Кіріспе

Нассау отбасылық келісімі – 1783 жылы Нассау әулетінің әміршілері жасасқан мұрагерлік және таққа отыру құқығы туралы өзара келісім. Ол Салик заңының отбасының барлық агнаттық тармақтарына қатысты болатынын, әсіресе орта ғасырларда пайда болған екі ең ірі және әлі тірі қалған тармақтарға – Вальрамиандық және Оттониандық тармақтарына қатысты болатынын растады. Келісімнің басты ережесі – осы тармақтардың біреуінің жойылуы жағдайында, екіншісі оның мұрагерлік Нассау жерлеріне ие болатындығы («келісімнің негізгі идеясы – егер Оттониандық немесе Вальрамиандық еркек желісі жойылып кетсе, екінші желісі иелікке ие болады»). Егер екі желінің де еркек ұрпақтары жойылып кетсе, династияның жартылай Салик принципі бойынша жалғасуын қамтамасыз ету туралы ереже болды («сондай-ақ, барлық еркек мұрагерлердің жоқтығында, әйелдердің мұрагерлікке ие болуы мүмкін екені де қарастырылды»). Барлық еркек желісінің жойылуы жағдайында, соңғы еркектің ең жақын туысы оның орнын басады, ал оның орнын осы ең жақын туыстың ұрпақтары иеленеді. Егер ең жақын туыс әйел болса, келісімде оның күйеуінің құқықтары туралы ештеңе айтылмаған. Ең жақын туыстан кейін не болатыны туралы нақты ереже болған жоқ: мұрагерлік жалпы мұрагерлерге немесе тек еркек мұрагерлерге көше ме, және егер бұл желі де жойылып кетсе не болады. Келісім «Императорлық феодтарға» қолданылуы тиіс деп келісілді, яғни сол кездегі Киелі Рим империясының иелігінде болған немесе сатып алынған аумақтарға. Осылайша, 1890 жылы жасалған келісім Люксембург Ұлы Герцогтығының мұрагерлігін анықтады. Бұл аумақ тек келісімге қол қойылғаннан кейін ғана династияға қосылды, бірақ Оттониандық тармағының Нассау жерлерінің бір бөлігін Пруссияға беру шартымен, ал ол кезде Германия Конфедерациясының мүшесі болды, ол Киелі Рим империясының мұрагері саналды. Келісім Нидерланд Корольдығының мұрагерлігіне қолданылмады, өйткені бұл мемлекет бұрынғы императорлық мемлекет саналмады. Осылайша Люксембург Weilburg тармағына бұйырды, ол сол күннен бастап жалғыз сақталған тармақ болды. 1907 жылы Люксембург Ұлы Герцогы Вильгельм IV, Нассау әулетінің басшысы, Меренберг графының тармағының моргандық некеде болғандықтан Нассау әулетінің билігіне ие бола алмайтынын анықтады. Бұл іс жүзінде Ұлы Герцогтың өзі әулеттің жалғыз тірі қалған агнаты болғанын білдірді. Өзінің тек қыздары болғандықтан, ол мұрагерлікті одан әрі ұйымдастыру және кейбір беймәлім мәселелерді шешу қажеттігін сезінді. 1907 жылдың сәуір айында Ұлы Герцог (Люксембургтің заң шығарушы органы 1907 жылдың шілдесінде бекітіп, кейін қабылдады) Нассау үйінің заңына түзетулер енгізу туралы жарлық шығарды. Осылайша өзгертілген мұрагерлік заңы Люксембургтегі қазіргі мұрагерлікті реттейді және келісімде нақты қарастырылған мұрагерлік орындалды және оның әсері толығымен аяқталды. Мари Аделаида 1907 жылғы заңға сәйкес таққа отырды, бұл келісімнің ережелерімен сәйкес келетін нәтиже болды. Егер Люксембургтен тыс жерде Нассау әулетінің мұрагерлігі туралы шешімді кейін қарастыру қажет болса, келісім қандай болатыны белгісіз – қазіргі Люксембургтің желісімен бірдей ме, әлде басқаша ма.