Кіріспе

Жасмин – 1989 жылы жазылған, Бхарати Мукерджидің 1980-ші жылдардағы Америка Құрама Штаттарында өмір сүретін жас үнді әйелі туралы романы. Американдық өмір салтына бейімделіп, күшті болуға тырысатын ол бірнеше рет өзінің кім екенін өзгертеді. Мукерджинің өзінің өміріндегі орын ауысуы мен көші-қон тәжірибесі осы романның басты кейіпкерінің иммигранттық өмірін жазуға көмектеседі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Жасмин" ертеректе "Орталық адам және басқа да әңгімелер" кітабында жазылған әңгімеге негізделген. Ол күйеуінің бомбамен шабуылда қаза тапқаннан кейін жесір қалған он жеті жасар қыз туралы әңгімелейді. Ол күйеуімен Флоридаға көшуді жоспарлаған, бірақ күйеуінің өліміне байланысты Жасмин өздігінен саяхатқа шығады. Ол Флоридадан Нью-Йоркке, Айоваға дейін жол жүріп, көптеген кедергілерге тап болады. Роман Жасминнің балалық шағынан өзінің болашағын жесір күйде өмір сүруін болжаған астролог туралы әңгімемен басталады. Ол Айова штатының Баден қаласында өмір сүреді, онда Жасмин (Айовада Джейн деп аталады) 24 жаста, жүкті және 53 жастағы банкир Бад Рипплемайермен және оның асырап алған ұлы Думен бірге тұрады. Бад Джейнге үйленуді талап етеді, бірақ Джейн белгісіз себептермен бас тартады. Бад да мүгедек арбада отыр, өйткені оны екі жыл бұрын арқасынан атып өлтірген. Джейн мен Бадтың Darrel Lutz деген көршісі бар, ол колледж бітірген соң, отбасының фермасына мұрагер болды. Ол өзінің фермасын сату-сатуды ойлап жатыр. Бад Даррелдің мал қорасын кеңейту және егін егу үшін ақша беруден бас тартады, өйткені Бад Даррелдің фермер және менеджер ретінде кейіпкеріне сенбейді. Даррел де Джейнге қызығушылық танытады. Джейн Ду мен Бадпен бірге өмірін баяндайды, содан кейін өзінің Хаснапурдағы өміріне көз жүгіртеді, Панджаб, Панджаб, Үндістан (39-бет). Бұл жерде ол Джоти деп аталады. Оның ағылшын тілін үйрететін ұстазы бар. Мастердің айтуынша, Джоти үйленбей, білім алуын жалғастыруы керек. Жүті ата қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай ол Пракашпен танысады. Олар үйленіп, бірге тұрады. Ол оны Жасмин деп атай бастайды. Пракаш екі жерде жұмыс істеп, дипломдық емтихандарға дайындалуда, ал Жасмин әйелдер тобының жеребе сайысын ұйымдастырып, ақша табу үшін жуғыш заттарды сатады. Пракаш профессор Вадерадан хат алады, ол Пракашты Америкада оқуға шақырады. Ол екеуін Флоридаға көшіруді жоспарлайды, бірақ сари сатып алып жүргенде, Пракаш Сухвиндер есімді адам құрған бомбадан қаза табады. Ол: "Көңіл жүрісі барлар! Жүректер!" Жасминде бомба жарылмас бұрын. Жасмин "міндет пен құрмет мәселесі" ретінде Пракаштың Флоридаға ұшақпен, пойызбен және кемемен көшу жоспарын жалғастырады. Half Face, кеме капитаны Жасминді теңізге жеткенде қонақүйге апарады. Содан кейін ол оған жыныстық қатынас жасайды. Жасмин өзін өлтіруді ойлайды, бірақ оның орнына Жартылай бет өлтіреді. Ол Пракаштың өзімен бірге алып келген костюмін өртеп, мотелден кетеді. Жасмин Лилиан Гордонмен танысады, ол оны қабылдады. Сонымен қатар, миссис Гордон үш Канжобал әйелін баспанаға отырғызды. Ол Жасминді "Джаззи" деп атайды және Джаззиге Нью-Йоркке барып, профессор Вадхерамен кездесуге көмектеседі. Лилианның Кейт Гордон Фельдштейн есімді қызы бар, ол қалада фотограф болып жұмыс істейді. Кейін Лилиан тегін тамақ пісіру, тазалау және аула жұмыстарына құжатсыз адамдарды "пайдаландырған" үшін түрмеге жабылды. Бес ай бойы Жасмин профессор Вадхерамен бірге тұрады, оны профессор деп атайды. Ол үйден грин-картасыз шығуға қорқатындықтан, күйзеліске ұшырайды. Профессор оған 50 мың рупия немесе 3 мың доллар төлеп, "жасыл карта" алуға келіседі. Жасмин Кейт Гордон Фельдштейннің достары Уайли мен Тейлор Хейз үшін жұмыс істей бастайды. Ол Манхэттенге қоныс аударып, олардың асырап алған қызы Даффқа қамқорлық жасайды. Тейлор оны "Джейс" деп атайды. Уайли Тейлорды сүймей, Стюартқа ғашық болады. Уайли Тейлорды тастап кетеді, бірақ Джейс Даффқа қамқорлық жасауды жалғастырады. Ол Тейлорға ғашық болады, бірақ бір күні үшеуі паркте жүргенде, Джас Пракашты өлтірген Сухвиндерді байқайды. Ол Нью-Йорктен Айоваға қашып кетеді. Айова штатын таңдады, себебі Даффтың анасы Айовада тұрады. Қазіргі Айова штатында Джейн екі жыл бұрын Харлан Кроннер Бадты өлтірген түнді еске алады. Олар Харланның машинасына қарай жүргенде, ол Бадты атып өлтірді. Содан кейін ол өзін-өзі өлтірді. Харлан Бадқа банктегі ақша мәселесі үшін ашуланған. Бад Джейнді кездестірместен бұрын Каринмен тұрмысқа шыққан. Бастапқыда Карин күйеуін алып кеткені үшін Джейнді жек көреді, бірақ олар платондық қарым-қатынасты сақтайды. Джейн Тейлордан хат алады, ол Даффпен бірге Джейнді іздеуге бара жатқанын айтады. Дью Джейннің Бадтан басқа да еркекке ғашық екенін біледі. Джейн Даррелге барып, өзін ақылдан адасқан сезінетінін айтады, бірақ ол оны және Бадтың қарым-қатынасын қорлай бастағанда, ол тез кетеді. Ол сол түні өзін атып өлтіруі мүмкін деп күдіктенді. О...

Негізгі кейіпкерлер

Джоти/Жасмин/Джейн/Джейс – Романның басты кейіпкері. Ол Үндістаннан Айоваға дейінгі саяхатында әртүрлі есімдермен аталады, әрбір есім оның өміріндегі маңызды кезеңді көрсетеді. Пракаш Видж – Жасминнің алғашқы күйеуі, ол Хаснапур, Үндістанда тұрғанда үйленеді. Ол "заманауи, қалалық адам", дипломдық емтихандарға дайындалып жатқанда жөндеуші және бухгалтер болып екі жұмыс істейді. Тейлор – Жасминнің жұмыс берушісі және сүйікті адамы. Ол Нью-Йоркте Жасмин бала күтімімен айналысатын Дафф атты қыздың әкесі. Бад Рипплемейер – Жасминнің күйеуі, оны Айовада анасы арқылы таныстырады. Ол банкте жұмыс істейді және оқтан зардап шегіп, паралич болады. Ду Тхен – Жасмин мен Бадтың асырап алған вьетнамдық ұлы. Олар оны асырағанда он төрт жаста болса, роман барысында он жетіге жетеді. Даррел Латц – Жасминнің Айовадағы көршісі. Ол Жасминге ғашық болғандай көрінеді. Ол фермер және роман барысында Бадтың банкінен несие алуға тырысады. Карин – Бадтың бұрынғы әйелі, ол Бадты Жасмин үшін тастап кетеді.

Кіші әріптер

Мастерджи – Джотидің ағылшын тілін үйренуге ынталандыратын мұғалімі. Профессор Вадера – Нью-Йорк қаласында тұратын Пракаштің профессоры. Ол Пракашқа Флорида Халықаралық Технология институтына түсуге кеңес береді. Нью-Йоркке келген Жасминды ол қабылдап алады. Матаджи – Джотидің анасы, ол Джотиді сестерінен үш жыл артық мектепте оқуға мәжбүрлейді. Питажи – Джотидің әкесі. Дида – Питажидің анасы, ол Джотидің мектепте оқуын қаламайды. Ол Джотиге күйеу іздеп табады, бірақ Мастерджи отбасын оның оқуын жалғастыруға көндіреді.

Қабылдау

"New York Times Book Review" жылдың ең керемет кітабы деп танылды.