Кіріспе

Неміс актері (1902–1994)

Генрих Вильгельм "Гайнц" Руманн (7 наурыз 1902 – 3 қазан 1994) – 1926 жылдан 1993 жылға дейін 100-ден астам фильмде ойнаған неміс киноактері. Ол 20 ғасырдың ең танымал және сүйікті неміс актерлерінің бірі және неміс киносының аңызы саналады. Руманн "Заправкадағы үштік" және "Панч-боул" сияқты комедиялық фильмдердегі қарапайым адам рөлімен ең көп танылды. Өмірінің соңғы жылдарында "Кёпеник капитаны" және "Күн жарыққа шыққанда болған оқиға" сияқты фильмдерде беделді актер ретінде де танылды. Оның ағылшын тіліндегі жалғыз фильмі – 1964 жылғы "Ақымақтар кемесі".

Ерте өмір

Руманн Эссен қаласында ресторатордың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Герман Руман 1915 жылы Берлинге көшіп, кейіннен өзін-өзі өлтірген болуы мүмкін. Қайтыс болудың нақты жағдайы ешқашан анықталған жоқ. Оның ұлы Хайнц 1920-жылдардың басында актерлік карьерасын бастады және келесі жылдары Германияның көптеген театрларында өнер көрсетті. 1930 жылғы "Die Drei von der Tankstelle" ("Заправка станциясынан үштік") фильміндегі рөлі оны киножұлдызқа айналдырды. Ол 1930-жылдар мен 1940-жылдардың басында комедиялық актер (кейде әнші) ретінде үлкен танымалдыққа ие болды. Ол Германияда қалып, досы және әріптесі Ханс Альберс сияқты нацистік кезеңде де жұмыс істеді.

Үшінші рейхтегі мансап

1933-1945 жылдары 37 фильмде ойнап, 4 фильмнің режиссері болды. 1933 жылдың қаңтарынан кейін Рюман неміс саясаты туралы ашық сөйлемей, мүмкіндігінше бейтарапты сақтады. Ол демократияны қолдағанмен, баспасөзде нацистерге қарсы немесе оларға қатысты ешқандай сөз айтпады. 1938 жылы ол еврей әйелі Мария Херботтан ажырасып, ол Германиядан Стокгольмге кетіп, швед актеріне үйленді. Ажырасуға байланысты кейбіреулер Рюманды мансабын сақтап қалу үшін тырысқанын айтты; алайда, неке бұрын бұзылған болуы мүмкін, ал кейбір дереккөздер оның әйелін қорғау үшін ажырасуға келіскенін көрсетеді. 1945 жылдан кейін Хербот бұрынғы күйеуін мүмкіндікшілдікпен айыптағандарға қарсы қорғады. Оның екінші әйелі Герта Фейлер, оған көп ұзамай үйленді, еврей тегінен шыққан, бұл Рюманның нацистік мәдени билікпен қарым-қатынасында қиындықтар тудырды. Рюман нацистік кезеңде саяси бейтарап актер ретінде танылды. Соғыс жылдарында Рюман, басқалар сияқты, кейбір фильмдерде мемлекеттік қолдауға ие болды. Оның "Quax the Crash Pilot" комедиясындағы басты рөлі соғыстан халықтың назарын аудару мақсатында болды. 1941 жылы Рейхсфильмкамера президенті Карл Фрелихтің басшылығымен Рюман "Der Gasmann" фильмінде басты рөлді ойнады, онда газ есептеуші шетелдік тыңшылықпен күдіктелді. 1944 жылы нацистік кино цензурасы "Die Feuerzangenbowle" фильмінің премьерасын "билікке деген құрметсіздік" көрсеткені үшін тыйым салды. Алайда, режимімен жақсы қарым-қатынас арқасында Рюман фильмді көпшілікке көрсетуге үлкерді. Ол фильмді Фюрер штаб-пәтері Вольфсшанцеге Херман Геринг пен басқалар үшін жеке көрсетуге алып барды. Соңынан Геринг Адольф Гитлерден фильмке қойылған тыйымды алып тастауға қол жеткізді. Бұл фильм оның мансабындағы ең танымал фильм болды және кейін студенттер арасында культты фильмге айналды. "Мемлекеттік актер" атағы, нацистік кезеңдегі актер үшін ең жоғары мәртебе, Рюманды Вермахтқа шақырудан сақтады. Ол резервтегі әскери ұшқыш болу үшін негізгі оқудан өтуге тиіс болды (өйткені ол хобби ретінде ұшқыш еді), бірақ мемлекет үшін Рюман актер ретінде құндырақ болды және оны соғысқа қатысудан босатып жіберді. 1944 жылдың тамызында Йозеф Геббельс Рюманды Готтбегнадеттің қажетті актерлер тізіміне енгізді. Рюман Холокост құрбаны Анна Франктің сүйікті актері болды, ол соғыс кезінде отбасының жасырынған үйінің қабырғасына оның суретін жапсырған, ол бүгінге дейін сақталған. Нацистік кезеңде Рюманның танымалдылығының кеңдігін оның Адольф Гитлер мен оның үгіт-насихат министрі Йозеф Геббельстің сүйікті актері болғаны көрсетеді.

Соғыстан кейінгі мансап

Руманн соғыстан кейін мансабын қайта бастау қиынға соқты, бірақ 1950 жылдардың ортасына қарай бұрынғы комедиант өзін тағы да жұлдыз ретінде орнықтырды, алайда бұл жолы Германияның жетекші кейіпкер актері ретінде танылды. 1956 жылы Руманн халықаралық деңгейде танымал болған «Кёпениктің капитаны» фильмінің басты рөлін ойнады, ол пруссиялық аяқ шебері Вильгельм Войттың әскери офицер кейпінде киініп, Кёпениктегі қала әкімшілігін басып алған оқиғасын көрсетеді. Неміс империясы тұсында армия жоғары мәртебеге ие болғандықтан, Войт оған сұрақсыз бағынған әскери шенеуніктер мен мемлекеттік қызметкерлерді ұятқа қалдырды. Руманн 1960 жылы Ярослав Гашектың романы бойынша түсірілген «Жақсы солдат Швейктің ерліктері» фильмінде де басты рөлді сомдады. Сонымен қатар, ол 1960 жылдары үш неміс фильмінде Әке Браун рөлінде ойнады. 1965 жылы продюсер Стэнли Крамер Руманнды Голливудқа шақырып, «Ақымақтар кемесі» атты жұлдызды фильмде неміс еврейінің эпизодық рөлін орындады. Оның әйелі Герта Фейлер 1970 жылы қайтыс болды, ал Руманн 1974 жылы үшінші әйелі Герта Дромерге үйленді. Өмірінің соңғы жылдарында ол неміс теледидары үшін декламатор ретінде де жұмыс істеді. Оның соңғы фильмі – Вим Вендерстің 1993 жылғы «Алыс, бірақ жақын!» фильмі, онда ол Конрад есімді егде жастағы, әкелік мінезді жүргізуші рөлін ойнады. Руманн 1994 жылдың қазан айында 92 жасында дүние салды. Ол Бавариядағы Берг-Ауфкирхен қаласына жерленді. Неміс көрермендері арасында оның танымалдылығы күшін жойған жоқ: 1995 жылы ол «Ғасырдың ең ұлы неміс актері» деп танылып, «Алтын камера» сыйлығымен марапатталды, ал 2006 жылы ZDF телеарнасының «Біздің үздіктеріміз – Сүйікті неміс актерлері» бағдарламасында жүргізілген дауыс беру нәтижесінде бірінші орынды иеленді.