Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ заңдары
United States law
1975 жылы алғаш рет қабылданған Федералдық дәлелдеу ережелері АҚШ федералдық соттарында қолданылатын дәлелдеу құқығын жинақтайды. Сонымен қатар, АҚШ-тың көптеген штаттары осы ережелерді жергілікті өзгерістермен немесе оларсыз қабылдаған, немесе өздерінің дәлелдеу ережелерін және кодекстерін федералдық ережелерге кем дегенде жартылай сәйкес келу үшін қайта қарастырған.
First adopted in 1975, the Federal Rules of Evidence codify the evidence law that applies in United States federal courts. In addition, many states in the United States have either adopted the Federal Rules of Evidence, with or without local variations, or have revised their own evidence rules or codes to at least partially follow the federal rules.
Тарих
Дәлелдік құқық азаматтық және қылмыстық істердегі сот процесінде фактілерді дәлелдеуді және осы фактілерден туындайтын қорытындыларды реттейді. ХХ ғасырға дейін дәлелдеу құқығы көбінесе сот шешімдерінің нәтижесі болды. ХХ ғасырда Калифорнияның Дәлелдеу кодексі және Бірыңғай Дәлелдеу Ережелері сияқты жобалар осы жалпы құқықтық дәлелдеу ережелерін кодификациялауға көмектесті. 1965 жылы Бас судья Эрл Уоррен жаңа ережелерді әзірлеу үшін он бес мүшеден тұратын кеңесші комитет тағайындады. Комитет АҚШ заңгерлері мен заң ғалымдарынан құралды. Федералдық Дәлелдеу Ережелері заңмен берілген өкілеттікке сәйкес ұсынылған ережелер ретінде басталды, яғни Ережелерді қабылдау туралы заңға сәйкес, бірақ ақырында заң ретінде қабылданды. АҚШ Жоғарғы Соты 1969, 1971 және 1972 жылдары Федералдық Дәлелдеу Ережелерінің жобаларын таратты, бірақ Конгресс Ережелерді қабылдау туралы заңға сәйкес, оларды толығырақ зерттегенге дейін күшіне енгізуді тоқтатты. Уотергейт дағдарысына байланысты ұзақ кешігуден кейін, Федералдық Дәлелдеу Ережелері 1975 жылғы 2 қаңтарда президент Фордтың «Белгілі бір соттар мен іс жүргізу үшін Дәлелдеу Ережелерін белгілеу туралы» заңға қол қоюымен федералдық заңға айналды. Заң ұсынылған ережелерге бірқатар түзетулер енгізгеннен кейін ғана қабылданды. Ережелерге қатысты пікірталас көптеген жағдайларда заң шығарушылардың назарына түскен, әсіресе артықшылықтарға қатысты мәселелер Уотергейт дағдарысынан туындады. Конгресс ережелерді қабылдаған кездегі ең маңызды түзетулер:
The law of evidence governs the proof of facts and the inferences flowing from such facts during the trial of civil and criminal lawsuits. Before the twentieth century, evidence law was largely the product of decisional law. During the twentieth century, projects such as the California Evidence Code and the Uniform Rules of Evidence encouraged the codification of those common law evidence rules. In 1965, Chief Justice Earl Warren appointed an advisory committee of fifteen to draft the new rules. The committee was composed of U. S. lawyers and U. S. legal scholars. The Federal Rules of Evidence began as rules proposed pursuant to a statutory grant of authority, the Rules Enabling Act, but were eventually enacted as statutory law. The United States Supreme Court circulated drafts of the FRE in 1969, 1971 and 1972, but Congress then exercised its power under the Rules Enabling Act to suspend implementation of the FRE until it could study them further. After a long delay blamed on the Watergate scandal, the FRE became federal law on January 2, 1975, when President Ford signed An Act to Establish Rules of Evidence for Certain Courts and Proceedings, ,
The law was enacted only after Congress made a series of modifications to the proposed rules. Much of the debate on the Rules stemmed from concerns that came to lawmakers' attention due to the Watergate scandal, particularly questions of privilege. Some of the most prominent congressional amendments when Congress adopted the rules included:
Алдын ала берілген сәйкессіз мәлімдеме – 801-ереже (d)(1)(A): Конгресс ұсынылған ережеге түзетулер енгізді, соның салдарынан «қағида қазір сотта, сот отырысында немесе басқа да іс жүргізуде немесе куәлік беру кезінде жалған куәлік беруге жазаланатын антпен берілген алдын ала берілген сәйкессіз мәлімдемені талап етеді. Қабылданған ереже сот алдындағы мәлімдемелерді қамтиды». Артықшылықтар – 501-ереже: Түпнұсқа ұсыныста әртүрлі артықшылықтарды көздейтін он үш ереже болғанмен, Конгресс олардың барлығын жойды. Федералдық соттардағы артықшылықтарды реттеу үшін Конгресс 501-ережені қабылдады. Бұл ережеде, егер Конгресс актісімен немесе басқа федералдық ережелермен өзгеше көзделмесе, федералдық соттардағы артықшылықтар «АҚШ соттарының ақыл мен тәжірибеге сәйкес түсіндіретін жалпы құқық қағидаттарымен реттеледі» деп нақтыланды. 501-ереже Федералдық Дәлелдеу Ережелерінің (анықтылықты қамтамасыз ету және бұрынғы сот практикасын алмастыру) мақсатын артықшылықтар заңының нақты жағдайында жойды. Осылайша, бүгінгі күнге дейін АҚШ федералдық соттарында қызмет ететін адвокаттар өздерінің ісі қаралатын нақты округте және ауданда қол жетімді артықшылықтардың шеңберін анықтау үшін қазіргі сот практикасын мұқият зерттеуі керек. Бұл ретте, бастапқы ұсыныстың негізінде жасалған Калифорнияның Дәлелдеу кодексі барлық дәлелдеу артықшылықтарын нақты түрде кодификациялап, содан кейін жалпы құқықты алмастырды, сондықтан сол штаттың соттарындағы кез келген артықшылықтар Калифорния штатының заң шығарушы органынан келуі керек еді. Сотталғанды айыптау – 609-ереже: Бұл ереже тараптың куәні айыптау үшін бұрынғы сотталғанды дәлелдеуді қашан пайдалана алатынын анықтады. Конгресс 609-ереженің көп бөлігін (a) реформалады, соттың қатаң айыптаудың дәлелін қабылдауға дискрециялық құқығы бар екенін, бірақ егер қылмыс «адалдықсыздық немесе жалған мәлімдеме» болса, сот бұрынғы сотталғанды қабылдауы керек екенін нақтылады. Кеңесші комитеттің жазбалары әлі де соттардың Ережелерді түсіндіруде пайдаланатын маңызды материал көзі болып табылады. Федералдық Дәлелдеу Ережелері заңмен бекітілгенімен, Жоғарғы Сот Конгресс мақұлдамаса, Ережелерге өзгертулер енгізуге құқылы. Алайда, артықшылықтарды құру, жою немесе өзгерту түзетулері Конгресстің оң мақұлдауын талап етеді.
Prior Inconsistent Statement – Rule 801(d)(1)(A): Congress amended the proposed rule so that the "rule now requires that the prior inconsistent statement be given under oath subject to the penalty of perjury at a trial, hearing, or other proceeding, or in a deposition. The rule as adopted covers statements before a grand jury." Privileges – Rule 501: Although the original proposal included thirteen rules providing for various privileges, Congress struck all of them. To guide privileges in the federal courts, Congress adopted Rule 501. The rule specified that except as otherwise provided by Act of Congress or by other federal rules, privileges in the federal courts would be "governed by the principles of the common law as they may be interpreted by the courts of the United States in the light of reason and experience". Rule 501 meant that the entire purpose of the FRE (to provide clarity and supersede prior case law) was defeated in the specific context of the law of privileges. Thus, to this day, attorneys practicing in U. S. federal courts must carefully research current case law to determine the contours of available privileges in the particular circuit and district in which their case is being heard. In contrast, the California Evidence Code, from which the original proposal had been drawn, had expressly codified all evidentiary privileges and then displaced the common law, so that any further privileges in the courts of that state would have to come from the California State Legislature. Impeachment by Conviction – Rule 609(a): The rule specified when a party could use evidence of a prior conviction to impeach a witness. Congress reformed most of Rule 609(a), to specify when a court could exercise discretion to admit evidence of a conviction which was a felony, but that the court must admit the prior conviction if the crime was one involving "dishonesty or false statement". The Advisory Committee Notes still function as an important source of material used by courts to interpret the Rules. Even though the Federal Rules of Evidence are statutory, the Supreme Court is empowered to amend the Rules, subject to congressional disapproval. However, amendments creating, abolishing, or modifying privileges require affirmative approval by Congress under .
Мақсаты
Жалпы, дәлелдеу ережелерінің мақсаты – қазылар алқасының үкімге келу үшін пайдаланатын дәлелдерді реттеу болып табылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, дәлелдеу ережелері қазыларға деген күдік пен сенімсіздікті көрсететін. Федералдық дәлелдеу ережелері осы күдікті жоюға және күмәнді жағдайларда дәлелдерді қабылдауға ынталандыруға бағытталған. Дегенмен, кейбір ережелер қазыларға деген тарихи сенімсіздікті сақтап, олар қабылдай алатын дәлелдердің түрін немесе оларды қарастыру мақсатын шектейді. Сонымен қатар, ережелер негізгі бірнеше идеяға баса назар аударады: маңыздылығы, күтпеген жағдайлар, тиімділік, сенімділік және жарыс процесінің жалпы әділдігі. Ережелер сот судьяларына тараптардың ұсыныстарына қарамастан, дәлелдерді қабылдау бойынша кең өкілеттік береді. Бұл қазылар алқасының алдында кең спектрлі дәлелдер болуын қамтамасыз етеді, бірақ олардың қайталанатын, қоздыратын немесе шатастыратын дәлелдермен ауырламауына мүмкіндік береді. Ережелер маңыздылықты кеңінен анықтайды және куәгерлердің куәлік беруге қабілеттілігіне қатысты бұрынғы заң шектеулерін жеңілдетеді. Сындар стандарттары да солай, жазбаша құжаттарды растау стандарттары да жеңілдетілген. Сонымен қатар, судья дәлелдерді қабылдамауға құқылы, егер олардың құрамындағы жанғыш, қайталанатын немесе шатастыратын сипаттары немесе сот уақытын ысырап етуге бейімділігіне байланысты тарапқа әділетсіз зиян келтіру қаупі жоғары болса.
In general, the purpose of rules of evidence is to regulate the evidence that the jury may use to reach a verdict. Historically, the rules of evidence reflected a marked distrust of jurors. The Federal Rules of Evidence strive to eliminate this distrust, and encourage admitting evidence in close cases. Even so, there are some rules that perpetuate the historical mistrust of jurors, expressly limiting the kind of evidence they may receive or the purpose for which they may consider it. At the same time, the Rules center on a few basic ideasrelevance, unfair surprise, efficiency, reliability, and overall fairness of the adversary process. The Rules grant trial judges broad discretion to admit evidence in the face of competing arguments from the parties. This ensures that the jury has a broad spectrum of evidence before it, but not so much evidence that is repetitive, inflammatory, or confusing. The Rules define relevance broadly and relax the common law prohibitions on witnesses' competence to testify. Hearsay standards are similarly relaxed, as are the standards for authenticating written documents. At the same time, the judge retains power to exclude evidence that has too great a danger for unfair prejudice to a party due to its inflammatory, repetitive, or confusing nature or its propensity to waste the court's time.
Қайта құру
2011 жылдың 1 желтоқсанында жаңа стильде келтірілген Федералдық дәлелдеу ережелері күшіне енді. 2000-жылдардың басынан бері Федералдық дәлелдеу ережелерін, сондай-ақ басқа да федералдық сот ережелерін (мысалы, Азаматтық іс жүргізу Федералдық ережелерін) жаңа стильде келтіру жұмыстары жүргізіліп келді. Ережелерді жаңа стильде келтірген кеңесші комитеттің мәлімдемесіне сәйкес, бұл өзгерістер дәлелдеу ережелерінің мазмұнына ешқандай өзгеріс енгізбей, тек стильдік жағынан жасалған. 2011 жылдың 26 сәуірінде АҚШ Жоғарғы Соты Федералдық дәлелдеу ережелеріне енгізілген түзетулерді бекітті. Ережелерді қабылдау туралы заңға сәйкес, жаңа стильде келтірілген түзетулер күшіне енді.
On December 1, 2011, the restyled Federal Rules of Evidence became effective. Since the early 2000s, an effort had been underway to restyle the Federal Rules of Evidence as well as other federal court rules (e. g. the Federal Rules of Civil Procedure). According to a statement by the advisory committee that had drafted the restyled rules, the restyling was not to make substantive changes to the evidentiary rules but was instead purely stylistic. On April 26, 2011, the U. S. Supreme Court approved the restyled amendments to the Federal Rules of Evidence. Under the Rules Enabling Act, the restyled amendments took effect.
2019 жылғы түзету
2019 жылдың 1 желтоқсанында 807-баптың Қалдық ерекшелігіне өзгеріс енгізілді, ол 807-бап бойынша мәлімдемелерді қабылдау кезінде сотқа кеңірек дискрециялық өкілдік береді. Өзгеріс 2019 жылдың 25 сәуірінде ұсынылып, бекітілді. Бұрынғыда "эквиваленттілік" стандартын сот жүйесі қолдануда қиындықтар тудырғандықтан, ол алынып тасталды және бірыңғай тәсілмен растайтын дәлелдерді қарастырумен ауыстырылды.
On December 1, 2019, there was an amendment to Rule 807 Residual Exception, which provides the court more discretion to admit statements under Rule 807. The amendment was proposed and accepted on April 25, 2019. Previously the "equivalence" standard was difficult for the court system to apply, so it was eliminated and replaced with considering corroborating evidence in a uniform approach.
2020 жылғы өзгеріс
2020 жылдың 1 желтоқсанында 404(б) ережесіне – Қылмыстар, заңбұзушылықтар немесе әрекеттер – түзету енгізілді, ол қылмыстық іс қудалау кезінде қосымша хабарлама талаптарын қарастырады. Бұл түзету 2019 жылдың 27 сәуірінде ұсынылып, қабылданды. Сондай-ақ, хабарламаның жазбаша түрінде болу талабы электрондық хабарлама арқылы орындалуы мүмкін екендігі де ескеріледі.
On December 1, 2020, there was an amendment to Rule 404(b) Crimes, Wrongs, or Acts, to provide additional notice requirements in the prosecution of a criminal case. The amendment was proposed and accepted on April 27, 2019. It also makes note that the writing requirement for notice can be satisfied by an electronic notice.
2023 жылғы өзгеріс
2023 жылдың 1 желтоқсанында тағы бір өзгеріс күшіне енді. 106, 615 және 702-ережелерге әсер етті.
On December 1, 2023, a further amendment went into effect. Rules 106, 615, and 702 were affected.