Кіріспе

Манхэттендегі солтүстік-оңтүстік бағыттағы көше, Нью-Йорк қаласы. Тоғызыншы даңғыл, Батыс 59-шы және 110-шы көшелер арасында Колумб даңғылы деп аталады, бұл Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің батыс жағындағы маңызды көлік артериясы. Қозғалыс қала орталығына қарай (оңтүстікке қарай) Үстіңгі Батыс жағынан Челсиге дейін жүзеге асырылады. Инвуд ауданында Тоғызыншы даңғылдың екі қысқа бөлігі екі бағытты қозғалыс үшін пайдаланылады.

Сипаттама

Тоғызыншы даңғыл Батыс 14-ші көшеден оңтүстікке қарай Батыс ауданындағы Гансворт көшесінде басталады және 48 блокқа дейін солтүстікке қарай созылып, Батыс 59-шы көшемен қиылысады, онда ол Колумб даңғылы болып өтеді – бұл атау Кристофер Колумбтың құрметіне берілген. Ол Үстіңгі Вест-Сайд арқылы Батыс 110-шы көшеге дейін үздіксіз жалғасады, онда оның атауы тағы да Морнингсайд драйвына ауысады және солтүстікке қарай Морнингсайд Хайтс арқылы Батыс 122-ші көшеге дейін созылады. 15-ші және 16-шы көшелер арасындағы Тоғызыншы даңғылдың бір блоктық бөлігі «Орео жолы» деп белгіленген. Алғашқы Oreo печеньесі 1912 жылы сол блоктағы бұрынғы Nabisco штаб-пәтерінде өндірілген. Линкольн-сквер ауданының үстінде – ABC телеарнасының корпоративтік штаб-пәтері қайта жаңартылған және заманауи ғимараттар тобында орналасқан – Колумб даңғылы 67-ші/68-ші көшелерден 89-шы көшеге дейін созылатын Орталық парк Батыс тарихи ауданынан өтеді. Мұнда даңғыл 5-7 қабатты кірпіш және қоңыр тас үйлердің біркелкі көше көрінісін ұсынады, дискретті романдық және итальяндық элементтерімен, құйылған терракотта бөлшектерімен және бұрыштық кірпіш қалау курстарымен. Көптеген әсем қалайы карниздер сақталған. Ғимараттар ортаңғы блоктардағы ең тар кіру аллеяларымен бөлінеді, бұл жақтағы көше аулаларында айлантус жапырақтарының көрінісін ашады. Бірдей ерекшеліктер мен егжей-тегжейлі пайдаланған үш-төрт коммерциялық құрылысшылардың қайталама дизайндары даңғылдың сәулеттік біртүтастығына үлес қосады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі бірнеше кең пәтер үйлері және бұрынғы Эндикотт қонақ үйі, сондай-ақ 72-ші көшедегі МакКим, Мид және Уайт кеңсесінен шағын коммерциялық блок бар. 77-ші және 81-ші көшелер арасында Колумб даңғылы Америка табиғи тарих мұражайымен және Теодор Рузвельт паркімен шектеседі. Тоғызыншы даңғыл Инвуд ауданында Нью-Йорк метросының 207-ші көше ауласымен үзілген екі бөлімдегі қысқа екі бағытты көше ретінде қайта пайда болады. Ол Батыс 201-ші көшеден Батыс 208-ші көшеге дейін созылып, Харлем өзеніндегі Инвуд Норт Ков паркінде аяқталады. Бұл желі 1940 жылы Нью-Йорк қаласы IRT сатып алғаннан кейін жабылғанға дейін жұмыс істеді, себебі қаланың сегізінші даңғыл метро желісімен қатар жүргеніне байланысты қажеттілігі болмады. Тоғызыншы даңғыл мен Колумб даңғылы екі кезеңде оңтүстікке қарай бір бағытты қозғалысқа айналдырылды. Бродвеймен қиылысынан оңтүстікке қарай 1948 жылдың 6 қарашасында даңғыл қайта құрылды. Қалған бөлігі, 110-шы көшеге дейін, 1951 жылдың 6 желтоқсанында қайта құрылды. 2007 жылы Тоғызыншы даңғыл Манхэттендегі қорғалған велосипед жолағы бар бірінші үлкен солтүстік-оңтүстік даңғылы болды. Велосипед жолы бастапқыда 23-ші көшеден 16-шы көшеге дейін ғана созылған. 2010-2011 жылдары Колумб даңғылында 96-шы және 77-ші көшелер арасында қорғалған велосипед жолағы салынды; велосипед жолағы көлік жылдамдығының артуына әкелді, өйткені жүргізушілер енді велосипедшілерден қалып қоймады. Тоғызыншы даңғылдың астындағы кейбір су құбырларын ауыстырған 231 миллион долларлық жобадан кейін, 59-шы және 50-ші көшелер арасындағы бөлік 2023 жылдың наурыз айында үш қатарға дейін тарылды, сондай-ақ боялған тротуар мен қорғалған велосипед жолағы қосылды. Тоғызыншы даңғылдағы Халықаралық тағам фестивалі жыл сайын мамыр айында өткізіледі.

Танымал мәдениетте

Тоғызыншы даңғыл – Саул Штайнбергтің «9-шы даңғылдан әлемге қарау» суретінің оқиғасы орын алатын жер. «Сейнфелд» телешоуында көшедегі көрінелердің көп бөлігі Колумбус даңғылының үлгісінде түсірілген. Эдвард Альбидің «Жануарлар бағының тарихы» пьесасында Джерри Колумбус даңғылы мен Центральдық саябақтың арасында тұратынын айтады.