Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джеймс Бланделл (27 желтоқсан 1790, Холборн, Лондон – 15 қаңтар 1878, Лондон, Сент-Джордж Ханувер-сквер) – ағылшын акушері, қан кетуді емдеу мақсатында науқасқа адам қанын сәтті құйған алғашқы маман.
James Blundell (27 December 1790, in Holborn, London – 15 January 1878, in St George Hanover Square, London) was an English obstetrician who performed the first successful transfusion of human blood to a patient for treatment of a haemorrhage.
Алғашқы жылдар
Джеймс Бланделл Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі майор Бланделл, ал анасы Сара Энн Хейтон есімді. Майор Лондонда "Майор Бланделл және Ко" атты тігін-тоқыма және мата сату компаниясына ие болған. Ағасы сияқты, қазірге дейін бала тудыруда қолданылатын бірнеше құралдарды жасаған Джеймс те акушерлік саласында мамандық алған. Кейіннен ол 1813 жылы Эдинбург университетінің медицина мектебін медицина докторы (MD) дәрежесімен бітірді. Бір жыл өткен соң, ол Лондонда акушерлік және физиологиядан дәріс оқып мансабын бастады. 1818 жылға қарай ол ағасының орнын басып, Гай ауруханасында осы екі пәннен лекция оқыды, оның акушерлік және әйелдер аурулары бойынша сабақтары Лондондағы ең көп студент жиналатын сабақтардың бірі болып есептелген.
James Blundell was born in London. His father's name was Major Blundell and mother was Sarah Ann Haighton. Major owned a company called Major Blundell and Co. Haberdashers, and Drapers in London. Like his uncle, who had developed several instruments still used today for the delivery of babies, James specialized in the field of obstetrics. Later he graduated from the University of Edinburgh Medical School with his MD in 1813. A year later he began his career in London by lecturing on midwifery and physiology. By 1818, he succeeded his uncle and became the lecturer on both subjects at Guy's Hospital where his classes on obstetrics and the diseases of women were reported to be the largest in London.
Қан құю жұмыстары
1818 жылы Бланделл ауыр босанғаннан кейінгі қан кетуді емдеу үшін қан құюды ұсынды. Ол көптеген науқастарында босанғанда қайтыс болатынын көріп, дәрмен табуға бел буған. Бірақ ол Эдинбургтағы Ликоктың жұмысын да білген, ол бір түрдің қанын екінші түрге құю зиянды екенін айтқан. 1829 жылы ол бұл қан құюды "Ланцет" медициналық журналындағы мақаласында баяндады. Доктор Бланделл науқастың күйеуінің қолынан шприц арқылы 4 унция қан алып, оны науқасқа сәтті құйды. Бес жыл ішінде ол он рет қан құю жүргізді, оның бесеуі науқастарға пайдалы болды және осы нәтижелерді жариялады. Өмірі бойы ол қан құюға арналған көптеген құралдар ойлап тапты, олардың көптегені бүгінге дейін қолданылуда. Ол 1824 жылы "Физиологиялық және патологиялық зерттеулер" еңбегінің авторы атанды және S. Ашвелл редакциялаған іш қуысы хирургиясы және қан құю туралы екі мақала жазды. Кейінірек жарық көрген еңбектерінің ішінде 1834 жылғы "Босандық практиканың принциптері" және 1837 жылғы "Әйелдердің ең маңызды аурулары туралы байқаулар" кіретін еді. Жатыр зондын диагностикалық мақсаттар үшін қолдануда ол сол кездегі басқа акушерлерден озық саналды.
In 1818, Blundell proposed that a blood transfusion would be appropriate to treat severe postpartum hemorrhage. He had seen many of his patients dying in childbirth, and determined to develop a remedy. However, he was also familiar with the work of Leacock in Edinburgh, who said that the transfer of blood from one species would be harmful to another. In 1829, he reported this transfusion in an article in the medical journal Lancet. Dr. Blundell extracted four ounces of blood from the arm of the patient's husband using a syringe, and successfully transfused it into the patient. Over the course of five years, he conducted ten documented blood transfusions, five of which were beneficial to the patients, and published these results. During his life he also devised many instruments for the transfusion of blood, many of which are still in use today. He became the author of Researches Physiological and Pathological in 1824 and wrote two papers on abdominal surgery and blood transfusion, both edited by S. Ashwell. Later publications include Principles and Practice of Obstetricy in 1834 and Observations on some of the More Important Diseases of Women in 1837. In using the uterine sound for diagnostic purposes, he was considered more advanced than other obstetricians of the day.
Кейінгі өмірі
Ол 1834 жылы аурухананың қазынашысымен болған даудан кейін Гайдан кетіп қалды. 1838 жылы Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі болды, содан кейін сол жылы «Гексаметрлік тәжірибелер немесе Виргилийдің төрт пасторалының нұсқасы» деген еңбегін жариялады, онда оқу әдісін түсіндіретін нұсқаулар мен метр заңдары туралы шағын эссе берілген. Доктор Бланделл ешқашан үйленбеген, бірақ немере інісі Мэри Энн Харриет Нойеспен бірге тұрған. 1871 жылғы британдық халық санағы бойынша, ол Лондондағы Пикадилли көшесі, 80 мекенжайында тұрғаны белгілі, сонымен қатар Вестминстердегі Ұлы Джордж көшесі, 1 нөмірде де үйі болған. Доктор Бланделл 1847 жылы тәжірибасынан қанағаттанды. Өмірінің соңғы жылдарында ол түстен кейін ғана тұратын, науқастарды түстен кейін қабылдап, кешкі ас ішіп, сағат 8-ден 9-ға дейін қайта науқастарды қабылдаған. Ол әрқашан өзімен кітаптар алып жүретін, ал арнайы шам орнату арқылы арбада да оқи алатын.
He left Guy's in 1834 following a dispute with the hospital treasurer. He became a fellow of the Royal College of Physicians in 1838, and later published Hexametrical Experiments, or, A version of four of Virgil's pastorals with hints to explain the method of reading, and a slight essay on the laws of metre that year. Dr. Blundell never married, but lived with his grand niece Mary Ann Harriet Noyes. From the 1871 British Census, we know he was living at 80 Piccadilly in London, but he also had a home in Westminster at No. 1 Great George Street. Dr. Blundell retired from practice in 1847. In his final years, it is said that he never rose before noon, saw patients in the afternoon, dined and then saw more patients after 8 or 9 pm. He always carried books with him, and was able to read them in his carriage by the installation of a special light.
Өлім
Джеймс Бланделл 1878 жылғы 15 қаңтарда Лондонда 87 жасында қайтыс болды. Оның өсиетнамасы 1857 жылғы 11 сәуірде жасалған, ал 1876 жылғы 27 наурыздағы қосымшасымен бірге 29 қаңтарда оның жүрегі елжіреген немере інісі, доктор Джордж Август Фредерик Уилкс куәландырды. Ол кезде оның мүлкі 350 000 фунт стерлингке бағаланған, бүгінгі күнгі шамамен 45 000 000 фунт стерлингке тең. Осы қор оның кең ауқымды жеке практикасы мен маңызды мұралары арқылы жинақталған. Оның көп бөлігі оның немересі Сара Хейтон Нойске (туған тегі Уилкс) қалдырылды, оның күйеуі Генри Крайн Нойс бес жыл бұрын қайтыс болған еді.
James Blundell died on 15 January 1878 in London, aged 87. His will, dated 11 April 1857 with a codicil of 27 March 1876, was proven on 29 January by his nephew Dr. George Augustus Frederick Wilks. His estate was valued at £350,000 at the time, today equivalent of over £45,000,000. The fortune had been amassed by his large private practice and significant bequests. Much of it was left to his niece Sarah Haighton Noyes (née Wilks) whose husband Henry Crine Noyes had died five years earlier.