Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық Угандадағы кент.
Place in Central Uganda
the town
Этимология
Бұл сөз луганда тілінен шыққан "энтебе" дегені, ол "орындық" немесе "кресло" дегенді білдіреді. Энтеббе Мамба тайпасының мәдени орталығы болған және оны "энтеббе за Мугула" деп атаған. Мугула – Мамба тайпасының бір бөлімінің басшысының лауазымы. Қазір бұл Уганда президентінің ресми кеңсесі мен резиденциясы орналасқан жер, бұрын тәуелсіздік алғанға дейін британдық губернаторлар үшін де осылай болған. Энтеббе елдегі биліктің бұрынғы орталығы болды, бірақ қазір оның орнын Кампала басты.
The word came from Luganda language e ntebe which means 'seat' / 'chair'. Entebbe was a cultural site for the Mamba clan and it was called "entebbe za Mugula" Mugula was the title of a chief of a subdivision of the Mamba clan and is now the location of the official office and residence of the President of Uganda, as it was for British governors before independence. Entebbe was the former seat of power in the country, but has now been replaced by Kampala.
Орналасқан жері
Энтеббе Африкадағы ең үлкен көл – Виктория көлінің солтүстік жағасында орналасқан. Қала Уакисо ауданында, Уганданың астанасы және ең ірі қаласы Кампаланың оңтүстігінде жатыр. Бұл мегаполис Виктория көліне енетін жарым аралда орналасқан, жалпы ауданы – 154,5 км², оның ішінде су жамылған бөлігі. Энтеббе қаласының координаттары: 0°03'00.0"N, 32°27'36.0"E (Ен жатыстығы: 0.0500; Бойлық: 32.4600). Энтеббе қаласының аудандарына Бугонга, Катаби, Накивого, Нсамизи, Китооро, Лунньё және Лугонжо кіреді.
Entebbe sits on the northern shores of Lake Victoria, Africa's largest lake. The town is situated in Wakiso District, approximately south of Kampala, Uganda's capital and largest city. The metropolis is located on a peninsula into Lake Victoria, covering a total area of , out of which is water. The coordinates of Entebbe are:0°03'00.0"N, 32°27'36.0"E (Latitude:0.0500; Longitude:32.4600). Neighborhoods within Entebbe City include Bugonga, Katabi, Nakiwogo, Nsamizi, Kitooro, Lunnyo and Lugonjo.
Халық саны
2002 жылғы ұлттық халық санағы кезінде Энтеббе қаласының халқы шамамен 55 100 адамды құрады деп есептелді. 2010 жылы Уганда Статистика бюросы (UBOS) қаланың халқын 76 500 адам деп бағалады. 2011 жылы UBOS Энтеббе халқын шамамен 79 700 адам деп бағалады. 2014 жылдың 27 тамызында өткен ұлттық халық санағы нәтижесінде Энтеббе халқы 69 958 адамды құрады.
During the 2002 national census, Entebbe's population was estimated at about 55,100 people. In 2010, the Uganda Bureau of Statistics (UBOS) estimated the population of the town at 76,500. In 2011, UBOS estimated the population of Entebbe at approximately 79,700. On 27 August 2014, the national population census put Entebbe's population at 69,958.
Тарих
"Энтеббе" дегені жергілікті луганда тілінде "орындық" деген мағынаны білдіреді және бұл атау, бауырсақ Баганда басшысы заңдық мәселелерді қарау үшін отырған орын болғандықтан берілген болуы мүмкін. 1893 жылы бұл жер британдық колониялық әкімшілік және сауда орталығына айналды, онда колониялық комиссар сэр Джеральд Портал оны өзінің базасы ретінде пайдаланды. Порт Белл Кампаланың портына айналды. Қазіргі таңда онда кемелер тоқтамайды, бірақ Виктория көлінен паромдардың тоқтаған жағалауы әлі де сақталған. Уганданың басты халықаралық әуежайы – Энтеббе халықаралық әуежайы Еуропа және әлемде кеңінен танымал болған бірнеше маңызды оқиғаларға куә болды. 1952 жылы Елизавета II осы әуежайдан Африкадан Англияға қайтып келе жатып, әкесінің қайтыс болғаны және оның патшайым болғаны туралы хабарды естіді. Сондай-ақ, 1976 жылдың 4 шілдесінде осы әуежайда "Энтеббе операциясы" – құтқару операциясы өтті, онда Израиль армиясының "Саирет Маткал", Парашютшілер бригадасы және "Голани" бригадасы жасақтары палестиналық және неміс милициясының ұрлауынан кейін 100-ден астам кепілді босатып алды. Ентеббе қаласы М23 бүлігін тоқтату бойынша соңғы келіссөздерге де төрағалық етті.
"Entebbe", in the local Luganda language, means a "seat" and was probably named that because it was the place where a Baganda chief sat to adjudicate legal cases. It first became a British colonial administrative and commercial centre in 1893 when Sir Gerald Portal, a colonial Commissioner, used it as a base. Port Bell went on to become Kampala's harbour. Although no ships dock there now, there is still a jetty, which was used by Lake Victoria ferries. Entebbe International Airport, the main international airport of Uganda, has been the site of some well known events, making it famous in Europe and abroad. It was from this airport that Queen Elizabeth II departed Africa to return to England in 1952 when she learned of her father's death and that she had become Queen. The airport was the scene of Operation Entebbe, a hostage rescue on 4 July 1976, when soldiers from the Sayeret Matkal, Paratroopers Brigade and Golani Brigade units of the Israeli Army freed over 100 hostages following a hijacking by a group of Palestinian and German militia. The city of Entebbe also hosted final resolution talks to end the M23 rebellion.
Биомедициналық зерттеулер орталығы
Энтеббеде Уганданың Вирус зерттеу институты (UVRI) орналасқан. Бұл Уганда үкіметінің ұйымы, ол Халықаралық СПИД вакцинасы бастамасының АИТВ вакцинасы бағдарламасына, Ұлыбританияның Медициналық зерттеу орталығы зертханаларына (MRC), АҚШ-тың Ауруларды бақылау орталығына (CDC) және Ұлттық денсаулық сақтау институтына (NIH) зерттеу жүргізуге арналған кеңістік ұсынады. UVRI-де жүргізілетін зерттеулердің көп бөлігі жұқпалы ауруларға қатысты және ВИЧ, туберкулез, безгек және гельминт инфекцияларына бағытталған. Бұған қоса, Уганда Ұлттық медициналық қоймаларының бас кеңсесі осы жерде орналасқан, Каджансидегі жаңа бас кеңсесі мен негізгі қоймасы салынысымен бас кеңсе Каджансиге көшіріледі.
Entebbe is home to the Uganda Virus Research Institute (UVRI), a Ugandan government organization which provides space to conduct research to the International AIDS Vaccine Initiative HIV vaccine program, the UK Medical Research Centre Laboratories (MRC), the US Centre for Disease Control (CDC) and the National Institutes of Health (NIH). Most research performed at UVRI is infectious disease oriented and focuses on HIV, tuberculosis, malaria and helminth infections. It is also home for the headquarters of Uganda National Medical Stores, until the new headquarters and main warehouse building in Kajjansi is completed, then the headquarters will relocate to Kajjansi.
Үкімет және инфрақұрылым
Уганда азаматтық авиация органының бас кеңсесі Энтеббе халықаралық әуежайы аумағында орналасқан. Уганда Ауыл шаруашылығы, мал және балық шаруашылығы министрлігі өзінің бас кеңсесін Энтеббеде ұстайды. Президенттің, оның отбасының, конституциялық монархтардың, мемлекеттік қонақтардың қауіпсіздігіне, сондай-ақ ұлттық мұнай кен орындары сияқты маңызды ұлттық мүліктерді қорғауға жауапты, Уганда халық қорғаныс күштерінің арнайы бөлімшесі – Арнайы күштер командованиесінің бас кеңсесі Энтеббеде орналасқан.
The head office of the Ugandan Civil Aviation Authority is on the property of Entebbe International Airport. The Uganda Ministry of Agriculture, Animal Industry and Fisheries maintains its headquarters in Entebbe. The Special Forces Command, a specialized unit of the Uganda People's Defense Forces, responsible for the security of the president of Uganda, his immediate family, constitutional monarchs, state guests and vital national assets, including the national oil fields, maintains its headquarters in Entebbe.
Басқа қызықты жерлер
Қала шекарасында немесе оның шеттеріне жақын орналасқан басқа да қызықты орындарға Энтеббе қалалық кеңесінің кеңселері мен бірнеше шетелдік және жергілікті коммерциялық банктердің филиалдары жатады. "Shoprite" супермаркеттер желісі Энтеббеде филиалға ие. 2014 жылы американдық KFC жылдам тағам желісі қалада франшиза ашты. Энтеббеде Энтеббе балалар хирургиялық ауруханасы орналасқан – балалар ауруханасы, педиатриялық хирургияның орталықтарының бірі, сонымен қатар Emergency халықаралық коммерциялық емес ұйымына тиесілі және басқарылады, ол "соғыс, кедейлік және миналардың салдарынан зардап шеккендерге тегін медициналық көмек" көрсетеді.
Other points of interest within the city limits or close to its edges include the offices of Entebbe City Council and several branches of foreign and indigenous commercial banks. The supermarket chain, Shoprite, maintains a branch in Entebbe. In 2014, the American fast food chain KFC opened a franchise in the town. Entebbe is home to the Entebbe Children's Surgical Hospital, a children's hospital, center of excellence for pediatric surgery, owned and operated by Emergency, an international NGO that offers "free medical treatment to the victims of war, poverty and landmines".
Климат
Энтеббеде Кёппен климаттық жіктелімі бойынша тропикалық жаңбырлы ормандар климаты (Af) басым, себебі қалада жыл бойында нақты құрғақ маусым болмайды. Ең құрғақ маусым – қаңтар, жауын-шашын мөлшері , ал ең ылғалды маусым – сәуір, жауын-шашын мөлшері . Температура биіктікке байланысты жұмсақ. Ең ыстық ай – ақпан, орташа температурасы , ал ең суық ай – шілде, орташа температурасы .
Entebbe experiences tropical rainforest climate (Af) according to the Köppen climate classification as the city has no real dry season throughout the year. The driest season is January with precipitation total , while the wettest season is April with precipitation total The temperature is moderated by the altitude. The hottest month is February with average temperature , while the coolest month is July with average temperature .