Аргентина мен Чилидегі Cerro Tronador жанартауы: Анд тауларының ылғалды аймағы, мұздықтар, көлдер, жаңбыр мен қар жиналуы. Альпілік ландшафт туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентина мен Чилидегі тау – вулкан.
Mountain in Argentina and Chile
the volcano
География және геология
Тронадор тауы ылғалды Анд аймағында орналасқан, онда қар мен жаңбырдың көп мөлшері жауады. Оңтүстік Андының ылғалды қоңыржай климаты жоғары жинақталу деңгейіне байланысты бірнеше мұздықтардың қалыптасуына жағдай жасады. Жауын-шашынның көп бөлігі Тынық мұхитынан келген батыс фронталдық жүйелердің әсерінен пайда болады. Анд массивінің ортасында, 41° оңтүстік ендігінде орналасқан Тронадор – фьордтар, мұздық көлдер және U пішіндес аңғарлардан тұратын альпілік ландшафттың бір бөлігі. Бұл ландшафттың қалыптасуы төртінші мұздық дәуірінде, бүкіл аймақты Патагония мұздық қапталы жапқан кезде жүрді. Жанартау Плейстоценнің мұздық және мұзаралық кезеңдерінде өсті, бірақ Оңтүстік жанартау аймағының белсенді фронтының жылжуына байланысты, шамамен 300 мың жыл бұрын Орта Плейстоценнің соңында өте аз қалдықтарға айналды. Содан бері мұздықтар және басқа эрозиялық процестер тауды лава немесе тефра шығарусыз еркін қалыптастырып келді. Жақын орналасқан Ланин жанартауы сияқты, Тронадор негізінен базальттардан тұрады және Осорно мен Кальбуко жанартаулары батысқа қарай өскен сайын оның активтілігі азайды.
Cerro Tronador is in the Wet Andes, a zone of high precipitation of both snow and rain. The humid temperate climate of the southern Andes has allowed several glaciers to develop due to high accumulation rates. Most of the precipitation is produced by western frontal systems from the Pacific. Located in the middle of the Andean massif at a latitude of 41° S, Tronador is part of an alpine landscape of fjords, glacial lakes, and U shaped valleys. The forming of the landscape took place during the Quaternary glaciations, periods during which the whole area was covered by the Patagonian Ice Sheet. The volcano grew during the glacials and interglacials of the Pleistocene but became practically extinct in the late Middle Pleistocene, approximately 300 ka ago, due to a shift in the active front of the Southern Volcanic Zone to which it belongs. Since then, glaciations and other erosive processes shaped the mountain freely without new output of lava or tephra. As in the case of nearby Lanín volcano, Tronador is composed mostly of basalts, and has seen a decline in activity as the Osorno and Calbuco volcanoes grow further west.
Мұздықтар
Тронадордың беткейлерін жауып тұрған көптеген мұздықтарымен ерекшеленеді. Жеті мұздық тізімделген: Алерес, Вентискверо Негро, Каса Пангу, Кастаньо Овера, Рио Бланко, Фриас, Пейула және Мансо. Соңғы онжылдықтарда Тронадордағы мұздықтар, Оңтүстік Анд мұздықтарының көпшілігі сияқты, кері шегінуде. Тронадордың солтүстік-батыс жағындағы Каса Пангу мұздығы 1961 және 1998 жылдар аралығында жұқаруды бастан өткерді, ал 1981 және 1998 жылдар аралығында кері шегіну жылдамдығы 52 м/жылға дейін артты. Бұл кері шегіну мен жұқарудың себебі соңғы онжылдықтарда жауын-шашынның азаюы және жоғарғы тропосфераның жылынуымен байланысты. Аргентина тарапындағы Алерес мұздығына Рефухио Отто Мелингтен, оның мен Кастаньо Овера мұздықтарының арасында орналасқан тау шатырынан баруға болады. Сондай-ақ Аргентина тарапында орналасқан Кастаньо Овера мұздығы кішкентай және Пампа Линдадан жаяу аралап жетуге қол жетімді. Ұйымдастырылған жаяу саяхаттар келушілерге Кастаньо Овераны кесіп өтуге немесе Тронадордың шыңына дейін баруға мүмкіндік береді. Вентискверо Негро ("қара қар" испан тілінде) – Науэль-Уапи ұлттық паркіндегі Тронадор тауының төменгі бөлігінде орналасқан ерекше мұздық. Оның ерекше қоңыр түсі мұздықтың жиналу аймағында жиналған топырақ пен шөгінділерден туындайды, оны таудың бірнеше жүз метр биіктігіндегі Рио Мансо мұздығымен толықтырады. Мұздықтан үзіліп түскен қоңыр айсбергтер кішкентай көлде жүзіп, соңында еруге ұшырайды.
Tronador is notable for the many glaciers covering parts of its flanks. Up to eight glaciers have been inventoried: Alerce, Ventisquero Negro, Casa Pangue, Castaño Overa, Río Blanco, Frías, Peulla, and Manso. Over the last decades the glaciers on Tronador, like the majority of southern Andean glaciers, have been retreating. The Casa Pangue glacier on the northwestern side of Tronador experienced a thinning between 1961 and 1998, with an increased rate of retreat between 1981 and 1998 at 52 m a−1. The retreat and thinning is attributed to a decrease in precipitation and a warming of the upper troposphere over the last several decades. Alerce Glacier, on the Argentinian side, can be visited from Refugio Otto Meiling, a mountain hut that is sandwiched between it and Castaño Overa Glacier. Castaño Overa, also on the Argentinian side, is smaller and relatively accessible by hike from Pampa Linda. Guided trekking tours allow visitors to cross Castaño Overa or walk to Tronador's peak. Ventisquero Negro ("black snowdrift" in Spanish) is a rather unusual glacier at the base of Tronador in Nahuel Huapi National Park. Its unusual dark brown colour comes from dirt and sediment picked up in the glacier's accumulation zone, which is fed by the Río Manso Glacier several hundred metres higher up the mountain. Brown icebergs calve from the glacier and then float in a small lake until eventually melting.
Бағаналар
Аонекер картасына сәйкес, Тронадордағы атаулы шыңдар: Анон немесе Интернационал (3484м), Аргентино (3187), Чилено (3262) және Торре Ильзе (2585). Аталған қыраттарға Фило Сур (3054), Фило Бланко (3146), Фило Ла Вьежа (2715) және Фило Ламотте (2340) кіреді.
According to the Aoneker map, these are the named peaks on Tronador: Anon or Internacional (3484m), Argentino (3187), Chileno (3262), and Torre Ilse (2585). Named ridges include Filo Sur (3054), Filo Blanco (3146), Filo La Vieja (2715), and Filo Lamotte (2340).
Тау-кен және туризм
Тронадорға алғаш рет Герман Клауссен 1934 жылғы 29 қаңтарда бірнеше әрекеттен кейін жеке өрлеген. Refugio Otto Meiling тау шатыры тауға танымал бір күндік саяхаттардың бағыты болып табылады және ондаған рет көтеріліп, жылдар бойы адамдарды осы аймақта жетектеген неміс альпинисінің құрметіне аталған. Шатыр таудың төменгі жағындағы Пампа-Линдадан шамамен 1200 метр биіктікте орналасқан. Көптеген жаз айларында Интернационал немесе Анон шыңдарына (Тронадордың үш шыңының ең биігі) көтерілу мүмкін. Дегенмен, 2008 жылғы қаңтар және ақпан айларындағы ерекше ыстық жаз кезінде тас құлау қауіпті деңгейге жетті. Аймақтағы температураның артуы мұздықтарды тұрақсыздандырып жатқандықтан, Аргентина жағына кіру мүмкін болмай қалу қаупі бар.
Tronador was first climbed by Hermann Claussen solo on 29 January 1934, after several attempts. A mountain hut, Refugio Otto Meiling, is the destination of popular day hikes on the mountain, and is named after a German mountaineer who made dozens of ascents and spent years guiding people around it. The hut is located about 1200m vertically above Pampa Linda, at the mountain's base. Most summers the Internacional or Anon peaks (the highest of Tronador's three peaks) is climbable. However, an unusually hot summer increased rockfall to dangerous levels during January and February 2008. The Argentine side risks becoming no longer accessible due to increasingly warm weather in the region destabilising the glaciers.