Кіріспе

Американдық бизнесмен, ағылшын футболшысы Джон Александр Тайн (26 мамыр 1955 жылы туған) – американдық қаржы басшысы және инвестициялық банкир. Ол Goldman Sachs компаниясының президенті және операциялық директорының орынбасары (COO) болды, содан кейін Нью-Йорк қор биржасының бас директоры қызметін атқарды. Кейін Тайн Bank of America компаниясымен бірігуге дейін Merrill Lynch & Co компаниясының төрағасы және бас директоры болды. Ол жаңа құрылған компаниядағы жаһандық банк, бағалы қағаздар және байлықты басқару президенті лауазымына тағайындалды, бірақ 2009 жылдың 22 қаңтарында қызметтен кетті. Bank of America бас директоры Кен Льюис бірнеше даулы жағдайлардан кейін Тайнды отставкаға жіберді, мысалы, Merrill Lynch компаниясының шығындары күтілгеннен әлдеқайда көп болды, сондай-ақ атқарушы органдарға үлкен бонус төлемдері жасалды. Содан кейін Тайн CIT Group компаниясының төрағасы және бас директоры болды. 2017 жылдан бері Uber компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі.

Өмірбаян

Таин Иллинойс штатының Антиохия қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Алан дәрігер болған, кейіннен ол өзінің практикасын Таиннің екі бауыры Деннис пен Робертке тапсырды, екеуі де жалпы тәжірибелі дәрігерлер. 1977 жылы МТИ-де электр инженериясы бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1979 жылы Гарвард бизнес мектебінде MBA дәрежесін алды. МТИ-де оқып жүргенде Таин Delta Upsilon студенттік қауымдастығына қосылды.

Мансап

Тайн 1985 жылдан 1990 жылға дейін Goldman Sachs-те ипотекалық бағалы қағаздар бөлімінің басшысы, ал 1999 жылдан 2004 жылға дейін президенті және бас операциялық директордың орынбасары болып жұмыс істеді. Goldman Sachs-тен кеткеннен кейін Тайн 2004 жылдың қаңтарынан 2007 жылдың желтоқсанына дейін Нью-Йорк қор биржасының бас директоры болды. 2003 жылдың желтоқсан айында Нью-Йорк қор биржасының уақытша төрағасы Джон Рид The Wall Street Journal газетіне Тайнға "қарапайым мөлшерде" жалақы төленетінін, бонустарды қоса алғанда жылына шамамен 4 миллион доллар болатынын, бұрынғы NYSE бас директоры Дик Грассоға берілгендей ешқандай "ерекше зейнеткерлік" бағдарламасы болмайтынын мәлімдеді.

Меррил Линч

Merrill Lynch компаниясының бас директоры лауазымына тағайындалу алдында Thain Citigroup компаниясын басқаруға үміткерлердің бірі болған. Merrill Lynch және Citigroup компаниялары 2007 жылдың үшінші тоқсанында субпримдік ипотекалық несиелер дағдарысына байланысты көрсеткіштерінің нашарлауынан кейін бұрынғы бас директорларының күрт кеткенінен соң жаңа басшыларды іздеді. Thain басшылығымен Нью-Йорк қор биржасының қаржы директоры Нельсон Чай өзінің тәлімгеріне еріп, Merrill Lynch-ке келіп, сол қызметті атқарды. Thain Merrill компаниясын Bank of America-ға акциясы 29 доллардан сатуға келісім жасады, бұл нарықтық бағадан 70 пайызға жоғары. Бұл мәміле бойынша брокерлік фирманың құны 50 миллиард долларға бағаланды. Thain Bank of America-да жаңа бөлім – жаһандық банк, бағалы қағаздар және байлықты басқару департаментінің президенті болады деп күтілді, ол корпоративтік және инвестициялық банк пен байлықты басқару бизнесінің көп бөлігін қадағалайтын еді. Merrill Lynch-ке келгеннен кейін Thain 15 миллион доллар көлемінде сыйлық алды. Фирма Thain жылына кем дегенде 50 миллион доллар алатынын және компания акцияларының бағасына байланысты жылына 120 миллион долларға дейін алуы мүмкін екенін хабарлады. Associated Press Thain-ды 2007 жылы S&P 500 компанияларының ең көп жалақы алатын басшыларының бірі деп атады, ол 83,1 миллион доллар табыс тапқан. Сол жылы Thain жалпы өтемақы ретінде 83 785 021 доллар алды, оның ішінде 750 000 доллар негізгі жалақы, 15 миллион доллар ақшалай бонус, 33 013 151 доллар акциялар және 35 017 421 доллар опциондар болды. Thain директорлар алдында 2008 жылы 10 миллион долларға дейін бонус алуды ұсынды, себебі ол Merrill компаниясын Bank of America-ға сату арқылы «құтқарып» қалды. Merrill компаниясының өтемақы комитеті осы өтінішті қабылдамағаннан кейін, Thain 2008 жылдың 8 желтоқсанында одан бас тартты. 2009 жылдың 22 қаңтарында Thain 2008 жылдың басында екі конференц-зал, қабылдау бөлмесі және кеңсесін жаңартуға корпоративтік қаражаттың 1,22 миллион долларын жұмсағаны белгілі болды, оның ішінде кілемдерге 131 000 доллар, антикалық сервантаға 68 000 доллар, қонақ креслоларына 87 000 доллар, алтын жалатылған аяқтары бар туалетке 35 115 доллар және қоқыс жәшігіне 1 100 доллар жұмсалған. Кейіннен Thain өзінің ақысыздығы үшін кешірім сұрап, компанияға барлық шығындарды толық өтеді. Thain Bank of America-мен мәміле жасасу алдында Merrill компаниясының қызметкерлеріне шамамен 4 миллиард доллар көлемінде бонус төледі. Bank of America төлем туралы хабардар болды, себебі біріктіру шартында осы төлемді мақұлдау шартының бірі болды. Кейбір ақпараттар бойынша, бонус төлеуге TARP қаражаты қолданылған, бірақ TARP алушыларынан қаражатты қалай бөлуге және не үшін пайдаланғанын жария ету талап етілмеді. FDIC төрағасы Шила Бейр қаржылық дағдарыстың ең ауыр кезінде Қаржы министрімен өткен кездесуде Thain министрден TARP бағдарламасы оның өтемақысына әсер ететінін сұрағанын хабарлады.

Bank of America-дан кету

2009 жылдың 16 қаңтарында Bank of America компаниясы 2008 жылдың төртінші тоқсанында күтпеген 15 миллиард долларлық залап шеккенін хабарлады. Bank of America бас директоры Кен Льюис 138 миллиард долларлық мемлекеттік көмек, оның ішінде федералды үкіметтен 20 миллиард долларлық қаржы құйылмағанда, желтоқсан айының басында Bank of America акционерлері бекіткен Merrill мәмілесінен бас тартатынын айтты. Льюиске жақын адамдардың сөзінше, оның Тайнмен қарым-қатынасы Merrill-дің төртінші тоқсандағы ауқымды залабынан шиеленіскен. Льюис өзі екі күндік жан-жақты тексеруден кейін Merrill компаниясын 28 миллиард долларға сатып алуға асыққандығы үшін сынға ілікті. 2009 жылдың 22 қаңтарында CNBC телеарнасының "The Call" бағдарламасында Чарли Гаспарино Тайнның сол күні Льюиспен кездесетінін мәлімдеді. Гаспарино Тайнның Bank of America-дағы болашағы күмәнді екенін, бірақ оның кететіні әлі нақты емес екенін қосты. Гаспарино сондай-ақ Тайнның 2008 жылдың қаңтар айында Merrill бас директоры болып тағайындалғаннан кейін кеңсесін қайта жаңартуға 1,22 миллион доллар жұмсағанын айтты. Ол кезде Merrill әлі тәуелсіз компания болғандықтан, кейбір сарапшылар Тайнның жаңа бас директор ретінде компанияны Уолл-стриттегі көңіл көншітпейтін нәтижелерге қарамастан, жақсы көрсеткіштерге қайта бағыттай алатынын болжады. Алайда Чай Тайн қызметтен алынғаннан кейін екі апта өткен соң, ақпан айында Bank of America-дан кетіп, оның орнына Ки Мён Хонг тағайындалды. Тайн мен Чайдың келуінен кейін, біріктірілген компанияның басқару тобында Merrill-дің бір ғана өкілі қалды – сату және сауда департаментінің басшысы Том Монтаг.

Өте жоғары өтемақыны сынға алу

2009 жылдың 23 қаңтарында президент Обама Тайнға сілтеме жасап, «соңғы күндері салық төлеушілердің көмегін алған компаниялардың, кейіннен ванна бөлмелерін немесе кеңселерді жөндеуге немесе ақшаны тиімсіз жұмсауға қатысты хабарларға» тоқталды. Ақ үйдің баспасөз хатшысы Роберт Гиббс салық төлеушілердің ақшасы қаржылық көмек алған адамдардың «қалтасын толтыруға» бармауы керек екенін айтты. «Америкалықтар өздерінің адал еңбегімен тапқан ақшалары қиын жағдайдағы банк кеңсесін қайта жаңартуға немесе бонустарға жұмсалмайтынына көз жеткізуі керек», - деді Гиббс. 2009 жылдың 29 қаңтарында президент Обама Тайн сияқты ірі бонус берушілерді ашық сынады. Обама: «Бүгін Уолл-стрит банкирлерінің құлаудың алдында тұрған институттарының көпшілігіне 20 миллиард долларлық бонус бергендері туралы мақала оқыдым. Олар салық төлеушілерден оларды қолдауды сұрап отыр, ал салық төлеушілер егер көмек көрсетпесе, бүкіл жүйе біздің басымызға құлап келуі мүмкін деген қиын жағдайға түсіп отыр. Бұл – жауапкершіліксіздіктің шегі. Бұл – ұят. Уолл-стритте көмек сұрап жүргендер сабырлылық, тәртіп және жауапкершілік танытуы керек. Америка халқы біздің үлкен проблемамызды шешуіміз керек екенін түсінеді, бірақ олар адамдар оны толтыруды сұрап тұрғанда одан да үлкен проблема жасап жатқандарын қабылдамайды». Вице-президент Джо Байден де бонус беру «адамның ақылына сыймайды» деді. «Мен оларды түрмеге тастағым келеді», - деді ол. 2009 жылдың 27 қаңтарында Нью-Йорк штатының бас прокуроры Эндрю Куомо Тайнге Америка банкін сатып алуға бірнеше күн бұрын алған бонусқа қатысты тергеу үшін сотқа шақыру қағазын жолдады. 1921 жылғы Мартин заңы бойынша, заңсыз төленген сыйлық алған адамға қарсы қылмыстық алаяқтық айыбы қойылуы мүмкін.

CIT тобы

2010 жылдың 7 ақпанында Reuters агенттігі CIT Group компаниясының уақытша бас директор Питер Тобиннің орнына Thain-ді жұмысқа алғанын хабарлады. 2013 жылы CIT оған 8,25 миллион доллар төледі. 2015 жылдың 21 қазанында CIT Group Thain-нің 2016 жылдың 31 наурызынан бастап зейнетке шығатынын және төраға лауазымын сақтайтынын мәлімдеді. Royal Bank of Scotland банкінің Америка бөлімшесінің бұрынғы жетекшісі Эллен Р. Алемани Thain-нің орнына бас директор болады.

Жеке өмір

Ол әлеуметтік жұмыста белсенді және Нью-Йоркте Publicolor ұйымының бұрынғы басқарма төрағасы Рик Сегалды құрметтеген Publicolor іс-шарасының гала-төрағасы болды. Таин мен оның әйелінің екі қызы мен екі ұлы бар. Таинның Нью-Йорк штатындағы меншігі үш қалалық ауданды қамтиды: Рай, Харрисон және Рай Брук. Таин Флориданың оңтүстік-батысындағы Солтүстік Каптива аралында үйіне ие. Оның 740 Парк-авенюдегі пәтері 2018 жылы сатылымға қойылған.

Саяси үлес

2015 жылы Тайн Джеб Бушқа қолдау көрсеткен Right to Rise Super PAC-ке 205 000 доллар салым қосты. 2015 жылы ол Роб Портманға жасаған жалғыз саяси үлесі 5400 долларды құрады. Бұрын Тайн демократтар мен республикашыл кандидаттарға да көп сомада қаржы жұмсаған.