Кіріспе

Радио нарығы ретінде танымал көшелер, ең белгілісі Нью-Йорк қаласында.

"Радио қатары" – радио және электрондық жабдықтар мен бөлшектерін сатуға маманданған қалалық көше немесе ауданды атау. Радио қатарлары 1920 жылдары радио хабарларын таратудың дамуымен бірге көптеген қалаларда пайда болды және 20 ғасырдың ортасынан кейін құлдырады.

Құрылысы мен өмір сүруі

Нью-Йорк қаласының Радио қатары, 1921 жылдан 1966 жылға дейін болған, Манхэттеннің төменгі батыс жағындағы қойма ауданы еді. Arrow Electronics, Avnet (1921 жылы Чарльз Авенет құрған) және Schweber Electronics сияқты ірі фирмалар осы жерде бастау алды. Радиомен байланысты алғашқы дүкендердің бірі – 1921 жылы Гарри Шнек ашқан Сити Радио, ол Кортландт көшесінде орналасып, бірнеше блоктан тұратын электроника дүкендерінің орталық осіне айналды. The New York Times газеті 1927 жылы Кортландт көшесінде «Радио мерейтойы» тойланғанда «Радио қатары» туралы алғашқы мәліметтерді жариялады. Газетте былай деп жазылған: «Бүгін Кортландт көшесі – «Радио қатары», ал Бродвей – жай ғана бағыттық көше». Көше көлік қозғалысына жабылып, тулармен және ленталармен безендірілді. The New York Times газеті қала әкімі міндетін атқарушы Джозеф В. Маккидің сол кездегі «Мисс Нью-Йорк» Фрида Луиза Миерсеге «Кортландт көшесінің кілтін» табыстау жоспарларын және «Мисс Даунтаун Радио» атауын анықтау үшін сайыс өткізілетінін хабарлады. Пит Хамилл бала кезінде: «Сенбі күндері таңертең мен әкеммен бірге Бруклиннен төменгі Манхэттендегі Кортландт көшесіндегі Радио қатарына баратынмын. Онда ол және жүздеген басқа да Нью-Йорк тұрғындары радионы қайта іске қосу үшін қажетті түтіктерді табу үшін дүкеннен дүкенге көшіп-қонып жүрді. Кейін ағаларым да онымен бірге теледидар бөлшектерін іздеуге барды. Радио қатары – біздің ішкі карталарымыздың бір бөлігі еді», – деп еске алады. 1930 жылы The New York Times газеті Радио қатарының Гринвич көшесінде орналасқанын, «Кортландт көшесі оны қиып өтеді және Тоғызыншы авенюдегі эстакада жолдың үстінде шатыр құрайды» деп сипаттады. «Ең ірі шоғырлану солтүстіктегі Дей көшесі мен оңтүстіктегі Кортландт көшесі арасындағы блокта, бірақ Радио қатары осы жерде тоқтамайды; ол бұрыштарға айналып, бес толған блоктан астам аумақты қамтиды». Маңайда 40-50 дүкен бар екені айтылды, «барлығы бір уақытта толық қуатпен жұмыс істеп жатыр. Бұл шулы практиканы тыйым салатын ережелер болуы мүмкін, бірақ радио сатушылардың пікірінше, бұл Радио қатарына ешқандай әсер етпейді. Ылғалды шу метро туннелінен көшеге шыққанда да естіледі. Алғашқы және жалғыз әсер – қайталамалы шу, дыбыстардың араласуы, мұндай дыбысты тек үлкен динамиктер арқылы ғана шығаруға болады». Газетте радио қабылдағыштарын сатушылардан басқа, «басқалары көбінесе аксессуарларды көрсетеді. Өткен аптада бір дүкен иесі кішкентай кристалл қабылдағышын ұсынды, ал тағы біреуі шамамен бір сантиметрлік конденсаторларды көрнекті орынға қойды». 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде The New York Times газеті «бір кезде түтікше ұясынан бастап толыққанды радиостанцияға дейін барлық нәрсенің сатылған орны» болған Радио қатарының «соғыс уақытындағы тапшылықтарға байланысты сауда-саттықсыз және іс жүзінде жиналмаған» екенін айтты, бірақ ол әлі де «мастерлер мен инженерлерге» қызмет көрсетіп, «ежелгі рух» пен «сиқырлы қасиет» сақталғанын мәлімдеді. Бір дүкен «қалалық мектептердің радионы зерттеу үшін күйіп кеткен электр есептегіштерін жөндеу» арқылы ғана жұмысын жалғастыра алатынын айтты, ал барлығы «радионың екі жаңа түріне – FM және теледидарға» деген қызығушылықтың артуына үміттенеді. Бірақ Радио қатары қайта жанданды. Қолданылған радиолар, соғыстан қалған электроника (мысалы, ARC 5 радиолары), қоқыс және бөлшектер көшеге төгіліп, коллекционерлер мен іздеушілерді тартты. Бір бизнес жазушының айтуынша, бұл электронды компоненттерді тарату бизнесінің бастауы болды.

Құру

1966 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына орын беру үшін Радио жолы бұзылды. Осыған бес жыл бұрын Нью-Йорк және Нью-Джерси порты басқармасы Нью-Манхэттеннің қаржылық ауданының шығысында жаңа кешен салу туралы ұсынысты қабылдамады. Оның орнына, шенеуніктер батыс жағында, Хадсон терминалының жанындағы жерді таңдап, Вези, Черч, Либерти және Батыс көшелерімен шектелген аумақтағы дүкендерді алып тастау үшін мәжбүрлеу құқығын қолдануды жоспарлады. Дүниежүзілік сауда орталығы үшін батыс жағындағы көшелерді бұзу туралы шешімге қарсы жергілікті халық наразылық білдірді. Сэм Слэйт 1962 жылы WCBS радиосы арқылы бұл туралы хабарлады: "Нью-Йорк қаласында маңызды заңдық күрес қалыптасуда. Оның нәтижесі біздің барлығымызға әсер етуі мүмкін. Егер Порт басқармасының зор күші Радио жолындағы саудагерлерді мүліктен айыруға рұқсат берілсе, онда біздің пікірімізше, ешбір үй немесе бизнес үкіметтің еркінен қорғалмайды."

Кливленд

1928 жылы «The Plain Dealer» газетінің мәліметінше, Кливленд қаласының орталық аймағындағы Проспект даңғылының Шығыс 4-ші көшеден Шығыс 9-шы көшеге дейінгі бөлігі «Радио қатары» деп белгілі болған.

Лос-Анджелес

1940-1950 жылдары Лос-Анджелесте "Радио қатары" Голливудтағы Сансет бульвары мен Вайн көшесінің қиылысына жақын орналасқан, төрт ірі радио желісінің хабар тарату құрылтайлары болған аймаққа айтылды.

Филадельфия

1950-1960 жылдары Филадельфия қаласындағы 6-шы және 11-ші көшелер арасындағы Арч көшесі, электрондық тауар сататын дүкендерінің көп болуынан «Радио қатары» деп белгілі болды.

Басқа мағынасы

Радио қатары жыл сайынғы маңызды футбол ойынына дейін бір апта бұрын Супер Боул медиа орталығынан хабар тарататын көптеген спорттық радиостанциялардың жиынтығын да білдіре алады.