Кіріспе
Swan River – Канаданың Манитоба провинциясындағы қала. Ол Swan River Valley аймағындағы Swan Valley West муниципалитетімен қоршалған. 2021 жылғы Канада халқының санағына сәйкес, Swan River халқы 4 049 адамды құрайды, бұл оны Манитоба штатының халқы бойынша 18-ші ірі қалаға айналдырады.
Тарих
Duck таулары мен Porcupine Hills арасындағы аңғарда орналасқан Swan River қаласы Манитобаның батыс орталық бөлігінде, Саскачеван шекарасына жақын орналасқан. Қала Сван өзенінің жағасында орналасқан, ол солтүстік-шығысқа қарай Сван көліне құяды. Сван көлінің аты бір кезде көл маңында мекендеген, бірақ қазіргі таңда жергілікті жерден жойылған кернейші қарлығаштардың құрметіне берілген деп саналады. Генри Келси 1690 жылы бұл аймақты зерттеген алғашқы еуропалық саяхатшы болды. Көлдің атауы алғаш рет 1795 жылы Питер Фидлер салған картада, ал 1802 жылы француз картасында (L du Cigne деп) көрсетілген. Еуропалықтардың алғашқы тұрақты қонысы 1770 жылға дейін барып тіреледі, осы кезде Гадсон шығанағы компаниясы мен Солтүстік-Батыс компаниясының тері саудагерлері Сван өзенінің бойында бекеттер құрды. Олар жергілікті Кри тайпаларына қайықтар арқылы тауар саудаласты. 1876 жылы Солтүстік-Батыс атты полициясының музыкалық тобы, Корольдік Канадалық атты полициясының алдағы құрылысы, кейін Swan River болып белгілі болған жерде алғашқы өнер көрсетті. Топтағы 20 офицер музыкалық аспаптарды сатып алып, Виннипегтен күйектің көмегімен жеткізді. Алғашқы қоныс аударушылар 1897 жылы Duck таулары арқылы Swan аңғарына келіп, аймақтың ауыл шаруашылығына қолайлы екенін анықтады. 1898 жылы Канаданың Солтүстік темір жолының салынуы жоспарланған, ал қала 1900 жылы құрылды, бірақ ол кезде ол тек пошта бөлімі болды. Swan River 1908 жылы ресми түрде қала ретінде тіркелді.
Демография
Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Суон өзенінің халқы 4,049 адамды құрады, олардың 1,825-і 2,020 жеке тұрғын үйдің ішінде тұрды. Бұл 2016 жылғы 4,014 халқынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.
Геология
Суан өзені аңғары шын мәнінде өзен аңғары емес, керісінше Манитобаның жазықтықтарының Манитоба таушаңына қарай батысқа қарай созылуы болып табылады. Аңғар үш жағынан таулық жартастармен қоршалған: оңтүстікте – Қазантаулар; солтүстікте – Поркопийн төбелері; батыста – Күн күркірі. Шығысында – Виннипегозис көлі орналасқан, ол соңғы мұз дәуірінен кейін аңғарды толтырған Агассиз мұздық көлінің қазіргі кездегі қалдығы (сол кезде аңғар көлдің батыс жағалауындағы шығанақ болған). Аңғар топырақтары мұздық және көлдік саздың қоспасынан қалыптасқан. Әр түрлі уақытта Агассиз көлінің батыс жағалауын белгілеген құмды жағажайлар бүкіл аймаққа тараған: қаланың гольф алаңының астында, қаладан батысқа қарай орналасқан ең ірі жағажайлар бар. Аңғар топырақтары әдетте өте құнарлы және терең, бұл аймақтың ең маңызды табиғи ресурсы. Бірақ олардың құрамында кальций карбонатының мөлшері жоғары және сілтілік pH деңгейі бар, бұл кейбір егістердің (мысалы, көкжидек) өнімділігін шектейді. Негізгі тау жыныстары кредалық тақталармен және одан төмен құмтастармен құралған, олар девон әктастарының терең қабаттарына жатады, ал олар өз кезегінде кембрийге дейінгі граниттің үстінде жатыр.
Экология
Сван өзені аңғары боралдық орманның оңтүстік шегіне жақын, оның аспан саябағына өту аймағында орналасқан. Аңғардағы ағаштардың арасында ақ шырша, қара шырша, тамарак, балсам шыршасы, қарағай, діңгек, қайың және балсам топырағы өседі. Жазық аңғардың көп бөлігі ауыл шаруашылығы үшін тазартылған, бірақ айналасындағы төбелерде орман сақталған және орман қоры ретінде белгіленген. Аймақта көптеген торфты батпақтар мен ылғалды жерлер кездеседі, оның ішінде Суан және Вуди өзендерінің ирек өзен арналарынан пайда болған жүздеген көлдер бар. Айналасындағы төбелерде де көптеген көлдер бар, сондай-ақ аңғардың шығыс жиегіне жақын жатқан төменгі көлді жазық жерлерде де көлдер кездеседі.
Климат
Манитобаның батыс орталық аймағының климаты айқын маусымдық өзгерістерге ұшырайды, қысқы температуралар төмен, ал жазғы температуралар жоғары болуы жиі кездеседі. Сондықтан қалада анық ерекшеленетін жыл мезгілдері бар. Жер беті әдетте қарашаның басынан сәуірдің басына дейін қармен жабылады, және мұндай жазбалар сақталғаннан бері тек екі ғана «ақ» (қарлы) болмаған Рождество мерекесі тіркелген. Қыстан көктемге, содан кейін жазға өту жылдам жүреді, наурыздың соңындағы қар мамырдың ортасына қарай толық жасыл түске айналады. Күздің басталуы, содан кейін қыс да осылайша жылдам болады, қыркүйектің соңында күндізгі ең жоғары температуралар жиі кездеседі, ал жеті аптадан кейін қарашаның басында нөлден жоғары температура сирек болады. Жаз қысқа болғанымен, жердің құнарлылығы мен жеткілікті жауын-шашынның арқасында жағымды және өте жасыл болады. Жауын-шашынның көп бөлігі жазда жаңбыр түрінде, көбінесе қысқа мерзімді найзағайлар түрінде немесе көктем мен күзде аз күшті, бірақ ұзаққа созылатын қар немесе жаңбыр жауады. Қыста жауын-шашын аз түседі, себебі ауа ылғалды ұстауға тым суық. Дегенмен, қысқы температура судың қату нүктесінен сирек жоғарылайтындықтан, жауын-шашын қар түрінде жауады және жерде жиналады, наурыз айында балқымай тұрып шамамен 500 мм тереңдікке жетеді.
Экономика
Қаланың экономикалық негізін ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және оларды қолдайтын салалар құрайды. Айналасындағы жердің шамамен елу пайызы өңделінеді, оның басым бөлігі дәнді дақылдар, майлы тұқымдар және басқа да арнайы егістерге себіледі. Бидай, қарабидай, арпа, сұлы, зығыр және рапс – негізгі дәнді дақылдар, ал картоп пен клубника сияқты басқа да коммерциялық егістер де өндіріледі. Ірі қара мал, шошқа және шаруашылықта өсірілетін жабайы жануарлар өндіретін аралас шаруашылықтар да көптеп кездеседі. Айналасындағы орманнан жұмсақ ағаштар (негізінен ақ шырша) кесіліп, Spruce Products Ltd. компаниясында өңделеді. Сонымен қатар, Сван өзенінің шығысында аспан және балсам топырағынан бағытталған талшықты тақта (oriented strand board) өндіруге маманданған зауыт орналасқан. Оның иесі Louisiana Pacific компаниясы. Қаланың тағы да ірі салалары – денсаулық сақтау, бөлшек сауда, өндіріс және туризм.
Қызметтер
Swan River қаласы 8000-ге жуық адам тұратын аймақтың орталығы қызметін атқарады.
Денсаулық сақтау
Сван өзені аңғарындағы негізгі медициналық көмек орталығы – Сван өзені қаласының орталығында орналасқан Сван өзені денсаулық сақтау орталығы. 52 төсектік жедел жәрдем көрсету мекемесі 2005 жылы ашылды, ол 2001 жылы жабылған ескі Сван өзені аңғары ауруханасының орнына салынды. 2001–2005 жылдар аралығында Сван өзені аңғары ауруханасы ескі аурухананың жанындағы уақытша ғимаратта орналасқан болатын. Ауруханада стационарлық медициналық/хирургиялық көмек, амбулаториялық қызметтер, психикалық денсаулық сақтау және еңбек терапиясы сияқты қызметтер көрсетіледі. Бұл аурухана Сван өзені аңғарындағы жалғыз шұғыл жәрдем бөліміне де ие.
Автомобиль жолдары
Қала Манитоба провинциялық тас жолдары PTH 10, PTH 10A, PTH 83 және PTH 83A арқылы қызмет көрсетеді. Жұда жақын уақытқа дейін PTH 10 және PTH 83 тікелей Суан-Ривер қаласына келіп, қиылысы қаланың оңтүстік-батыс бұрышына жақын жерде орналасқан еді. Жаңа айналма жол аяқталғаннан кейін тас жол Суан-Ривердің шығыс жағынан бастау алатын болды. PTH 83 Солтүстік Дакота штатының Вестхоп қаласы маңындағы Канада-АҚШ шекарасына дейін созылады. Одан әрі ол АҚШ-тың 83-ші тас жолы ретінде Техас штатының Браунсвилл қаласына жақын Мексика шекарасына дейін оңтүстікке қарай жалғасады, бұл Солтүстік Америкадағы үздіксіз сандармен белгіленген ең ұзын солтүстік-оңтүстік тас жолы болып табылады, оның жалпы ұзындығы .
Әуежай
Swan River әуежайында жоспарлы рейстер жоқ және ол чартерлік қызметтер, шұғыл рейстер және жеке ұшқыштар үшін пайдаланылады. 2000-жылдардың ортасына дейін Swan River әуежайы Даффин қаласына және Виннипег қаласындағы Джеймс Армстронг Ричардсон халықаралық әуежайына жоспарлы рейстерді орындаған.
Екінші сыныптан кейінгі
Манитоба кампусы, Ассинибойн қауымдастық колледжі және Солтүстік университет колледжі Суан-Риверде түрлі курстар мен бағдарламалар ұсынады.
Спорт және демалыс
Мұз хоккейі: Суан өзенінде Манитобаның жастар хоккей лигасыда ойнайтын Суан аңғарының «Баспалдақтар» мұз хоккей командасы бар. Олар өз ойындарын Swan River Centennial Arena-да өткізеді. Демалыс орындары: Centennial Arena-дан басқа, Суан өзенінде алты жолақты керлинг алаңы және бұрынғы жасөспірімдер Олимпиадасы стандартындағы ашық жүзу бассейіні, Swan River Kinsmen Pool орналасқан. Ричардсон демалыс және денсаулық орталығының бірінші кезеңі 2013 жылдың қазан айында аяқталды, ол Суан аңғарының несиелік одағының су спорты орталығы болып табылады. Екінші кезеңде жабық спорт залы мен қауымдық денсаулық сақтау қызметтері салынуы мүмкін. Қала ішіндегі екі саябақта серуендеу жолдары бар. Сонымен қатар, қалада бірнеше бейсбол алаңы мен футбол алаңдары күтіліп ұсталады. Жақын маңда 9 лункадан 18 лункаға дейін кеңейтілген гольф алаңы бар. Swan Valley Speedway 1/4 мильдік сазды овалда автомобиль жарыстары өтеді. Манитобаның ең ұзын шаңғы жолдарының бірі бар Thunderhill Ski Area Сван өзенінен шамамен жиырма минуттық жерде орналасқан.
Оқиғалар
Swan River шілде айының соңғы апта соңында жыл сайынғы Солтүстік-Батыс жиын-көрмесін қабылдайды. Ауыл шаруашылығы қоғамы ұйымдастырған Солтүстік-Батыс жиын-көрмесіне парад, көлік және шаралар жарысы, ауыр және жеңіл аттар көрмесі, таланттар сахнасы, концерттер, би кештері, үй шаруашылығы және мектептік жұмыстар көрмелері, ойын-сауық алаңы және родео кіреді, онда ауыр аттар тартысы, шеңбер жарысы, бұзауды бауға салу және бұқаға мініс сияқты шаралар өтеді.