Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ямайканың Жамааттары
Parish of Jamaica
Сент-Элизабет, Ямайканың ең ірі жамааттарының бірі, аралдың оңтүстік-батысында, Корнуолл округінде орналасқан. Оның орталығы – Блэк-Ривер, аралдағы ең кең Блэк-Ривердің сағасында жатыр.
Saint Elizabeth, one of Jamaica's largest parishes, is located in the southwest of the island, in the county of Cornwall. Its capital, Black River, is located at the mouth of the Black River, the widest on the island.
Тарих
Сент-Елизавета бастапқыда аралдың оңтүстік-батыс бөлігінің көп бөлігін қамтыды, бірақ 1703 жылы Вестморленд алынып тасталды, ал 1814 жылы Манчестердің бір бөлігі. Осының нәтижесінде пайда болған аймақтар Ямайканың алғашқы ағылшын губернаторы сэр Томас Модифордтың әйелінің құрметіне аталды. Приходта таино/аравактардың археологиялық іздері, сондай-ақ 17 ғасырдағы испандық колониялық қоныстары табылды. 1655 жылдан бастап, аралға ағылшындар қоныстанғаннан кейін, олар африкалық құлдарды жұмысқа тартып, ірі қант қамысы плантацияларын дамытуға көшті. Бүгінде кейбір аймақтарда "испан қабырғасы" деп аталатын құрылысты (ағаш қаңқалар арасында әктас және тас қаланған) көруге болады. Сент-Елизавета гүлденген приходқа айналды, ал Блэк-Ривер маңызды теңіз портына айналды. Қант пен меласса тасымалдаудан басқа, Блэк-Ривер ағаш кесу саудасының орталығы болды. Еуропаға үлкен мөлшерде ағаш экспортталды, одан 18 және 19 ғасырларда танымал болған прус көгіне ұқсас көк бояу жасалды. Сент-Елизавета электр қуатын алғаш алған приход болды, ол 1893 жылы Блэк-Ривердегі Уотерлоо деп аталған үйге алғаш рет енгізілді.
Saint Elizabeth originally included most of the southwest part of the island, but Westmoreland was taken from it in 1703, and in 1814 a part of Manchester. The resulting areas were named after the wife of Sir Thomas Modyford, the first English Governor of Jamaica. There are archeological traces of Taíno/Arawak existence in the parish, as well as of 17th century colonial Spanish settlements. After 1655, when the English settled on the island, they concentrated on developing large sugar cane plantations with enslaved African workers. Today, buildings with 'Spanish wall' construction (masonry of limestone sand and stone between wooden frames) can still be seen in some areas. St Elizabeth became a prosperous parish, and Black River an important seaport. In addition to shipping sugar and molasses, Black River became the centre of the logging trade. Large quantities of logwood were exported to Europe to make a blue dye very like Prussian blue, which was very popular in the 18th and 19th centuries. St Elizabeth was the first parish to have electric power, where it was first introduced in a house called Waterloo in Black River in 1893.
География
Параш 18°15' солтүс ендігінде және 77°56' батыс бойламында орналасқан; Манчестерден батысқа, Вестморлендтен шығысқа және Сент-Джеймс пен Трелавниден оңтүстікке қарай. Оның ауданы 1 212,4 км² құрайды, бұл оны Ямайканың екінші үлкен парашына айналдырады, ол Сент-Анннің 1 212,6 км² ауданынан ғана кіші. Параш төрт сайлау округіне (сайлау округтеріне) бөлінген, яғни Солтүстік-Шығыс, Солтүстік-Батыс, Оңтүстік-Шығыс және Оңтүстік-Батыс. Параштың солтүстік және солтүстік-шығыс бөліктері таулы. Үш тау тізбегі бар – солтүстік-шығыста Нассау таулары, Нассау тауларының батысында Лаковия таулары және оңтүстікке қарай созылып, кең жазықты екіге бөліп, Ғашықтар секіруінде 1600 фут (488 м) биіктікте тік құлаумен аяқталатын Санта-Крус таулары. Орталық және оңтүстік бөліктер Санта-Крус тауларымен бөлінген кең жазықты құрайды. Жазықтың үлкен бөлігі батпақтармен жабылған, бірақ ол жылқылар мен есектерге жайылымдық жерді қамтамасыз етеді. Параштың негізгі өзені – Қара өзен, ол Ямайкадағы ең ұзын өзендердің бірі. Оның ұзындығы шамамен, және ол Y. S., Broad, Grass және Horse Savannah сияқты көптеген салалармен толықтырылады. Өзеннің бастауы Манчестер тауларында, онда ол көтеріліп, Манчестер мен Трелавни арасындағы шекара бойымен батысқа қарай ағып, содан кейін жер астына өтеді. Ол бірнеше маңындағы қалаларда қысқа уақытқа қайта пайда болады, бірақ Балаклава маңында қайтадан көрінеді және Саванна деп аталатын жазыққа құлайды, Ұлы батпақтың арқылы өтіп, Қара өзен теңізіне, параштың астанасына жетіп ағады. Параштың геологиясы негізінен оңтүстіктегі аллювиалды жазықтардан және солтүстіктегі карстық әктастардан тұрады. Карстық аймақтарда 130-дан астам үңгір бар екені белгілі (Финчам мен JCO деректері бойынша 2007 жылғы Ямайка үңгірлер тізілімі). Олардың ішінде Мексика үңгірі және Балаклава маңындағы Уоллингфорд өзені үңгірі бар, олар оңтүстік Трелавниде бастау алатын ірі жер асты өзенінің екі байланысты бөлімі, сондай-ақ Ғашықтар секіруінің табанындағы Ярдли Чейз үңгірлері және Гошен маңындағы Перу үңгірі, онда сталактиттер мен сталагмиттер кездеседі. Минералдық кен орындарына боксит, антимон, ақ әктас, саз, торф және шыны өндіруге қолданылатын кремний құмы кіреді.
The parish is located at latitude 18°15'N, and longitude 77°56'W; to the west of Manchester, to the east of Westmoreland, and to the south of St. James and Trelawny. It covers an area of 1,212.4 km2, making it Jamaica's second largest parish, smaller only than Saint Ann's 1,212.6 km2. The parish is divided into four electoral districts (constituencies), that is North East, North West, South East and South West. The northern and northeastern parts of the parish are mountainous. There are three mountain ranges —the Nassau Mountains to the north east, the Lacovia Mountains to the west of the Nassau Mountains, and the Santa Cruz Mountains which, running south, divide the wide plain to end in a precipitous drop of 1600 feet (488 m) at Lovers' Leap. The central and southern sections form an extensive plain divided by the Santa Cruz Mountains. A large part of the lowlands is covered by morass, but it still provides grazing land for horses and mules. The main river in the parish is the Black River, and measuring , it is one of the longest rivers in Jamaica. It is navigable for about , and is supported by many tributaries including Y. S., Broad, Grass and Horse Savannah. The river has its source in the mountains of Manchester where it rises and flows west as the border between Manchester and Trelawny then goes underground. It reappears briefly in several surrounding towns, but reemerges near Balaclava and tumbles down gorges to the plain known as the Savannah, through the Great Morass and to the sea at Black River, the capital of the parish. The geology of the parish is primarily alluvial plains to the south, and karstic limestone to the north. The karstic zones are known to contain over 130 caves (Jamaica Cave Register as of 2007 from Fincham and JCO). These include Mexico Cave and Wallingford River Cave, near Balaclava, which are two associated sections of a major underground river that has its source in south Trelawny, as well as Yardley Chase Caves near the foot of Lovers' Leap, and Peru Cave, near Goshen, which has stalactites and stalagmites. Mineral deposits include bauxite, antimony, white limestone, clay, peat and silica sand, which is used to manufacture glass.
Демография
2001 жылы приходта шамамен 148 000 адам тұрды, оның 4000-ы астана қаласында. Бұл приходтың ерекшелігі – мұнда көптеген этникалық топтар кездеседі; Сент-Елизавета Ямайкадағы ең этникалық түрленген аймақтардың бірі болып саналады. Сент-Елизавета Ямайканың «Көптен біреу» деген ұранына ең жақсы мысал. Марундарды ұстауға көмектесу үшін Ямайкаға әкелінген Мескито (кейін «Mosquito» деп бұрмаланған) үндістеріне олардың көмегі үшін оңтүстік Сент-Елизаветада қоныстануға рұқсат берілді және осы приходта жер берілді. 17 ғасырдан бері голланд, испан, үнді, марун, мулат, ағылшын және еуропалықтар осы приходқа қоныс тепті, нәтижесінде көптеген сарапшылар мұнда аралдың басқа аймақтарына қарағанда көбірек аралас нәсілді адамдар бар деп санайды. 19 ғасырда ирланд, испан, португал, шотланд, неміс, қытай және Шығыс Үндістан халқы Сент-Елизаветаға көшіп келді. Приходта мулаттар мен креолдар сияқты этникалық топтардың шоғырлану орындары бар, олар әсіресе оңтүстік-шығыста кездеседі.
The parish had an estimated population of 148,000 in 2001, 4000 of whom live in the capital town. The distinct feature of this parish is that numerous ethnic groups can be found here; St Elizabeth probably has the greatest ethnic mixture in Jamaica. St. Elizabeth provides the best testimony of the Jamaican motto – "Out of many, one people". The Meskito (corrupted to ‘Mosquito’) Indians brought to Jamaica to help capture the Maroons, were allowed to settle in southern St. Elizabeth in return for their assistance and given land grants in this parish. This parish has also attracted Dutch, Spanish, Indian, Maroon, mulatto, English, and European inhabitants from the 17th century onwards, with the result that many observers feel that it has more people of mixed race ancestry than can be found in any other part of the island. In the 19th century Irish, Spanish, Portuguese, Scottish, Germans, Chinese, and East Indians migrated to Saint Elizabeth. There are pockets of ethnic concentrations in the parish, including Mulatto and Creole, notably found in the southeast.
Саясат
Сент-Елизавета приходында төрт сайлау округінде орналасқан төрт депутат бар: Сент-Елизавета Солтүстік-Шығыс, Сент-Елизавета Солтүстік-Батыс, Сент-Елизавета Оңтүстік-Шығыс және Сент-Елизавета Оңтүстік-Батыс.
Saint Elizabeth Parish has four MPs based in four constituencies: Saint Elizabeth North Eastern, Saint Elizabeth North Western, Saint Elizabeth South Eastern and Saint Elizabeth South Western.
Тау-кен өндірісі
Қауым 1960 жылдардан бері боксит өндіруші болып табылады. Аллигатор Понд деп аталатын қаланың жанындағы Порт-Кайзер боксит экспорты үшін терең су айлағының жетекші порты болып табылады. Алпарт алюминий зауыты 1960 жылдары Наин қаласында салынды және экспортқа жыл сайын шамамен 2 миллион тонна алюминий өндіреді. Зауытты қайта салу құны шамамен 2 миллиард долларға бағаланады. Мандевилл қаласына жақын жерде басқа да алюминий зауыттары бар.
The parish has been a major producer of bauxite since the 1960s. Port Kaiser, near a town called Alligator Pond, has a leading deep water pier for bauxite export. The Alpart alumina refinery was constructed in the 1960s at Nain and produces nearly 2 million tonnes of alumina annually for export. The replacement cost of building the refinery is approximately $2 billion. There are other alumina refineries close to the nearby town of Mandeville.
Ауыл шаруашылығы
Боксит өндірісінен басқа, бұл ауданда Ямайканың қантының көп бөлігі өндіріледі; ауданда екі қант фабрикасы бар. Балық аулау – бұл ауданның маңызды саласы, сондай-ақ томат консервілеу де дамыған; Bull Savannah қаласында зауыт орналасқан. Бұдан басқа, бұл ауданда маниок, жүгері, бұршақ, лобия, пименто, имбирь, темекі, қызанақ, күріш, тәтті картоп және кофе сияқты егістер өсіріледі. Құнарлы топырақ жайылымдық жерлерді қамтамасыз ететіндіктен, мал шаруашылығы мүмкін. Малға ешкі, қой, шошқа, сиыр, жылқы жатады.
Apart from bauxite mining, the parish also produces a large quantity of Jamaica's sugar; there are two sugar factories in the parish. Fishing is a major industry in the parish, as is tomato canning; a plant is at Bull Savannah. The parish also cultivates crops such as cassava, corn, peas, beans, pimento, ginger, tobacco, tomato, rice sweet potatoes and coffee. As a result of the fertile soil that provide for grazing fields, pastoralism is possible. Livestock include goats, sheep, hogs, and cattle, horses.
Туризм
1990 жылдан бері, бұл қауым маңызды туристік орынға айналды, көптеген келушілер Қазыналы жағажайға барады. Қауымның солтүстігіндегі қалың Cockpit Country аймағының жанындағы Appleton ром зауыты да туристер арасында танымал. Cockpit аймағы 18-ші ғасырдың көп бөлігінде Марун елді мекендерінің орны болды. Соңғы жылдары Қара және YS өзендері бойында, сондай-ақ Ұлы батпақта экологиялық туризм дамып келеді.
Since the 1990s, the parish has become a significant tourist destination, with most visitors going to the Treasure Beach area. The Appleton rum distillery, near the rough Cockpit Country in the north of the parish, is also a tourist destination. The Cockpit area was the site of Maroon settlements through much of the 18th century. Ecological tourism along the Black and YS rivers, and in the Great Morass, has been developed in recent years.
Басқа қызықты жерлер
Ғашықтар секірегі - бірнеше жүз метр биіктіктен теңізге құлайтын жартас, оған екі жас құлдың бөлек тіршілікке көнбегендіктен өлімге секіргені туралы романтикалық аңыз байланысты. Мұнда маяк та бар. Y. S. Falls – Ямайкадағы танымал сарқырама, Очо-Риостағы Сент-Энн округіндегі Данн өзені сарқырамасына ұқсас. Бамбук аллеясы 17 ғасырда Голланд Бамбугінде жергілікті жер иелері саяхаттарында көлеңке беру үшін жолдың екі жағына бамбук отырғызғанда пайда болды. Қара өзен – аралдағы ең ірі ылғалды жерлердегі тұщы су экожүйесінің бірі. Өзеннің бір бөлігін бағытталған кеме саяхаты арқылы зерттеуге болады, онда мангрларды көруге және тұз су крокодилдері, қасқырлар мен балықшылдарды қоса алғанда, көптеген жануарларды байқауға болады.
Lover's Leap is a cliff plunging several hundred metres into the sea, with an attached romantic legend of two young slaves jumping to their death rather than live apart. There is a lighthouse here too. Y. S. Falls is a famous falls in Jamaica, similar to Dunn's River Falls in Ocho Rios, St. Ann. Bamboo Avenue in Holland Bamboo was developed in the 17th century when local landowners planted bamboo on both sides of the road to provide shade during their travels. Black River is one of the island's largest wetland freshwater ecosystems. Parts of the river can be explored by guided boat trip, where one can experience mangroves, and observe a host of wildlife, including salt water crocodiles, herons, and egrets.