Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аруа ауданы – Уганданың Солтүстік аймағындағы аудан. Көптеген Уганда аудандары сияқты, бұл аудан да әкімшілік орталығы Аруамен аттас. Аруа деген атаудың лугбара тіліндегі "түрме" (Арухо) және "тұтқын" (Ару) сөздерінен шыққандығы айтылады, себебі ақтар (белгиялықтар, кейіннен британдықтар) Аруа төбесінде уақытша қамау орталығын құрған.
Arua District is a district in the Northern Region of Uganda. Like many Ugandan districts, it too shares its name with its administrative center of Arua. The name Arua is said to be derived from the Lugbara name for prison (Arujo) and prisoner (Aru), since the white settlers (Belgians and later British) had a detention center at Arua Hill.
Орналасқан жері
Аруа ауданы солтүстікте Юмбе ауданымен, солтүстік-шығыста Аджумани ауданымен, шығыста Амуру ауданымен, оңтүстік-шығыста Небби ауданымен, оңтүстік-батыста Зомбо ауданымен, батыста Демократиялық Конго Республикасымен (ДКР) және солтүстік-батыста Марача ауданымен шектеседі. Аруадағы аудан орталығы Уганданың астанасы және ең үлкен қаласы Кампаладан жолмен шамамен орналасқан. Ауданның координаттары: 03 00N, 31 10E.
Arua District is bordered by Yumbe District to the north, Adjumani District to the northeast, Amuru District to the east, Nebbi District to the southeast, Zombo District to the southwest, the Democratic Republic of the Congo (DRC) to the west, and Maracha District to the northwest. The district headquarters at Arua are located about , by road, northwest of Kampala, the capital and largest city of Uganda. The coordinates of the district are:03 00N, 31 10E.
Шолу
Аруа ауданы Аруа қаласының атымен аталыпты. 1970 жылдардың соңында Уганда президенті Годфри Бинаиса барлық аудандар/провинциялар өздерінің атын аймақтық орталықтарынан алуы керек деп жариялаған, осылайша Аруа ауданы Аруа қаласынан атауын алған. Алғашқыда ауданға Аринга округі де кірген, бірақ кейін ол Юмбе ауданы болып бөлініп шықты. Бұл аудан бұрынғы президент Иди Аминнің туған жері. Аруа ауданы Конгоның екінші соғысы басталғанда Конго Демократиялық Республикасына кірген Уганда Халық қорғаныс күштерінің бірнеше бөлімшелері үшін баспалдақ болды. Аруа ауданы, 1990 жылдардың соңында Жаратқан Иеге қарсылық көрсету армиясының (Lord's Resistance Army) жасаған бұзылыстарынан басқа, бейбіт аудан болып саналады. Олар Карума-Паквач тас жолында ауданға басты жолмен байланыстың бұзылуына себеп болды. 2005 жылы ауданның солтүстік-шығыс бөлігі жеке Кобоко ауданы болып бөлінді. Аруа ауданында алғашқы алты округтің үшеуі бөлінгеннен кейін бес округ қалды. Кобокоға аудан мәртебесі берілді. Марачаға да 2006 жылы аудан мәртебесі берілді (Марача ауданы). Бастапқыда Терего округі Марача округінің (Марача-Терего округі) құрамына кірген. Бірақ жаңа аудан орталығы қайда орналасатыны туралы келіспеушілік туғандықтан, Терего округі үлкен Аруа ауданының құрамында қалуды жөн көрді. Кейін Терего және Мади Околоға 2020 жылдың шілдесінен бастап аудан мәртебесі берілді. Аруа ауданында қалып қойған округтер: Вурра және Айиву; осы жерде Аруа ауданының бас кеңсесі орналасқан.
Arua District got its name from Arua town. In the late 1970s, the Ugandan president at the time Godfrey Binaisa declared that all districts/provinces acquire their names from their regional capital so that is how Arua district inherited the name from Arua town. The district originally included Aringa County, which was later split off to become Yumbe District. The district is the birthplace of former President Idi Amin. Arua District was a springboard for some units of the Uganda People's Defense Force who entered the DRC at the beginning of the Second Congo War. Arua District is a peaceful district save for the disruption caused in the late 1990s by the Lord's Resistance Army rebels on the Karuma Pakwach road that provides the main road link into the district. In 2005, the northeastern part of the district was split off as the separate, new district of Koboko District. Arua District has five counties after three of the original six counties were split off. Koboko was granted district status. Maracha was, in 2006, also granted district status, (Maracha District). Initially, Terego County was also included in Maracha District (Maracha Terego District). However, failing to agree on were the new district headquarters should be located, Terego County opted to remain part of the larger Arua District. Later, Terego and Madi Okollo were each offered district statuses effective July 2020. The remaining counties in Arua District are: Vurra and Ayivu; where the Arua District headquarters are located.
Халық саны
1991 жылғы ұлттық халық санағы бойынша ауданның халқы шамамен 368 200 адамды құрады. 2002 жылғы ұлттық халық санағы бойынша халық саны 559 100 адамды көрсетті, ал жылдық өсім 4 пайызды құрады. 2012 жылы Аруа ауданының халқы 776 700 адамға бағаланды.
The 1991 national census estimated the population of the district at about 368,200. In 2002, the national census gave a population estimate of 559,100, with an annual growth rate of 4 percent. In 2012, the population of Arua District was estimated at 776,700.
Экономикалық қызмет
Оңтүстік Судан және Конго Демократиялық Республикасымен шекаралас елдің бір бұрышында орналасқан, жергілікті экономикалық белсенділіктің маңызды бөлігі шекаралық саудадан туындайды. Аруа ауданының экономикасының тірегі – ауыл шаруашылығы.
Located in a corner of the country that borders both South Sudan and the DRC, a significant amount of local economic activity is the result of cross border trade. Agriculture is the backbone of Arua District's economy: