Кіріспе

Миннесота штатының мемлекеттік паркі, АҚШ. Сплит-Рок маяк штаттық паркі – Миннесота штатының мемлекеттік паркі, Супериор көлінің солтүстік жағалауында орналасқан. Ол ең әйгілі Сплит-Рок маяғымен танымал, ол АҚШ-тағы ең көп суретке түсірілген маяктардың бірі. "Кішкентай екі порт" атауы, кішкентай аралмен (бұрынғы томболо) бөлінген шығанаққа және жағалау бойындағы екі порт қаласына сілтеме жасайды. Стони Пойнттың түбінде екі шағын теңіз үңгірі орналасқан. Сплит-Рок өзенінің шығыс және батыс салалары (оны Сплит-Рок арнасымен шатастырмау керек) паркте бірігеді. Өзенде он сарқырама бар, бірақ оларға Superior Hiking Trail арқылы орташа деңгейдегі жаяу жолмен ғана жетуге болады және парк карталарында көрсетілмегендіктен, оларға сирек барады.

Геология

Жоғары көлдің жағалауының көп бөлігі 1,1 миллиард жыл бұрын Солтүстік Америка тақтасының ортасы жарыла бастаған кезде Орта континенттік риф жүйесінен шыққан базальттан құралған. Сплит-Рок маяк мемлекеттік паркі кіретін шағын ауданда қосымша магма базальттың ішіне еніп, жер астында диабаз деп аталатын тығыз тау жынысына айналды. Бұл ағындармен бірге анортозит тас блоктары да келді, ол Жер қыртысының ең төменгі қабатынан алынған, одан да тығыз жыныс, және диабаздың ішінде кездейсоқ таралып орналасты. 2 миллион жыл бұрын басталған мұз дәуірлері аймақты қайталап мұзбен жапты, тау жыныстарын тегістеп, үлкен ойыс жасады. Мұздықтар, содан кейін еріген сулар, нашар төзімді жыныстарды тоздырып, қатты диабаз бен анортозиттен тұратын төбелер мен қыраттарды қалдырды. Меррилл Logging Trail олардың 10 мильдік (16 км) теміржол желісінің бойымен созылған.

Сплит-Рок маяк үйі

1905 жылдың қараша айында Ұлы көлдерде үш күшті дауыл болды, нәтижесінде 116 теңізші қаза тапты. 28 қарашадағы Матаафа даулы салдарынан Көлінде 30-ға жуық кеме зақымданып, болашақ саябақтың жағалауына екі кеме – болаттан жасалған бу кемесі «Уильям Эденборн» және оны сүйреп әкелген баржа «Мадейра» құлап түсті. «Эденборн» кемесі Сплит-Рок өзенінің аузында жағаға тірелді, кейін құтқарылды, бірақ 25 экипаж мүшесінің бірі қаза тапты. 10 адаммен бірге болған «Мадейра» солтүстік-шығысқа қарай итермеленіп, зор толқындар оны Голд-Рок Пойнт жартасына шағылыстыра бастады. Экипаж мүшесі Фред Бенсон тасқа секіріп, қарлы дауылдың арасында жартасқа көтерілді. Кемедегі бірінші офицер толқындарға шалынып, суға батып кетті, бірақ Бенсон арқанды түсіріп, қалған сегіз экипаж мүшесін қауіпті жерге көшірді. «Мадейра» кемесі «Алтын жартастың» табанында жарылып, экипаж мүшелері суықтан және қырынудан зардап шегіп, жергілікті балықшылар мен орманшылардан пана тапты. Екі экипаж екі күннен кейін «Эдна Г.» буксирімен құтқарылды.

Дауылдарда шығынға ұшыраған кеме компаниялары Ұлы көлдерде навигациялық құралдардың кеңейтілген жүйесін құру үшін федералды үкіметке лобби жасады. «Эденборн» және «Мадейрадан» басқа, Сплит-Рок өзенінен оншақты шақырым қашықтықта тағы бес кеме зақымданып, туристер арасында танымал болғандықтан, радар және басқа да технологиялар оны ескіргеніне қарамастан, маяқ ұзақ уақыт бойы жұмыс істеді. Келесі жылы табиғат фотографы және Парктер мен жолдар кеңесінің президенті Надин Блэклок саябақтың солтүстік жағынан тыс жердегі жол апатында қаза тапты. Кеңес және оның отбасы құрған өнер және табиғатты қорғау коммерциялық емес ұйымы – Блэклок табиғат қорығы апат болған жердің маңындағы жерді бірлесіп сатып алды. Жердің бір бөлігі мемлекеттік саябаққа берілді, ал қалған бөлігі, бір бөлмелі коттеджімен бірге, Блэклок табиғат қорығымен суретшілердің үйі ретінде басқарылады. Жаңадан қосылған жерлер «Мадейра» кемесінің құлауына ұшыраған су астында жүзушілерге және Солтүстік жағалауда салынып жатқан «Гитчи Гами» мемлекеттік жолының велосипед жолына қол жеткізуге мүмкіндік берді.

Демалыс

Сплит-Рок-Маяк мемлекеттік саябағында 20 уединенді кемпинг орны және заманауи әжетхана бар. Кемпингке келгендер көліктерін тұраққа қалдырып, саябақпен ұсынылған екі дөңгелекті арбаларды жабдықтарын кемпинг орнына жеткізу үшін пайдаланады. Жағалау бойында төрт арқалық кемпинг орны бар, олардың екеуі теңіз каягингімен айналысатындар үшін қолайлы. Аймақтағы екі мемлекеттік орманшада мемлекеттік саябақ басқаратын, көлікпен келіп орналасатын дәстүрлі кемпингтер де бар. Саябақта жаяу серуендеу, велосипед тебу және тау шаңғысымен сырғанау үшін 23 шақырымдық жолдар бар. Маяк пен Супериор көлінің әсем көрінісін тамашалауға болатын бірнеше қарау алаңдары бар. Гитчи Гами мемлекеттік жолының асфальтталған бөлігі жағалауға жақын саябақтан өтеді, ал Superior Hiking Trail ішкі жағына қарай Сплит-Рок өзені мен Сплит-Рок арнасының бойымен созылады.