Кіріспе

Ағылшын темір жол компаниясы

Жобаны Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолы (оның желісі Пенритте қосылатын болды) және Томас Бух жобалаған бірқатар желілерді дамытқан Стоктон және Дарлингтон темір жолы қолдады. Бұл желілер Оңтүстік Дарамнан Пенриттен оңтүстікке қарай Клифтон қаласындағы Батыс жағалаудың негізгі желісіне қол жеткізуді қамтамасыз етті. CK&PR-мен батыс жағынан байланысатын Cockermouth және Workington темір жолы бастапқыда CK&PR-ді тікелей қолдауға ниеттенген, бірақ мұндай мүмкіндігі болмады; оның орнына C&W директорларының көпшілігі жаңа желіде үлкен үлестерге ие болды, ал кейбіреулері оның директоры болып сайланды. Компанияның заң жобасына ешкім қарсылық білдірмеді, ал оның заңы 1861 жылдың тамызында Корольдік бекітілуді алды.

Құрылыс және ашылу

Желідегі жұмыстар 1862 жылдың мамыр айында басталды, компания төрағасы Great Crosthwaite-те алғашқы топырақ кесімін жасады. Директорлар 1864 жылдың мамыр-маусым айларында желінің екі басынан Кесвикке тексеру сапарларын жасады; Кокермуттан келген сапарында олармен жүк вагондары бірге жүрді, содан кейін Кесвик Воркинтон шахталарынан теміржол арқылы көмірмен қамтамасыз етілді (демек, Кокермут-Кесвик учаскесі минералды тасымал үшін де-факто ашық болды). Жол жүк тасымалы үшін ресми түрде 1864 жылдың 1 қарашасында ашылды; минералды тасымал 1864 жылдың 26 қазанынан бастап жүргізілген болуы мүмкін. 1864 жылдың 29 қыркүйегінде Кесвикке ауыл шаруашылығы көрмесіне орай желінің екі басынан жолаушылар пойыздары іске қосылды, бірақ желі белгілі бір үкіметтік шенеуніктің формалдықтарына байланысты әлі ресми түрде ашылмаған (жол салушы компаниядан тегін билеттер берілді, ал Кокермут және Уоркингтон темір жолы вагондар мен персонал ұсынды). Пенирт-Кесвик пошта вагоны қараша айының ортасында "теміржол локомотивінен қақпалы болғандықтан" қозғалысын тоқтатты, бірақ теміржол жолаушылар тасымалы үшін ресми түрде 1865 жылдың 2 қаңтарына дейін ашылмады. Пойыздар Кокермут қаласындағы жаңа бірлескен станцияға қатынайтын. Бастапқыда олар тек C&WR қызметімен Уоркингтонқа қосылатын, бірақ сәуір айында жолаушылар пойыздары Пенирттен Уайтхейвенге CK&PR/C&WR бағыты бойынша кестеге сәйкес жүретін болды.

Операция

CK&PR өзінің демеуші теміржолдарымен LNWR-дың желіде жолаушылар мен жүк тасымалын жүзеге асыруы (табыстың үштен бір бөлігін алу) және S&D-нің минералды тасымалды (S&D табыстың 35% алады, ал CK&PR вагондарға төлем жасайды) туралы келісімге келген болатын. CK&PR сондай-ақ, штаттандырылмаған қызметкерлерді де ұсынды. Желіні Бух ең үнемді болу үшін жобалады; алайда, көпірлер тұрақты болды (ағаш емес, тас және темірден салынған). CK&PR Батыс жағалау магистралімен Пенриттегі солтүстікке қарайтын қосылыс арқылы байланысты. Оңтүстіктен немесе оңтүстікке қарай бағытталған пойыздар Пенритке дейін барып, бағыттарын өзгертуі керек еді, егер NER оңтүстік-батысқа қарайтын қосылысты қамтамасыз ететін "шеңбер жолын" (Пенриттен оңтүстікке қарай Ред Хиллс ауданында) салса. Жол бір рельстік болды. LNWR жолды бастапқыда екі рельстік етіп салуды ұсынғанда, CK&PR басшылығы бұл кеңеске құлақ аспады, түсімдер нақты дәлелдегенге дейін екі рельстік етуді кейінге шегерді. Сонымен қатар, анонимді замандас сыншының сөзіне сүйенсек, желінің инженерлік шешімдері мен жер сатып алуы болашақта екі рельстік етуге ешқандай дайындық жасамады: нәтижесінде желі "шынымен де қайғылы жағдайға түсіп, бастапқыда мақтан тұтқандай бірінші сыныпты жол емес. Оған байланысты барлық нәрсе арзандыққа құрбан болды, бұл жобада, барлығының көрініп тұрғанындай, шектен шықты. Жол бір рельстік, көпірлер бір рельстік, оған қатысты немесе оған тиесілі барлық нәрсе бір рельстік, және таңғаларлық, жер тек бір рельстік жол үшін алынды". 1892 жылы "абсолютті блок" жүйесі қабылданғаннан кейін (Сауда кеңесінің талабы бойынша), Тхелкельд пен Тротбек арасындағы бөлімді екі блокқа бөлуге тура келді (Мозедейл виадугінің батысында сигналдық пост құру арқылы), артық кешігудің алдын алу үшін. Желі ақырында Тхелкельд пен Ред Хиллс арасындағы қиын баурайларда екі рельстік болды: Тхелкельд пен Тротбек (жотаның батысында) арасындағы екі рельстік 1896 жылы іске қосылды. Оның Пенруддокқа дейін созылуы 1900 жылы, сондай-ақ жотадан шығысқа қарай екі рельстік (Ред Хиллс-Бленков) жүргізілді және 1901 жылдың көктеміне дейін аяқталмады.

Минералдық тасымал

Желідегі минералды тасымалы (өздігінен) желі ашылғаннан кейін кем дегенде 5% дивидендті қамтамасыз етеді деп болжанған, бірақ бұл болжам оптимистік болып шықты. Жолды салу күтілгеннен қымбатқа түсті, ал минералды тасымалы күтілгендей көп болмады. Пайдалылығы да төмен болды, себебі бағалар Мэрипорт және Карлайл темір жолы белгілеген бағалармен анықталды. M&C компаниясы осы бағаларды әдейілеп төмендетіп қойды (бір мильге d-ға дейін), бұл бәсекелес желілердің құрылысын тоқтатуға бағытталған еді. M&CR-мен салыстырғанда, CP&KR-де үлкен еңістер болды (батысқа қарай Пенит пен Бленков арасында 1:70 көтеріліс, шығысқа қарай Трелкелд пен Траутбек арасында 1:62½), сондықтан жұмыс шығындары жоғары болды. CK&PR төрағасы локомотив M&CR-де CK&PR-ге қарағанда үш есе ауыр пойызды тарта алатынын мәлімдеді. Сонымен қатар, CK&PR-де M&CR-дің жергілікті көмір шахталарынан тасымалдаудан түсетін табысы болмады. Алайда, жолаушылар мен жүк тасымалы CK&PR-ді табысты етуге жеткілікті болды, соңында жолаушылар тасымалы негізгі кіріс көзіне айналды, себебі минералды тасымалы одан әрі азайды. Болат өндірісіндегі технологиялық жетістіктер британдық болат өнеркәсібінің Кумбрия гематитіне тәуелділігін азайтты. Кен орнына жақын жерде доменді пештер салынды және кеннің көп бөлігі жергілікті жерде өңделді. Бастапқыда олар кокс импорттауға мұқтаж болса, кейін кокс өндірісінің жақсаруы оларға жергілікті көмірден жасалған кокс көбірек пайдалануға мүмкіндік берді, сондай-ақ теңіз арқылы Батыс Камбрияға Уэльстің коксының көп көлемі жеткізіле бастады. 1865 жылы қонақ үй салынған кезде темір жолдың құрылыс шығындары күтілгеннен асып кеткені анық болды. LNWR (және NER келісіп) теміржол компаниялары жүргізгенде теміржол қонақ үйлерінің пайдалы болмайтынын қатты кеңес берді, сонымен қатар, қонақ үйді пайдалы ету үшін оны кеңейту қажет деп есептелді. Сондықтан қонақ үй жеке компанияға сатылды, ол осы мақсатта құрылды, директорлар кеңесінде үлкен үлестілік болды, ал теміржол акционерлеріне қонақ үй компаниясының акцияларын сатып алуда басымдық берілді. Кесвик сонымен қатар Карлайл мен өнеркәсіптік Батыс Камберлендтен күндізгі сапарларды (жұмыстан кейінгі демалыстар, жексенбілік мектептен сыйлықтар) тартты, және ауа райына байланысты болса да, тосындық демонстрациялардың танымал орны болды. Карлайлдан шыққаннан кейін жаңбыр қатты жауды, және күні бойы ең аздаған жеңілдеусіз жалғасты. Сағат он бір мен он екі арасында барлық экскурсиялық пойыздар келді, және Кесвик көшелерінде адамдар тығырықтап, олардың ылғалды және шаршаған түрлері ләззат ала алмағанын көрсетті. Осы көпшілікке қарап, оларға аяныш сезілді. Кесвиктің тартымдылығын арттырған жергілікті қызықты орындарға бармады, адамдар күні бойы шайханалар мен пабтар арасында серуендеді. Егер ауа райы қолайлы болса, демонстрация сәтті болар еді, себебі Кесвикке осындай көп адамдар сирек келді. Кешке экскурсияға шыққандар станцияға қайтып келген кезде, қатысушылардың саны туралы сенімді баға беруге болады, ол бірнеше мың адамды құрады. Үйге қайтатын пойызды өткізіп алған бірнеше экскурсияға шыққандарға көрсетілген жанашырлықтан басқа, ешқандай жазатайым оқиға болған жоқ, бірақ қатты ауа райы көптеген адамдарға "Кесвикте әрдайым жаңбыр жауады" деген мақалды еске салды.

Меншік

CK&PR акцияларына 25 000 фунт стерлингке жазылу шартымен, LNWR-ге CK&PR желісінде мәңгілік түрде пойыз жүргізу құқығы берілді. Бірақ LNWR компаниясы кеңесі 6% үлесімді талап етіп, басқарушылардың үстінен өтті, бірақ LNWR бұл ұсыныстан бас тартты. LNWR кейін CK&PR компаниясының келіссөздерді қайта ашу әрекеттерін де қабылдамады, және ол 1923 жылғы бірігуге дейін дербес компания ретінде жұмыс істей берді, содан кейін Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолына қосылды.

Жабылу

1966 жылғы сәуірде Кесуиктің батысындағы жол жабылды. Кесуик – Пенрит бөлігі 1972 жылғы наурызда осыған ілесіп жабылды, бірақ жүк пойыздары келесі маусымға дейін жолдың шығыс жағындағы Флуско мен Бленкоуға дейін қатынай берді. Кесуик мұражайы мен өнер галереясында теміржолмен байланысты көптеген заттар бар, оның ішінде 1862 жылғы 21 мамырда теміржолдың негізі салынған кезде қолданылған шүмек пен қашау, 19 ғасырдан қалған пойыз билеттері және платформа күзетшісінің сыбызғысы көрсетілген. A66 тас жолының салынуы кезінде Кокермуттан Басентхвейт көлінен тысқарыға дейінгі бұрынғы теміржол жолының көп бөлігі пайдаланылды. Ұлттық саябақ арқылы Кесуик пен Пенрит арасындағы бөлігінің көп бөлігі велосипед және жаяу жүру маршрутына айналдырылды және саябақ басқармасымен осы күйінде ұсталып тұрады.

Болашақ

Жолды заманауи темір жол ретінде қайта ашу туралы ұсыныс бар, ал CKP Railways plc компаниясы бизнес-негіздемені зерттеу үшін мүмкіндіктерді зерттеуге тапсырыс берді. Алайда, Эден аудандық кеңесі 2006 жылы Flusco Business Park-те жол төсегінің үстінде салуға рұқсат берді. 1997 жылы Британдық темір жол мүліктік кеңесі Мозедейл виадугын бұзу туралы ұсыныстан бас тартты, себебі жол қайта жаңартылу жоспарында болды. Темір жолды қайта ашу жобасы бірқатар қиындықтарға тап болды, оның ішінде жол төсегінің көп бөлігі зақымдалды, қаржыландыру жетіспеді және NWRDA бұл жағдай басқа, шұғыл жобалармен салыстырғанда жеткіліксіз деп мәлімдеді. 2015 жылы болған су тасқыны кезінде Грета шатқалында үш көпір зақымданды немесе қирады. Бұл көпірлер арқылы өтетін темір жол жаяу жолы 2020 жылы қалпына келтірілді, бірақ екі жеңіл конструкциялық көпірмен, бұл темір жолдың қайта ашылу мүмкіндігін одан да аз етуде. 2019 жылдың қаңтар айында «Жақсы көлік үшін науқан» қайта ашуға 2-дәрежелі жолдарды анықтаған есеп жариялады. 2-дәрежелі жолдарға қосымша даму немесе жағдайдың өзгеруі қажетті жолдар жатады (мысалы, тұрғын үйлер салу). 2020 жылдың наурыз айында жолды қайта жаңарту мүмкіндігін зерттеу үшін «Темір жолды қайта жаңарту» қорына қаражат сұранысы жіберілді, бірақ сұраныс қабылданбады.