Тадеуш Шульц: «Қоссан теңізі» жаңалығының авторы және журналистикадағы цензура туралы деректер

Кіріспе

Америкалық жазушы және тілші Тадеуш Витольд Сюльц (25 шілде 1926 – 21 мамыр 2001) 1953 жылдан 1972 жылға дейін «Нью-Йорк Таймс» газетінің шетелдік тілшісі болды. Сюльцке Шошқалар шығанағына жасалған шабуыл туралы сенсациялық хабарды бірінші болып жариялағаны үшін еңбегі бағаланады.

Ерте өмір

Сюльц Польшаның Варшава қаласында Северин мен Янина Барух Сюльцтің ұлы болып дүниеге келген. Халберштамның мәлімдемесінше, Сюльцтің басып кіруге дайындық туралы мақала жариялау жоспарлап отырғаны туралы ақпарат тарала бастағанда, «президент Кеннеди «Таймс» газетінің Вашингтондағы бюросының басшысы Скотти Рестонды шақырып, оны жариялаудан бас тартуға көндіруге тырысты. Кеннеди Сюльцтің мақаласының өзінің саясатына тигізер әсері туралы ынталы түрде және құлшыныспен сөйледі, сондай-ақ «Таймс» газетінің қандай жауапкершілікке ие болуы керектігі туралы наразылық білдірді. Рестон қаншама алаңдағанын байқап, баспагер Орвил Дрифусты шақырды және Кеннедидің пікірлерін жеткізді. Рестон мақаланы жұмсартуды және алдағы басып кіру туралы сілтемелерді жоюды ұсынды. Дрифус келісіп, мақаланы түзетуге бұйрық берді». «Таймс» газетінің редакторлары мақаладан «жақын» деген сөзді алып тастауға келісті, себебі олар бұл сөзді нақты дәлелдемесіз болжам деп есептеді. Олар сондай-ақ шабуылды жоспарлаудағы ЦРУ-дың рөліне сілтемелерді алып тастап, оларды «АҚШ шенеуніктері» деп өзгертті. Ең маңыздысы, олар мақаланы жоспарланған төрт бағандық тақырыптың орнына бір бағандық тақырыппен жариялауға шешім қабылдады – «Таймс» газетінің тілшісі Харрисон Солсберидің естеліктеріне сәйкес, бұл тақырып мақаланың «ерекше маңыздылығын» көрсететін еді. Халберштамның сөзіне қарағанда, осы шешімдер «Нью-Йорктегі кейбір редакторларды қатты ашуландырды, және олар Дрифустың олармен кездесуін талап етті. Кездесу өте шиеленісті болды. Дрифус өзінің командасының ашу-ызасына таң қалды». Дегенмен, Дрифус өз ұстанымында тұрды, ал мақаланың «көптеп түзетілген» нұсқасы 1961 жылдың 7 сәуірінде жарияланды, содан кейін басқа мақалаларда осы тақырыпқа одан әрі тоқталып өтілді. 16 сәуірде басып кіру оқиғасы болды, бірақ үш күн ішінде Кастроның Куба революциялық күштері тарапынан жеңіліске ұшырады. Американ университетінің ғалымы В. Джозеф Кэмпбеллдің мәлімдемесінше, «Таймс» газетінің мақаласын «түзету» туралы шешімі мифтік оқиғаға айналды, онда президент Кеннеди тікелей Дрифусқа қоңырау шалып, газеттің мақаланы жарияламауын талап етті, ал Дрифус оны мүлдем жарияламауға келісті. Бірақ Сюльцтің мақаласы 7 сәуірде жарияланғандықтан, бұл нұсқаның аңыз екені анық. Кэмпбелл Ақ үйдің телефон тізімдерінде Кеннедидің 6 сәуірде Дрифусқа қоңырау шалғанын растайтын ешқандай дәлел таппады. Бірақ оның жариялаған нәтижелері Халберштамның Кеннеди Рестонға қоңырау шалып, Рестон Кеннедидің қысымын Дрифусқа жеткізген деген пікірін жоққа шығармайды. Сюльцтің Кубаға деген қызығушылығы уақыт өте келе жалғасты, және ол Фидель Кастроның толыққанды биографиясын жариялады. 1968 жылы Сюльц Чехословакияда Прага көктеміне қарсы кеңестік басқын кезінде тілші болып жұмыс істеді.

Szulc was born in Warsaw, Poland, the son of Seweryn and Janina Baruch Szulc. Halberstam reports that as word began to leak out that Szulc was planning to publish an article about the invasion preparations, "President Kennedy called Scotty Reston, the Times's Washington bureau chief, and tried to get him to kill it. Kennedy argued strongly and passionately about what the Szulc story would do to his policy and spoke darkly of what the Times's responsibilities should be Reston, somewhat shaken, called Orvil Dryfoos, the publisher, and passed on Kennedy's comments Reston suggested toning down the story and removing the references to the forthcoming invasion. Dryfoos agreed and ordered the story sanitized." The Times editors agreed to remove the word "imminent" from the article, reasoning that the word was a prediction more than a provable fact. They also decided to remove the references to the CIA's role in planning the attack, changing the references to "U. S. officials." Perhaps most importantly, they decided to run the article under a single column headline instead the four column banner that had been planned a headline which would have designated the story as one of "exceptional importance," according to the memoir of Times reporter Harrison Salisbury. According to Halberstam, because of these choices "Some editors in New York were absolutely enraged, and they demanded that Dryfoos meet with them. It was a very heated meeting. Dryfoos was clearly surprised by the degree of anger among his own people." Nevertheless, Dryfoos held firm, and the "much sanitized" version of the story ran on April 7, 1961, followed by more reporting in later articles. The invasion took place on April 16, and was crushed by Castro's Cuban Revolutionary Forces within three days. According to American University scholar W. Joseph Campbell, the decision by the Times to "sanitize" its coverage has swelled into a mythical event in which President Kennedy called Dryfoos directly to demand that the newspaper spike the story, and Dryfoos agreed not to run it at all. Given the publication of Szulc's article on April 7, that version is clearly myth. Campbell has also found no evidence in White House phone logs to support the notion that Kennedy called Dryfoos on April 6. But his published findings do not refute Halberstam's assertion that Kennedy called Reston, and Reston passed on Kennedy's pressures to Dryfoos. Szulc's interest in Cuba continued over time, and he published an in depth biography of Fidel Castro. In 1968, Szulc was a reporter in Czechoslovakia during the Soviet invasion against the Prague Spring.

Басқа басылымдар

Сзулк Латын Америкасы туралы бірнеше басқа да басылымдарға мақалалар жазды, оның ішінде «The New Yorker», «Esquire», «Penthouse», «National Geographic» және «The Progressive» журналдарына.

Өлім

2001 жылы Сзюлк Вашингтон қаласындағы үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Одан әйелі және екі баласы қалды. Ол француздық "Құрмет легионы" орденінің рыцарі болған.