Кіріспе

Аргентина мен Чилидегі тау – вулкан.

География және геология

Тронадор тауы ылғалды Анд аймағында орналасқан, онда қар мен жаңбырдың көп мөлшері жауады. Оңтүстік Андының ылғалды қоңыржай климаты жоғары жинақталу деңгейіне байланысты бірнеше мұздықтардың қалыптасуына жағдай жасады. Жауын-шашынның көп бөлігі Тынық мұхитынан келген батыс фронталдық жүйелердің әсерінен пайда болады. Анд массивінің ортасында, 41° оңтүстік ендігінде орналасқан Тронадор – фьордтар, мұздық көлдер және U пішіндес аңғарлардан тұратын альпілік ландшафттың бір бөлігі. Бұл ландшафттың қалыптасуы төртінші мұздық дәуірінде, бүкіл аймақты Патагония мұздық қапталы жапқан кезде жүрді. Жанартау Плейстоценнің мұздық және мұзаралық кезеңдерінде өсті, бірақ Оңтүстік жанартау аймағының белсенді фронтының жылжуына байланысты, шамамен 300 мың жыл бұрын Орта Плейстоценнің соңында өте аз қалдықтарға айналды. Содан бері мұздықтар және басқа эрозиялық процестер тауды лава немесе тефра шығарусыз еркін қалыптастырып келді. Жақын орналасқан Ланин жанартауы сияқты, Тронадор негізінен базальттардан тұрады және Осорно мен Кальбуко жанартаулары батысқа қарай өскен сайын оның активтілігі азайды.

Мұздықтар

Тронадордың беткейлерін жауып тұрған көптеген мұздықтарымен ерекшеленеді. Жеті мұздық тізімделген: Алерес, Вентискверо Негро, Каса Пангу, Кастаньо Овера, Рио Бланко, Фриас, Пейула және Мансо. Соңғы онжылдықтарда Тронадордағы мұздықтар, Оңтүстік Анд мұздықтарының көпшілігі сияқты, кері шегінуде. Тронадордың солтүстік-батыс жағындағы Каса Пангу мұздығы 1961 және 1998 жылдар аралығында жұқаруды бастан өткерді, ал 1981 және 1998 жылдар аралығында кері шегіну жылдамдығы 52 м/жылға дейін артты. Бұл кері шегіну мен жұқарудың себебі соңғы онжылдықтарда жауын-шашынның азаюы және жоғарғы тропосфераның жылынуымен байланысты. Аргентина тарапындағы Алерес мұздығына Рефухио Отто Мелингтен, оның мен Кастаньо Овера мұздықтарының арасында орналасқан тау шатырынан баруға болады. Сондай-ақ Аргентина тарапында орналасқан Кастаньо Овера мұздығы кішкентай және Пампа Линдадан жаяу аралап жетуге қол жетімді. Ұйымдастырылған жаяу саяхаттар келушілерге Кастаньо Овераны кесіп өтуге немесе Тронадордың шыңына дейін баруға мүмкіндік береді. Вентискверо Негро ("қара қар" испан тілінде) – Науэль-Уапи ұлттық паркіндегі Тронадор тауының төменгі бөлігінде орналасқан ерекше мұздық. Оның ерекше қоңыр түсі мұздықтың жиналу аймағында жиналған топырақ пен шөгінділерден туындайды, оны таудың бірнеше жүз метр биіктігіндегі Рио Мансо мұздығымен толықтырады. Мұздықтан үзіліп түскен қоңыр айсбергтер кішкентай көлде жүзіп, соңында еруге ұшырайды.

Бағаналар

Аонекер картасына сәйкес, Тронадордағы атаулы шыңдар: Анон немесе Интернационал (3484м), Аргентино (3187), Чилено (3262) және Торре Ильзе (2585). Аталған қыраттарға Фило Сур (3054), Фило Бланко (3146), Фило Ла Вьежа (2715) және Фило Ламотте (2340) кіреді.

Тау-кен және туризм

Тронадорға алғаш рет Герман Клауссен 1934 жылғы 29 қаңтарда бірнеше әрекеттен кейін жеке өрлеген. Refugio Otto Meiling тау шатыры тауға танымал бір күндік саяхаттардың бағыты болып табылады және ондаған рет көтеріліп, жылдар бойы адамдарды осы аймақта жетектеген неміс альпинисінің құрметіне аталған. Шатыр таудың төменгі жағындағы Пампа-Линдадан шамамен 1200 метр биіктікте орналасқан. Көптеген жаз айларында Интернационал немесе Анон шыңдарына (Тронадордың үш шыңының ең биігі) көтерілу мүмкін. Дегенмен, 2008 жылғы қаңтар және ақпан айларындағы ерекше ыстық жаз кезінде тас құлау қауіпті деңгейге жетті. Аймақтағы температураның артуы мұздықтарды тұрақсыздандырып жатқандықтан, Аргентина жағына кіру мүмкін болмай қалу қаупі бар.