Үллал қаласы: тарих, мәдениет және даму орталығы

Кіріспе

Карнатака штатындағы қала, Үндістан.

Уллал немесе Уллала – Дақшина Каннада ауданындағы білім беру, коммерциялық және өнеркәсіптік орталық, Маңғал қаласындағы қалалық муниципалитет. Маңғал қаласының орталығынан 10 км қашықтықта орналасқан. Уллал қалалық муниципалитеті мен Маңғал қалалық корпорациясы бірігіп, Маңғал қалалық агломерациясын құрайды. Қазіргі уақытта бұл агломерация Бангалор, Майсур және Хабли-Дхарвадтан кейін Карнатака штатындағы төртінші ірі агломерация болып табылады. Сондай-ақ, Уллал қалалық муниципалитеті мен бірнеше ауылдық кеңестерді Маңғал қалалық корпорациясымен біріктіріп, Үлкен Маңғал аймағын құру жоспарлануда. Уллал – Үндістандағы ең көне қалалардың бірі. 15 ғасырда португалдықтардың билігіне қарады. Оның даңқты тарихының іздерін әлі де жағажайларда және Уллалдың басқа да аймақтарында көруге болады. Бұл қала Маңғалдағы маңызды түйін – Пумпвеллден оңтүстікке қарай 8-10 км қашықтықта орналасқан және Карнатака мен Керала штаттарының шекарасына жақын. Маңғал халықаралық әуежайы Уллалдан 24 км қашықтықта. Қала Маңғал талқыбындағы Уллал және Перманнур деген екі кіріс бөлімінен тұрады. Уллал Маңғал қалалық корпорациясына іргелес және аудандық орталық – Маңғалдан 10 км қашықтықта орналасқан. Бұл Маңғал қалалық агломерациясының бір бөлігі. Көптеген жоғары сапалы білім беру орталықтары мен коммерциялық орталықтардың арқасында қарқынды дамып келеді. Уллал тұрғындарының көп бөлігі Бери немесе Могавера этникалық тобына жатады. Сайид Мұхаммед Шарифул Мадани Даргасы, Шри Черумба Багавати ғибадатханасы, Сомешвара ғибадатханасы, Сомешвар жағажайы, Кадапара жара Даргасы, Жазғы құм жағажай курорты, Ранипурадағы королева Аббакка Човтаның бекінісі, К. Пандияраджа Баллал институттары мен медбикелік колледжі, Перманнурдағы Сент-Себастьян шіркеуі, Сайид Мадани институттары, Балық ұны және май зауыты, сондай-ақ Мелангадидегі королева Аббакканың джайни ғибадатханасы сияқты тарихи орындармен әйгілі. Араб теңізінің жағалауындағы бұл шағын қала 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында кең ауқымды жағажай эрозиясына ұшырады. Жергілікті билік жағалауға құм қаптарды орналастыру арқылы залалды азайтуға тырысты, бірақ бұл шараның нәтижелері әлі көрінбей отыр. Жазғы құм жағажайға іргелес Субхаш Нагар орналасқан. Сомешвара ғибадатханасының жанында Рани Аббакканың бекінісінің қалдықтарын көруге болады. Уллал – Карнатака штатындағы «Керосинсіз» алғашқы қала. Бұл қала балық және балық тыңайтқышы үшін маңызды сауда орталығы болып табылады. Балық аулау және биді орауыш – қала тұрғындарының негізгі кәсіптері.

Ullal or Uḷḷāla is a City Municipality at Mangalore, educational, commercial & industrial hub in Dakshina Kannada district. It is located
10 km from the Mangalore City centre. Ullal City Municipality along with the Mangalore City Corporation forms the continuous Mangalore urban agglomeration area which is currently the fourth biggest in Karnataka after Bangalore, Mysore and Hubli Dharwad. There is also a plan to merge Ullal City Municipality & some gram panchayats along with Mangalore City Corporation to form the Greater Mangalore region. Ullal is one of the oldest towns in India. In the 15th century it came under the rule of the Portuguese. Still the remains of its glorious history can be seen in the beaches and other parts of Ullal. It is a town about 8–10 km south of Pumpwell, a major junction in Mangalore & close to the border between the two southern states of Karnataka and Kerala. The Mangalore International Airport is 24 km away from Ullal. It comprises two revenue divisions, Ullal and Permannur, in Mangalore taluk. Ullal is adjacent to City Corporation of Mangalore, 10 km from District headquarters – Mangalore. It is the part of the Mangalore urban agglomeration area. It is developing rapidly with many premium educational institutes and commercial centres. Most of the people in Ullal belong to either Beary or Mogaveera ethnic group. It is very famous for historic locations like Sayyid Muhammad Shareeful Madani Darga , Sri Cheerumba Bagavathi Temple , Someshwara Temple, Someshwar Beach, Kadapara jara Darga, Summer Sands Beach Resort, Queen Abbakka Chowta's Fort at Ranipura, K Pandyarajah Ballal Institutes and college of nursing, St. Sebastian Church Permannur, Sayyid Madani Institutions, Fish Meal & Oil Plant, and Queen Abbakka's Jain temple at Melangadi. This quaint little sea town on the shore of Arabian Sea was the setting for wide scale sea erosion that occurred in the late 1990s and early this millennium. The local authorities, however, have tried to reduce the damage by placing sand bags near the advancing coastline, the benefits of this step are yet to be noted. Adjacent to summer sands beach resort is subhash nagar. The remains of Rani Abbakka's fort can be seen in the vicinity of Someshwara Temple. Ullal is the first "Kerosene Free" city in the state of Karnataka. This town is an important trading centre for fish and fish manure. Fishing and Beedi rolling are main occupations of the residents of this town.

Тарих

Бұл қала Чоута билеушілерінің қосалқы астанасы болды және 16 ғасырдың ортасында Джайна королевасы Аббакка Чоута билік еткен. Уллалдан шыққан Аббакка Чоутаны әйелдерді азат етуді қолға алған алғашқы тұлға деп санауға болады. Ол – жалынды мінезді, Уллал халқы оған зор мақтанышпен қарады. 16 ғасырдың джайнистік ханшайымы, ол әпкесі қайтыс болғаннан кейін таққа отырды. Ол Маңғол патшасына үйленді, бірақ некелері сәтті болмады. Бірнеше жылдан кейін жұбайлар ажырасып, патшайым сүйікті Уллалға қайтып оралды. Ажырасу себебі – патшайым португалдықтар талап еткен салықты төлеуге қарсы болды. Күйеуі оларға мойынсұнып, бағынышты болса, патшайым ашық түрде қарсылық көрсетті. Патшалық жұбайлар арасындағы қарым-қатынас нашарлап, ақырында ажырасып, патшайым барлық зергерлік бұйымдарын бұрынғы күйеуіне қайтарды. Соғыс жарияланды және Нетравитидегі теңіз саяхаты кезінде патшайым тұтқындалды. Тұтқынға алынып, күйеуінің алдына жеткізілді. Бірақ осы жағдайда патшайым сақтықты таңдап, барлық әйелдік тартымдылығымен Банга Арасаны (Патшаны) босатып, жерлерін қайтарып алды. Патша оған мәңгілік достыққа ант берді. Бірақ патшалығының шегіне жеткен соң, патшайым күйеуіне қарсы қайта соғыс ашуға ант берді. Ол үшін ол Беднордың күшті Раджасының көмегіне жүгінді. Банга Раджасы оның әйелін бағындыру үшін португалдықтардан көмек сұрады. Беднор Раджасы мүмкіндікті пайдаланып, шайқасқа қатысуға дайын болды. Банга-португалдық альянсы жеңіліске ұшырады, Банга бекінісі қиратылды. Патшайым Беднор Раджасының қолдауы үшін Бердаттағы құнарлы жерді оған беруге мәжбүр болды. Күйеуін жеңгеннен кейін патшайым португалдықтарға назар аударды, олармен келісімге келмейтін позициясын сақтады. Оған қарсы бірнеше жазалау экспедициялары жіберілді, ол оларды Каликут Заморинінің көмегімен сәтті тойтарды. 1566 жылы Жоао Пейшото басқарған тағы бір экспедиция португалдықтар үшін апатқа ұшырады. Патшайым бас қолбасшы ретінде Ченнапа Могавера (Гурикара) және Могавера жауынгерлерімен бірге португалдық фрегатын түнде қоршап алды. Олар оларды күтпеген жерден шапты және ауыр жеңіліске ұшыратты. Әйелдің қолынан келген жеңіліске ашуланған португалдықтар португал губернаторының басшылығымен үлкен флот жіберді. Патшайым алғашқыда сәттілікке қол жеткізгенмен, кейбіреулер оны күміс сандық үшін өз халқы сатқан дейді. Бірақ патшайымның әскері сан жағынан кем болды. Нәтижесінде қанды қырғын болды, патшайым тауларға қашып, қашқынға айналды. Тағы бір нұсқа бойынша, патшайым жауларға тірі түсіп қалмас үшін өзін-өзі өлтірген, бұл оның мінезіне сай келеді. 16 ғасырдың танымал саяхатшысы және тарихшысы Пьетро Делла Валле оған қызығушылық танытқан. Оның соғысқа бейім мінезі оның қызығушылығын оятты және ол онымен кездесуге бірнеше рет тырысты. Оның күш-жігері сәтті аяқталды, ол кездейсоқ базарда оны кездестірді. Оның шетелдік сыртқы келбеті мен киімі оның қызығушылығын оятты, аудармашының көмегімен сәлемдесіп, патша сарайына шақыру алды. Делла Валле "оның мінсіз қадір-қасиетіне, әдемі сыртқы келбетіне және үлгілі еңбекқорлығына" ғашық болды. Ол соғыста да, маңызды істерде де белсенді және күшті болды. Тіпті түнде де ол демалуға мүмкіндік таппады, халқына әділдік жасады. Оның сипаттамасы бір мезгілде романтикалық та, шынайы да. Ол оның жасын 40 деп есептейді, терісі қараңғы, келбеті әдемі. Басқа бір жағдайда ол оны қарапайым ас үй қызына ұқсатуға болады, бірақ оның сыпайы және ақылға қонымды сөйлеуі үшін. Оның тек белдік киімінен басқа киімі болмауы осылайша көрінуіне себеп болды. Ол оның әкімшілік қабілеттеріне жоғары баға берді және оның үлкен ұлдарын улаған деген қауесеттерге көп сенімсіздікпен қарады. Соманатхешвара ғибадатханасының айналасында салынған бекіністің қираған жерлерін көруге болады. Бұл ғибадатханада Аббакка Чоутаға қатысты бірнеше заттар сақталған. Қалада патшайымға тиесілі ескі джайнистік ғибадатхана (басады) бар. Уллал колониялық кезеңге дейін батыс жағалаудағы маңызды портердің бірі болды.

This town was the subsidiary capital of the Chowta rulers and was ruled by Jain Queen, Abbakka Chowta in the middle of the 16th century. Abbakka Chowta of Ullal can perhaps be proclaimed the first promoter of women's liberation. A regular firebrand, the people of Ullal look upon her with much pride. A Jain princess of 16th century, she came to the throne on the death of her sister. She was married to the King of Mangalore, but the marriage was not a success. In a few years the couple was estranged with the queen returning to her beloved Ullal. The reason for the grouse was, the queen was averse to the payment of subsidy demanded by the Portuguese. While her husband continued to be subservient to them, the queen was openly rebellious. Relations between the royal couple steadily worsened and finally ended with divorce, with the queen returning all the jewels to her ex husband. War was declared and the queen was captured while on a sailing expedition on the Nethravathi. Taken prisoner she was presented before her husband. However, on this one occasion the queen thought discretion the better part of valour and with all her womanly charms got the Banga Arasa (King) to set her free and return all her lands to her. The Raja went so far as to avow his eternal friendship to her. But hardly had she reached the precincts of her own kingdom then she vowed to wage war on her husband once more. For this she sought the help of the powerful Raja of Bednore. The Banga Raja had meanwhile enlisted the help of the Portuguese to subjugate his wife. The Raja of Bednore being an opportunist was only too ready to enter the fray. The Banga Portuguese alliance was defeated with the Banga Fort razed to the ground. The queen had to part with the fertile tract of land at Berdatte to the Bednore King for his support. Having successfully defeated her husband, the queen now turned her attention to the Portuguese with whom she maintained her unconciliatory attitude. Several punitive expeditions were sent against her, which she repulsed successfully with the help of the Zamorin of Calicut. Another expedition sent under João Peixoto in 1566 ended in disaster for the Portuguese. The queen along with Chennappa Mogaveera (Gurikara) as commander in chief and Mogaveera warriors she surrounded the Portuguese frigate at night. She took them by surprise and inflicted a crushing defeat on them. Incensed by the defeat made all the more insulting at the hands of a woman, the Portuguese sent a veritable armada under the leadership of the Portuguese Governor himself. While the queen met with initial success, she was betrayed, so some say, by her own people for a casket of silver. However, the army of the queen was thoroughly outnumbered. What ensured was a bloody massacre with the queen escaping to the hills, a fugitive. Another version has it that the queen had killed herself rather than give herself up to the enemy which really seems more in keeping with her character. Pietro Della Valle, a renowned traveller and historian of the 16th century, seems to have been fascinated by her. Her militant nature aroused his interest and he made several attempts to meet her. His efforts finally met with success when he accidentally came across her in the bazaar. His foreign mein and dress elicited her interest and with the aid of an interpreter, courtesies were exchanged and an invitation issued to visit the royal palace. Della Valle was enamoured of "her perfect dignity, handsome feature and exemplary assiduity. Active and vigorous in actions of war and weighty affairs. Even at night she was not free to take rest but dispensed justice to her people." His description of her is at once romantic and realistic. He puts her age down at 40, dark complexioned and with elegant figure. At another instance, he says she could be mistaken for a common kitchen wench, but for her graceful and judicious speech. Her scanty clothing of only a loincloth may have created this impression. He seems highly impressed with her administrative qualities and doesn't give much credence to the rumours of her having poisoned her elder two sons, who were aspiring to the throne. One can see the ruins of the fort she built around Somanatheshwara temple. This temple houses few things related to the Abbakka Chowta. There is an old Jain temple (basadi) in the town which belonged to the queen. Ullal was one of the major ports of the western coast in the pre colonial era.

Азаматтық әкімшілік

Үлл қалалық муниципалитеті – Маңғалүр агломерациясында Маңғалүр қалалық корпорациясынан кейінгі екінші ірі басқару органы. Үлл 1996 жылы Нагара Панчаят ретінде құрылды. Кейін 2006 жылы қалалық кеңес құрылды. Ал 2014 жылы қалалық муниципалитет деңгейіне көтерілді.

География

Уллал қаласы орналасқан. Оның теңіз деңгейінен орташа биіктігі 5 метрді (16 футты) құрайды.

Жұмыс профилі

Жалпы халық санынан 20 979 адам жұмыспен немесе кәсіптік қызметпен айналысты. Олардың 14 766-сы ер адамдар, ал 6 213-і әйелдер. Халық санағында жұмысшы – кәсіп немесе жұмыс, қызмет көрсету, егіншілік және еңбек қызметімен айналысатын адам деп анықталады. Барлық 20 979 жұмыс істейтін халықтың 96,19%-ы негізгі жұмыста, ал 3,81%-ы қосымша жұмыста жұмыс істеді.

Демографиялық

2011 жылғы санақ бойынша, мұсылмандар халықтың 61,10 пайызын, индуистер 30,48 пайызын, ал христиандар 9,34 пайызын құрайды. 0–6 жастағы балалардың саны 6278 адамды құрайды, бұл Ұллал (ҚМК) қаласының жалпы халқының 11,68% құрайды. Ұллал қалалық муниципалдық кеңесінде әйелдер мен ерлердің арақатынасы 1025-ке қарсы мемлекеттік орташа көрсеткіш 973-ті құрайды. Сонымен қатар, Ұллалда балалардың жыныстық арақатынасы шамамен 944, ал Карнатака штатының орташа көрсеткіші 948-ге тең. Ұллал қаласының сауаттылық деңгейі 92,87%, бұл мемлекеттік орташа көрсеткіштен (75,36%) жоғары. Ұллалда ерлердің сауаттылығы шамамен 96,42%, ал әйелдердің сауаттылық деңгейі 89,45% құрайды. Ұллал қалалық муниципалдық кеңесі 9588 үйдің толық басқару құқығына ие және оларға су және кәріз сияқты негізгі жабдықтармен қамтамасыз етеді. Бұған қоса, қалалық муниципалдық кеңес шегінде жолдар салуға және оның қарауына жататын мүліктерге салық салуға өкілетті. Ұллалдағы (ҚМК) жалпы халықтың 1,67% -ы арнайы топқа (SC) жатады, ал 0,49% -ы арнайы тайпа (ST) өкілдері.

Медиа

Ұллалдан шығатын жергілікті телеарналар: Поса Курал News, Аббакка ТВ, CCN TV, STAR OF KUDLA CCN LIVE, CCN NEWS, DAIL TV және т.б. Музыка әлемінде Ұллал өзінің рэпері Мұстафа Ұллалмен танымал. 33 жастағы рэпер, екі баланың әкесі 2019 жылдың наурыз айына қарай YouTube арнасына 12 000 жазылушы жинады. Қоғамдық жікшілік, бөлініс саясаты және жалған жаңалықтар туралы сарказммен, Майкалалық беари рэпердің мәселелер мен алаңдаушылықтарға қатысты сынды пікірлері ескеруге лайық күшке ие. 2015 жылы ол рэп-легендасы Эминемнің "Cleanin Out my Closet" әнінің ритмімен жазған "Idhadi Zohra" беари тіліндегі әнін жазды.