Кіріспе
Камала Маркандаяның 1954 жылғы романы - Камала Маркандаяның 1954 жылғы романы. Кітап оқиғасы Үндістанда қарқынды қала дамуы кезеңінде өтеді. Кітапта ауыл басшысы Рукмани мен шаруа Натанның некелері баяндалады. Бұл оқиғаны Рукмани бірінші тұлғада айтып береді.
Nectar in a Sieve is a 1954 novel by Kamala Markandaya. The book is set in India during a period of intense urban development and is the chronicle of the marriage between Rukmani, youngest daughter of a village headman, and Nathan, a tenant farmer. The story is told in the first person by Rukmani, beginning from her arranged marriage to Nathan at the age of 12 to his death many years later.
Сюжетке кіріспе
Рукмани мен Натан бір-бірін жақсы көреді және олардың некесі салыстырмалы түрде тыныштық пен молшылықта басталады. Көрші ауылға үлкен тері өңдеу зауыты салынғанда, олардың өмірін жай-жақсылықпен бүлдіру басталады. Тери өңдеу зауыты өсіп, гүлденген сайын, Рукмани мен Натан балаларына тамақ беруге және оларға өмір сыйлаған жердің жалдауын төлеуге күш жібереді. Жағдай нашарлай берсе де, олар үнемі арта түсетін қиындықтарға – су тасқынына, ашаршылыққа, тіпті өлімге мойынсынып, жақсы болашаққа деген үміттерін сақтайды. Доктор Кеннингтон, немесе "Кенни", – шаңқаулы ағылшын дәрігері, романның маңызды тұлғасы. Рукманидің қиындықтарға деген тағдырға мойын бұрушылық көзқарасы оны қынжыртуы мүмкін, бірақ ол оған аянып, көмектесе алатын жағдайда көмектеседі. Соңында Рукмани Кенни салған ауруханада дәрігер болып жұмыс істейтін кіші ұлымен бірге тұрады. Роман бойында Рукмани бір қиындықтан кейін бір қиындыққа тап болады, оның жағдайы жақсаратынына ешқандай белгі байқалмайды. Әр қиындыққа төзуге тырысады, жағдай жақсарады деген үмітпен.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Рукмани есімді қарт әйел өмірін еске түсіреді. Қиындыққа тап болған ауыл басшысының білімді қызы, ол 12 жасында шаруа Натанға үйленеді. Натан оған жаңа өміріне дайындалу кезінде мейірімділік пен құрмет көрсетеді. Бір жыл ішінде олардың Айра есімді әдемі қызы дүниеге келеді, сондай-ақ мол күріш жиналымы болады. Алты жыл бойы Рукмани жүкті бола алмайды. Натанға ұл тудыра алмағаны үшін мазасызданып, ауырған анасына барады, сол жерде шетелдік дәрігер Кеннимен танысады. Кенни Натанның білмеуінше, оның бала көтере алмауының себебін емдейді. Содан кейін Рукмани бес ұл тудырады. Бірақ әр бала туған сайын отбасының тамағы азая бастайды. Жақын жерде тері фабрикасы салынғаннан кейін ауыл өміріне жағымсыз өзгерістер енгізіледі. Рукманидың екі үлкен ұлы сол фабрикада жұмыс істейді. Олар жалақыларымен отбасына көп көмектеседі, бірақ жұмысшылар ереуілінің жетекшілері болғандықтан жұмыстан шығарылады. Олар Айраға жақсы күйеу таңдаған жылы, муссон жаңбыры егісті жояды. Рукмани отбасына тамақ алу үшін жинаған ақшасын құрбан етеді. Айраның күйеуі Айраны туған үйіне қайтарады, себебі ол бала тудыра алмайды. Рукмани күйеуінен жасырып, Кенниге қайта жүгінеді, осы жолы Айраның жүкті болуына көмектесу үшін. Бірақ Айраның күйеуі басқа әйелге үйленгендіктен, емдеу кеш болады. Рукмани тағы жүкті болып, соңғы ұлы Кутиді дүниеге әкеледі. Кутиге қамқорлық жасау Айраны күйзелістен арылтып, жаңа үміт сыйлайды, бірақ егін құрғақшылықтан құрып, отбасы тағы да аштыққа тап болады. Олар жер иесіне қарызының жартысын төлеу үшін мүлкінің көп бөлігін сатады. Тамыр-жапырақ іздеуге мәжбүр болған отбасы әлсіреп, аштықтан қиналады. Кенни Рукманидың үшінші ұлына қалада жұмыс табады. Рукманидың төртінші ұлы тері фабрикасынан бұқаның терісін ұрлап, қаза табады. Кути аштықтан ең көп зардап шегеді, ал Айра оны асырау үшін өзін жезөкшеге айналдырады. Бар күшін салғанмен, Кути қайтыс болады. Күріш жиналымы Рукмани ұлдарын құтқаруға тым кеш келеді. Кенни ауылға аурухана салу үшін жиналған ақшамен ұзақ жолдан оралады. Ол Рукманидың қалған ұлы Селвамды өзінің көмекшісі ретінде оқытуды ұсынады. Кейбір ауыл тұрғындары Кеннидің Рукманиға көрсеткен мейірімділігі олардың арасында құпия қарым-қатынас болғандықтан деп күдіктенеді. Кунти есімді көрші әйел, жезөкше болып кеткен, екеуінің жас кезінде Натаннан туған екі ұлының бар екенін айтады. Кунти осыны Рукмани шындықты біліп, Натанды кешіргенге дейін пайдаланады. Натан елуге жақындағанда, жерді өңдейтін ұлы қалмайды. Ол ревматизм мен қатты қызудан зардап шегеді. Рукмани мен Айра көмектесуге тырысады, бірақ күші жетпейді. Айра күтімге мұқтаж баласы бар, жезөкшелік нәтижесінде дүниеге келген, бірақ оған қарамастан жақсы көретін албинос ұл. Отбасы ең үлкен қайғыны жер агенті Натан мен Рукманиға жерлері жек көрінетін тері фабрикасына сатылып кеткенін айтқанда басынан кешіреді. Натан сияқты қарт және ауру адамға ешкім жер жалға бермейді, сондықтан Рукмани мен Натан 30 жыл бойы тұрған үйлерін тастап, қаладағы ұлы Муруганмен бірге тұруға мәжбүр болады. Олар Айра мен немерелерін Селвамның қамқорлығына қалдырады. Аз ғана мүліктерімен, Натан мен Рукмани Муруганды қалада іздеуге тырысады. Бір түні олар ғибадатханада демалады, онда ұрылар олардың қаптары мен ақшаларын ұрлап алады. Пули есімді алапес көше баласы оларға Кеннидің дәрігер досының үйін табуға көмектеседі. Олар Муруганның соңғы екі жылдан бері жұмыс істемейтінін және жақсы жалақы алу үшін коллектордың үйіне кеткенін біледі. Муруганның әйелі оны тастап кеткенін айтады. Оның үлкен ұлы, немересі, аштан арықтап қалған. Оның аш баласы Муруганның баласы болмауға тым кішкентай. Рукмани мен Натан келіндеріне қиындық тудырмауға шешім қабылдайды. Олар ғибадатханаға қайта оралады, онда күн сайын кедейлерге тамақ таратылады. Рукмани мен Натан үйлерін армандайды, бірақ сапарға шығуға қаражаты жоқ. Рукмани хат оқып жұмыс істеуге тырысады, бірақ тек күріш пісіру үшін ғана ақша табады. Пули оларды жақсы жалақы алатын тас карьеріне алып барады. Ол оларға тастарды сындыруды үйретеді, олар оған сенім артады. Олар оған өздерінің табыстарын сеніп тапсырады, және олар жинаған сайын үміт арта бастайды. Бір күні кешке Рукмани Пули мен немересіне қосымша тамақ пен ойыншықтар сатып алады. Ол ғибадатханаға келгенде Натанның ашуланатынын күтеді, бірақ ол қатты ауырады. Бір күні кешке, ақысын алған соң, Рукмани оларды үйге қайтару үшін арба табуды жоспарлайды. Натанды қуып жетуге асығып, оны көшеде лайда құлаған күйде табады. Жақсы жандар оны ғибадатханаға көтеріп әкеледі, онда ол оның құшағында, бірге өткен бақытты күндерін еске түсіріп қайтыс болады. Оның өлімінен кейін Рукмани Пулиге елге оралса, оның денсаулығын жақсартуға уәде береді, бұл уәдені Кенни мен Селвам орындауға көмектеседі. Ол Пулиді Селвам мен Айраға олардың Натанмен бірге қабылдаған ұлы деп таныстырады. Үміт пен мейірімділік танытып, Айра Пулиге тамақ дайындауға асығады, ал Селвам анасына олардың жағдаймен айналысатынын уәделейді.