Кіріспе

Кибале ауданы – Уганданың Батыс аймағындағы аудан. Аудан орталығы Кибале қаласында орналасқан.

Орналасқан жері

Кибале ауданы солтүстікке қарай Хойма ауданымен, солтүстік-шығысқа қарай Кянкванзи ауданымен, шығысқа қарай Мубенде ауданымен, оңтүстік-шығысқа қарай Кьегегава ауданымен, оңтүстік-батысқа қарай Кьенджожо ауданымен және Кабароле ауданымен, батысқа қарай Нтороко ауданымен шектеседі. Кибале ауданының орталығы Уганданың астанасы және ең ірі қаласы Кампаладан шамамен 15 км қашықтықта батысқа қарай орналасқан. Ауданның координаттары: 00°47'00.0"N, 31°05'00.0"E (Ен: 0.783333; Бой: 31.083333).

Шолу

Ауданның ең ірі қаласы Буяга округіндегі Кагади қаласы, одан кейін Буянжа округіндегі Каругуза қаласы. 1997 жылы Уганда мен Ирландия үкіметтерінің бірлескен жұмысының нәтижесінде негізгі магистральдық жол салынды. Бұл жол Мубенде, Какумиро, Кибале және Кагади қалаларын байланыстырады. 2012 жылы Уганда үкіметі ауданды үш кіші ауданға бөлуді жоспарлаған еді. Бірақ, қаржы жетіспеуіне байланысты бұл жоспарлар тоқтап тұр.

Тарих

Кибале ауданы Угандадағы дәстүрлі монархиялардың бірі – Бунёро корольдігінің құрамына кіреді. Корольдік Буньёро аймағымен шектеседі. Кибале ауданы "Жоғалған округтер" деп белгілі бір аймақтың бөлігі болып табылады. 1900 жылғы Буганда келісімі Буганда корольдігінің шекараларын, соның ішінде Кафу өзенінің оңтүстігі мен шығысында орналасқан Бунёроның маңызды аймақтарын анықтады. "Жоғалған округтер" Буганданың құрамындағы ұлттық-аумақтық бірлік ретінде қарастырылды. Жоғалған округтердің және Буньёроның әкімшілігі Буганданың саяси жүйесі үлгісінде құрылып, Баганда басшыларының басшылығымен жүзеге асырылды. 1964 жылғы қарашада өткен референдумда екі жоғалған округтің тұрғындары Бунёро корольдігіне қайта қосылуға дауыс берді.

Эбола індеті

2012 жылдың шілдесінде Кагадиде Эбола вирусымен аурудың ошағы тіркелді, ал 2012 жылдың 14 тамызына дейін 24 адам жұқтырып, 16 адам қайтыс болды, бұл 66 пайыздық қаза болу деңгейі. Лауазымды тұлғалар халықты алаңдамауға шақырды және ұлттық төтенше жағдайлар жөніндегі жедел штаб құрылды. Үкімет, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы және АҚШ Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары ошақты жою үшін сарапшыларды жіберді.

Халық саны

1991 жылғы ұлттық халық санағы бойынша аудан халқы 220 300 адамды құрады. 2002 жылғы ұлттық халық санағы бойынша халық саны 405 900 адамды құрады. Ауданның жылдық халық өсімі 5,4 пайызды құрады деп есептелді. 2012 жылы халық саны 681 300 адамға жетеді деп болжануда.

Демография

2002 жылғы ұлттық халық санағы бойынша, халықтың шамамен 60 пайызы католик, 30 пайызы Уганда шіркеуіне жатады, ал 3 пайызы мұсылман еді. Аудан, Батыс аймақтың көп бөлігі сияқты, көбінесе ауылдық жер болып табылады, орташа халық тығыздығы шамамен бір адамға шаққанда. Тұрғындардың тек шамамен 1 пайызы ғана қалалық елді мекендерде тұрады. Кибале ауданында Угандадағы ең жоғары туу көрсеткіші (8,2) тіркелген.