Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1981 жылы Салман Рушдидің "Түннің балалары" романы жарық көрді. Романның негізінде түсірілген фильм.
1981 novel by Salman Rushdie
the film based on the novel
"Түннің балалары" – үнді-британдық жазушы Салман Рушдидің 1981 жылы жарық көрген романы. Романды "Жонатан Кейп" баспасы Билл Боттеннің мұқаба дизайнымен шығарды. Ол Үндістанның британдық отаршылдықтан тәуелсіздікке және бөлінуге қарай өтуі туралы айтады. Роман тарихи оқиғалар аясында, басты кейіпкері Салем Синайдың баянындағы постколониалдық, постмодернистік және түскерлік реализм стилінде жазылған. Тарихи шындықты көркем әңгімелермен байланыстыру арқылы жазылған стиль өзіне-өзі сын көзбен қарауға мүмкіндік береді. "Түннің балалары" романы тек Ұлыбританияда бір миллионнан астам дана сатылып, 1981 жылы Букер сыйлығы мен Джеймс Тейт Блэк мемориалдық сыйлығын жеңіп алды. 1993 және 2008 жылдары Букер сыйлығының 25 және 40 жылдығын мерекелеу үшін "Букерлердің Букері" сыйлығымен және барлық уақыттағы ең үздік сыйлық иегері атанып марапатталды. 2003 жылы роман BBC-нің "The Big Read" дауыс беруінің нәтижесінде Ұлыбританияның барлық уақыттағы "ең жақсы жазылған романдарының" тізімінде 100-орынды иеленді.
Midnight's Children is a 1981 novel by Indian British writer Salman Rushdie, published by Jonathan Cape with cover design by Bill Botten, about India's transition from British colonial rule to independence and partition. It is a postcolonial, postmodern and magical realist story told by its chief protagonist, Saleem Sinai, set in the context of historical events. The style of preserving history with fictional accounts is self reflexive. Midnight's Children sold over one million copies in the UK alone and won the Booker Prize and James Tait Black Memorial Prize in 1981. It was awarded the "Booker of Bookers" Prize and the best all time prize winners in 1993 and 2008 to celebrate the Booker Prize 25th and 40th anniversary. In 2003 the novel appeared at number 100 on the BBC's The Big Read poll which determined the UK's "best loved novels" of all time.
Негізгі деректері мен сюжеттің қысқаша мазмұны
"Түн ортасының балалары" – 1947 жылғы Британ Үндістанындағы және Үндістанның бөлінуінен кейінгі оқиғаларға арналған шартты аллегория. Оқиғаның басты кейіпкері және баяндаушысы – Салим Синай, ол Үндістан тәуелсіздік алған сәтте, яғни түн ортасында дүниеге келген. Ол телепатиялық қабілетке, сондай-ақ өте сезімтал иіс сезу қабілетімен және үнемі тамшылап тұратын, өте үлкен мұрынмен туған. Роман үш кітапқа бөлінген. Бірінші кітап Синай отбасының тарихымен басталады, әсіресе Британдық колониялық Үндістанның құлауына және бөлінуге әкелген оқиғалармен. Салим 1947 жылғы 15 тамызда түн ортасында дүниеге келгендіктен, тәуелсіз Үндістанмен бірдей жаста. Кейін ол сол күні сағат 00:00-ден 01:00-ге дейін туған Үндістандағы барлық балалардың ерекше қабілетке ие екенін біледі. Салим телепатиялық қабілетін пайдаланып, "Түн ортасының балалар конференциясын" ұйымдастырады, бұл конференция мәдени, тілдік, діни және саяси айырмашылықтарға толы, әртүрлі ұлттың алдында тұрған мәселелерді көрсетеді, осы мәселелер Үндістанның мемлекет болып қалыптасуының алғашқы кезеңінде туындаған. Салим телепатиялық байланыс құралы ретінде жүздеген, географиялық тұрғыдан шалқап жатқан балаларды біріктіріп, олардың қабілеттерінің мәнін анықтауға тырысады. Әсіресе, түн ортасында туған балалардың қабілеттері басқалардан күштірек болады. Салимнің жауы – "Тізелі" Шива және "Солқыншақ Парвати" аталған Парвати – осы балалардың есімдері әңгімеде ерекше орын алады және олардың да қабілеттері бар. Осы уақытта Салимнің отбасы бірнеше рет көшіп-қонып, субконтинентті мазалаған көптеген соғыстарды бастан өткереді. Осы кезеңде ол амнезияға ұшырайды, содан кейін Сундарбан орманындағы шұғылалы жерге көшіп, естелігін қайта меңгереді. Осылайша ол балалық шақтағы достарымен қайта байланысады. Кейін Салим Индира Ганди жариялаған Төтенше жағдайға және оның ұлы Санжайдың Джама Масжид шағын ауданын "тазалауға" қатысады. Салим біраз уақыт саяси тұтқын ретінде ұсталады. Бұл бөлімдерде Индира Гандидің Төтенше жағдай кезіндегі билігіне қатысты қатал сын айтылады, сондай-ақ Салимнің құдайға жақын болуға ұмтылуы көрсетіледі. Төтенше жағдай "Түн ортасының балаларының" күшінің аяқталуын білдіреді, Салим үшін өмірінің қалған бөліктерін жинап, жеке тарихын және әлі де жас ұлтының тарихын қамтитын хрониканы жазудан басқа ештеңе қалмайды. Бұл хроника оның ұлына арналған, ол әкесі сияқты, тарихпен байланысты және табиғаттан тыс күшке ие.
Midnight's Children is a loose allegory for events in 1947 British Raj India and after the partition of India. The protagonist and narrator of the story is Saleem Sinai, born at the exact moment when India became an independent country. He was born with telepathic powers, as well as an enormous and constantly dripping nose with an extremely sensitive sense of smell. The novel is divided into three books. The first book begins with the story of the Sinai family, particularly with events leading up to the fall of British Colonial India and the partition. Saleem is born precisely at midnight, 15 August 1947, therefore, exactly as old as independent India. He later discovers that all children born in India between 12 a. m. and 1 a. m. on that date are imbued with special powers. Saleem, using his telepathic powers, assembles a Midnight Children's Conference, reflective of the issues India faced in its early statehood concerning the cultural, linguistic, religious, and political differences faced by a vastly diverse nation. Saleem acts as a telepathic conduit, bringing hundreds of geographically disparate children into contact while also attempting to discover the meaning of their gifts. In particular, those children born closest to the stroke of midnight wield more powerful gifts than the others. Shiva "of the Knees", Saleem's nemesis, and Parvati, called "Parvati the witch," are two of these children with notable gifts and roles in Saleem's story. Meanwhile, Saleem's family begin a number of migrations and endure the numerous wars which plague the subcontinent. During this period he also suffers amnesia until he enters a quasi mythological exile in the jungle of Sundarban, where he is re endowed with his memory. In doing so, he reconnects with his childhood friends. Saleem later becomes involved with the Indira Gandhi proclaimed Emergency and her son Sanjay's "cleansing" of the Jama Masjid slum. For a time Saleem is held as a political prisoner; these passages contain scathing criticisms of Indira Gandhi's over reach during the Emergency as well as a personal lust for power bordering on godhood. The Emergency signals the end of the potency of the Midnight Children, and there is little left for Saleem to do but pick up the few pieces of his life he may still find and write the chronicle that encompasses both his personal history and that of his still young nation, a chronicle written for his son, who, like his father, is both chained and supernaturally endowed by history.
Негізгі тақырыптар
Романның барлық бөлігінде сиқырлы реализм әдісі кеңінен қолданылады және ел тарихымен салыстыру құру үшін өте маңызды. Кітаптағы оқиғалар «Мың бір түндік» әңгімелердегі оқиғалардың сиқырлы сипатына ұқсас (мысалы, Салимді дәретханада электр тогымен өлтіруге жасалған әрекет (353-бет), немесе оның «көрінбейтін себеттегі» (383-бет) саяхаты). Ол сондай-ақ, «Бұл повесть Үндістан мәдени тарихын қамтиды және жинақтайды» деп атап көрсетеді. Рашдидің сиқырлы реализмді жаңаша пайдалануы оған елді отбасылық метафора ретінде бейнелеуге, сонымен бірге оны түрлі тілдерде, мәдениеттерде, аймақтарда және діндердегі көптеген балалар арасындағы мүмкін емес телепатиямен араластыруға мүмкіндік берді. Дегенмен, романның бір ғана жанры басым емес. Ол комедиялық және трагедиялық, нақты, сюрреалистік және мифологиялық элементтерді қамтиды. Постколониалдық тәжірибе Батыс немесе Шығыс, мемлекеттік немесе жеке, қарама-қарсылық немесе біртілдік арқылы толыққанды көрсетілмейді, сондай-ақ, бір саяси партия елдің барлық халқын ұсына алмайды. Рашди кітапта ағылшын тіліне немесе мәдениетіне үнді элементтерін енгізуді сипаттау үшін «чутнификация» деген жаңа сөзді де қолданды. Чатни – Үндістан субконтинентінен шыққан құрғақ тағамға қосылатын дәмді соус.
The technique of magical realism finds liberal expression throughout the novel and is crucial to constructing the parallel to the country's history. The events in the book also parallel the magical nature of the narratives recounted in Arabian Nights (consider the attempt to electrocute Saleem at the latrine (p. 353), or his journey in the 'basket of invisibility' (p. 383))." He also notes that, "the narrative comprises and compresses Indian cultural history." Rushdie's innovative use of magic realism allowed him to employ the nation as family allegory and at the same time confound it with an impossible telepathy among a multitude of children from a multitude of languages, cultures, regions and religions. No one genre dominates the entire novel, however. It encompasses the comic and the tragic, the real, the surreal, and the mythic. The postcolonial experience could not be expressed by a Western or Eastern, public or private, polarity or unity, any more than any single political party could represent all the people of the nation. Rushdie also coined the word chutnification in the book to describe the adoption of Indian elements into the English language or culture. A chutney is a sauce for a dry base, originating from the Indian subcontinent.
Қабылдау
Кітап жарық көрген кезде көбінесе жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. Рушдидің айтуынша, "Мен кітаптың сыншылар тарапынан алған жақсы бағаларын тойлады. Ешқашан ұмытпайтын үш сынды Анита Десай «Вашингтон Пост» газетінде, Кларк Блейз «Нью-Йорк Таймс» газетінде және Роберт Тауэрс «Нью-Йорк Review of Books» журналында жазған." Алайда, барлық сын-пікірлер оң болған жоқ. 1984 жылы премьер-министр Индира Ганди кітапқа қатысты британдық сотқа шағым түсірді, 28-тараудың соңғы абзацындағы бір ғана сөйлем арқылы оның абыройына нұқсан келтіргенін мәлімдеді. Сөйлемде оның ұлы Санжай Ганди анасын, оның салдарынан әкесі Фирозе Гандидің өліміне себеп болды деп айыптағандығы айтылған. Бұл мәселе соттан тыс шешілді, Салман Рушди осы сөйлемді алып тастауға келісті.
Upon release, the book was generally well received. According to Rushdie, " I celebrated the book’s critical reception The three I have never forgotten were written by Anita Desai in the Washington Post, by Clark Blaise in the New York Times and by Robert Towers in the New York Review of Books." Not all reviews though were positive though. In 1984 Prime Minister Indira Gandhi brought an action against the book in the British courts, claiming to have been defamed by a single sentence in the penultimate paragraph of chapter 28, in which her son Sanjay Gandhi was said to have had a hold over his mother by his accusing her of contributing to his father Feroze Gandhi's death through her neglect. The case was settled out of court when Salman Rushdie agreed to remove the offending sentence.
Бейімделулер
1990 жылдардың аяғында BBC Рахул Боздың басты рөлде ойнауымен романның бес бөлімді мини-сериалын түсіруді жоспарлаған, бірақ Шри-Ланкадағы мұсылман қауымының қысымы салдарынан (1988 жылы жарық көрген «Сәтаникалық аяттар» романы мұсылман әлемінде үлкен резонанс тудырған), түсіруге рұқсат берілмей, жоба тоқтатылды. Кейін 2003 жылы романды «Royal Shakespeare Company» театры сахналық қойылым ретінде ұсынды. BBC Radio Four 2017 жылы Үндістанның тәуелсіздігінің 70 жылдығына орай романның драматизацияланған нұсқасын эфирге шығарды, ол 2021 жылы бес бөлімнен тұратын қайта көрсетімде жаңғыртылды. Режиссер Дипа Мехта Салман Рушдимен бірлесіп «Түн ортасындағы балалар» фильмінің жаңа нұсқасын жасады. Салим Синай рөлін британдық үнді актері Сатья Бхабха ойнады, ал Шрия Саран, Сема Бисвас, Шабана Азми, Анупам Кхер, Сиддхарт Нараян, Рахул Боз, Соха Али Хан, Шахана Госвами, Анита Мажумдар және Даршил Сафари сияқты үнді актерлері басқа рөлдерді сомдады. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2012 жылдың 9 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде (2012 09 09) және 2012 жылдың 27 қыркүйегінде Ванкувер халықаралық кинофестивалінде өтті. «Түн ортасындағы балалар» романының адаптацияларына қатысты академиялық шолу үшін Mendes and Kuortti (2016) еңбегіне жүгініңіз. 2018 жылдың маусым айында Netflix стриминг сервисі «Түн ортасындағы балалар» романын Netflix Originals телесериалы ретінде бейімдеу жоспарларын жариялады. Бірақ 2019 жылдың соңына қарай жоба тоқтатылды. Шоураннер Вишал Бхардвадж сценарийі үшін Рушдиден қолдау алғанмен, актерлерді іріктеу және түсірілім орнын табу бойынша көп жұмыс істегеніне қарамастан, 2017 жылы шыққан «Рангун» фильмінде жасаған ұстамдылықтан кейін, Netflix ұсынғаннан гөрі үлкен арнайы эффекттер бюджеті бар, амбициялы жобаға келісім алмағанша ол жобаны іске аспады.
In the late 1990s the BBC was planning to film a five part mini series of the novel with Rahul Bose in the lead, but due to pressure from the Muslim community in Sri Lanka (a later novel, The Satanic Verses, published in 1988 caused widespread uproar in the Muslim world), the filming permit was revoked and the project was cancelled. Later in 2003, the novel was adapted for the stage by the Royal Shakespeare Company. BBC Radio Four broadcast a dramatic adaptation in 2017 at the 70th anniversary of Indian independence, repeated in five parts in 2021. Director Deepa Mehta collaborated with Salman Rushdie on a new version of the story, the film Midnight's Children. British Indian actor Satya Bhabha played the role of Saleem Sinai while other roles were played by Indian actors Shriya Saran, Seema Biswas, Shabana Azmi, Anupam Kher, Siddharth Narayan, Rahul Bose, Soha Ali Khan, Shahana Goswami, Anita Majumdar and Darsheel Safary. The film was premiered in September 2012 at the Toronto International Film Festival (2012 09 09) and the Vancouver International Film Festival (2012 09 27). For an academic overview of the adaptations of Midnight's Children, see Mendes and Kuortti (2016). In June 2018 streaming service Netflix announced plans to adapt Midnight's Children as an original Netflix TV series. By the end of 2019, the project had been abandoned. Although showrunner Vishal Bhardwaj had received support from Rushdie for his script and had done much of the work on casting and scouting locations, after the compromises he had made on his poorly received 2017 film Rangoon he would not go ahead without agreement for a more ambitious project with a greater special effects budget than Netflix was prepared to agree.