another hoop are counted out. In some parts of England, boys played a similar game called "encounters", where two boys would drive their hoops against each other, with the one whose hoop was left standing being declared the winner.
Британ империясы
Англияда балалар бұл ойынды 15 ғасырда ойнағандығы мәлім. Жозеф Струтттің айтуынша, 18 ғасырдың соңында Лондон көшелерінде шеңбер айналдырған ұлдар көйлекке жармасады. Лондон полициясы бұл әдетті жоюға тырысты, көшелер мен саябақтарда ойнаған ұлдар мен қыздардың темір шеңберлерін тәркіледі. Бірақ бұл науқан сәтсіз аяқталды, себебі оған шеңбер айналдырудың артуына байланысты жаңа шағымдар қосылды. Басқа жазушылар шағымданушыларды "жасөспірімдер қауымын" жүздеген жылдар бойы "халыққа ешқандай зиян келтірмей" ойнаған пайдалы және зиянсыз ойыннан айыратын ренжушілер деп сынайды. Заң шығаруға құмарлық күлкіге ұшырады: "Қазіргі философтармыздың айтуынша, заң шығарыңыз, заң шығарыңыз. Бір заңнан кейін бірін қабылдаңыз. Нәрестеңіздің жылауын, шеңбер айналдырған баланың күлкісін, тісі жоқ қарттың сыбырын ең ұсақ-түйек нәрселерге дейін реттеңіз". 1860 жылдары Чарльз Бэббидж бұл науқанды қолға алып, ұлдарды аттың аяғының астына темір шеңберлер тығуға айыптады, нәтижесінде ат тебіледі және көбінесе аяғы сынды. Бэббидж бұл мәселеде белгілі бір даңққа ие болды, 1864 жылы Парламентте "киіз үйрек пен шеңбер айналдыруға қарсы крест жорығын бастағаны" үшін айыпталды. Балалардың шеңбермен ойнауына байланысты қырқысы бүкіл әлемге тарады. Тасмания колониясында шеңбер айналдырған балаларды атқа отырған ерлерге және әйелдердің жібек көйлектеріне қауіп келтіргені үшін айыптады, ал Хобарт газеті оларды заңмен және полицияның назарымен қала сыртындағы аудандарға қууға шақырды. Мектеп оқушылары ғана емес, тіпті Кембридж университетінің студенттері де лекциядан кейін шеңбер айналдыруды ұнатты. Бірақ бұл әдет 1816 жылға дейін өнер шеберлеріне шеңбер немесе мәрмәр ойнауға тыйым салған заңмен тоқтатылды. 19 ғасырдың басында бұл ойын қыздардың дене тәрбиесінің стандартты бөлігі болды, сонымен қатар арқаннан секіру және гирялар да болды. Лондон саябақтарында төрттен он төрт жасқа дейінгі қыздардың жүздегенін шеңберлерін шөпте айналдырып ойнағанын көруге болар еді. 19 ғасырдың басында бұл ойынның кең таралғанымен, сол жылдардағы қарапайымдық пен әдемілік 1850 жылдары ерте жетілумен алмастырылды деп айтылды, онда "шеңбер айналдырудың орнына балалар сигарета тартады". 19 ғасырдың ортасында иілген күл ағаш шеңбер жасау үшін тамаша материал болып саналды. 20 ғасырдың басында Англияда қыздар ағаш таяқпен айналдырылатын ағаш шеңбермен ойнады, ал ұлдардың шеңберлері металдан жасалған, ал таяқтары кілт пішіндес және металдан жасалған. Кейбір жерлерде дүкендерде спицалары мен қоңыраулары бар шеңберлер сатылды, бірақ ұлдар көбінесе оларды жеңілсіз деп есептеді. Шеңбер айналдырудың тағы бір атауы - Gird ‘N Cleek. World Gird ‘N Cleek чемпионаты жыл сайын Шотландияның Нью-Галлоуэй қаласында өтеді. Жеңімпаздар: Эндрю Фирт (1983), Александр Маккенна (2009, 2018), Артур Харфилд (2019).
In England, children are known to have played the game as early as the 15th century. By the late 18th century, boys driving hoops in the London streets had become a nuisance, according to Joseph Strutt. The London police attempted to eradicate the practice, confiscating the iron hoops of boys and girls trundling them through the streets and parks. That campaign, however, seems to have failed, as it was accompanied by renewed complaints about the increase of the nuisance. Other writers mocked the complainers as grumblers depriving the "juvenile community" of a healthy and harmless pastime that had been practised for hundreds of years "without any apparent inconvenience to the public at large". The passion for passing laws was ridiculed: "Enact, say our modern philosophers, enact. Pass statute after statute. Regulate with exquisite minuteness the cries of the baby in the cradle, the laughter of the hoop trundling boy, the murmurrings of the toothless old man." In the 1860s, the anti trundling campaign was taken up by Charles Babbage, who blamed the boys for driving iron hoops under horses' legs, with the result that the rider is thrown and very often the horse breaks a leg. Babbage achieved a certain notoriety in this matter, being denounced in debate in Commons in 1864 for "commencing a crusade against the popular game of tip cat and the trundling of hoops". The fuss over boys playing with hoops reached around the globe—in the Colony of Tasmania, boys trundling hoops were blamed for endangering men riding horses and women's silk dresses, and the Hobart newspaper called for their banishment to the suburbs by law and police attention. Not only schoolboys, but even graduate students at Cambridge enjoyed trundling hoops after their lectures. The practice, however, was brought to an end sometime before 1816, by means of a statute that forbade Masters of Arts to roll hoops or play marbles. By the early 19th century, the game was already part of the standard physical education of girls, together with jumping rope and dumbbells. Girls from four to fourteen could be seen by the hundreds, trundling their hoops across the grass in the London parks. Though held to be common in the early years of the 19th century, the simplicity and innocence of those years was alleged to have been replaced by the 1850s with a precocious maturity, where "Instead of trundling hoops, urchins smoke cigars." In the mid 19th century, bent ash was favoured as material for making wooden hoops. In early 20th century England, girls played with a wooden hoop driven with a wooden stick, while boys' hoops were made of metal and the sticks were key shaped and also made of metal. In some locations, hoops with spokes and bells were available in stores, but they were often disdained by boys
Another alternate name for hoop rolling is Gird ‘N Cleek. The World Gird ‘N Cleek championships are held annually in New Galloway, Scotland. Winners include Andrew Firth (1983), Alexander McKenna (2009,2018), Arthur Harfield (2019). .
Америка
Көптеген американдық үндістер қазіргі кезде Чанки деп аталатын дөңгелекті домалатудың ежелгі нысанаға тигізу нұсқасын ойнайды немесе ойнаған. Ойынның формалары әртүрлі болғанымен, әдетте белгілі бір элементтер кездесетін: дайындалған алаң, оның үстінен дискі немесе шеңбер жоғары жылдамдықпен домалатылып, оған найзаға ұқсас құралдар лақтырылатын. Ересектер ойнаған кезде, ойын көбінесе құмармен байланысты болды және жиі құнды сыйлықтар, мысалы, жылқылар алмасылатын. Арапахо, Омаха, Пауни және тағы да басқа тайпалар бұл ойынды ойнаған. Найза тастауды қамтитындықтан, садақ пен жебе пайда болған шамамен 500 жылға дейін бұл ойынның болғаны ескеріледі. 18 ғасырда Калифорния аймағында бұл ойын кең таралып, "такерсия" деп аталған. Канадалық Инуиттер екі топқа бөлінеді. Бір топ үлкен және кішкентай шеңберлерді домалатады, ал екінші топ оларға найза тастауға тырысады. Шайендер жылдың екі айын осы ойынның атымен атаған: қаңтарды Ok sey' e shi his, "Шеңбер мен таяқ ойыны айы", ал ақпанды Mak ok sey' i shi, "Үлкен шеңбер мен таяқ ойыны айы" деп атаған. Қара аяқты тайпасында балалар домалап бара жатқан шеңберге қанатты таяқ лақтырып ойнаған. Салиш және Пенд д'Орель жастары ерлер үлкен аңдарды іздеп кеткен кезде, көктемде "ауылға кішкентай жануарларды әкелуде шебер болу үшін" шеңбер мен жебе ойынын ойнаған. Еуропалық қоныс аударушылар арасында шеңбер домалату маусымдық спорт болды, ең көп белсенділік қыс айларында байқалды. Балалар шеңберлерді доматудан бөлек, оларды бір-біріне лақтып, таяқтарымен ұстап алған. 1830 жылдары шеңбер домалату жастарға тән әрекет ретінде қарастырылды, Кентуккидегі фанатиктер тобы оны қабылдап, жұмаққа жол табу үшін балалардың әрекеттерін еліктеді. Сонымен қатар, шеңберді айдау 19 ғасырдың ортасында көптеген американдық қыздардың отырықшы және қамқорлыққа толы өміріне ем ретінде қарастырылды. Ойын қыздар мен ұлдардың екеуіне де ұнады: 1898 жылы Массачусетс штатында 1000 ұл мен 1000 қызға жасалған сауалнамада, қыздар да, ұлдар да шеңбер мен таяқты сүйікті ойыншықтары деп атады. Огайо штатында американдық қарағайдың (Ulmus americana) ағашы шеңбер тіреулерін жасау үшін ерекше бағаланды. Брин-Мор колледжінде, Уэлсли колледжінде және Уитон колледжінде "Шеңбер домалату" жарысы 1895 жылдан бері жыл сайынғы көктемдік дәстүр болып келеді және ол тек колледждің мамыр мерекесінде бітіруші студенттерге ғана ашық.
A great number of widely separated Native American peoples play or played an ancient target shooting version of hoop rolling currently known as Chunkey. Though the forms of the game exhibited great variation, generally certain elements were present, namely a prepared terrain over which a disc or hoop was rolled at high speed, at which implements similar to spears were thrown. The game, when played by adults, was often associated with gambling; and quite often, very valuable prizes, such as horses, exchanged hands. The game has been played by tribes such as the Arapaho, the Omaha, the Pawnee and many others. Since hoop and stick involves spear throwing, it is thought to predate the introduction of the bow and arrow that took place around 500 AD. In the California region in the 18th century, it was widespread and known as "takersia". Canadian Inuit players divide into two groups. While the first group rolls the hoops—a large and a small one—the players in the other group attempt to throw spears through the hoops. The Cheyenne named two months of the year after the game: January is known as Ok sey' e shi his, "Hoop and stick game moon", and February as Mak ok sey' i shi, "Big hoop and stick game moon". Among the Blackfeet, children would play the game by throwing a feathered stick through the rolling hoop. Salish and Pend d'Oreilles youth played hoop and arrow games "to become skillful at bringing down small game for the village" in early spring, when the men were gone in search of large game. Among the European settlers, hoop rolling was a seasonal sport, seeing the greatest activity in the winter. Children, besides rolling the hoops, also tossed them back and forth, catching them on their sticks. In the 1830s, hoop trundling was seen as an activity so characteristic of the young that it was adopted by a fanatic sect in Kentucky whose members mimicked children's activities in order to gain access to heaven. Hoop driving was also seen as a remedy for the sedentary and overprotected lives led by many American girls of the mid 19th century. The game was popular with both girls and boys: in an 1898 survey of 1000 boys and 1000 girls in Massachusetts, both the girls and the boys named hoop and stick their favorite toy. In Ohio, the wood of the American elm (Ulmus americana) was particularly valued for making hoop poles. At Bryn Mawr College, Wellesley College, and Wheaton College, the Hoop Rolling Contest is an annual spring tradition that dates back to 1895, and is only open to graduating seniors on that college's May Day celebration.