Кіріспе
Интерактивті бейне термині көбінесе өзара әрекеттесуді және сызықтық фильмді немесе бейнені үйлестіруге қолданылатын тәсілді білдіреді.
Тарих
1962 жылы Массачусетс технология институтының студенті Стив Расселл әлемдегі алғашқы интерактивті компьютерлік ойын – Spacewar! ойынды жасады. 1967 жылы "Кино машинасы" атты алғашқы интерактивті фильм шықты. Көрермендер фильмді тамашалағанда, сюжет тарбағында екі көріністің бірін таңдауға мүмкіндік алды. Көріністер арасындағы ауысу проектор операторы арқылы қолмен жүзеге асырылды. 1972 жылы Philips компаниясы алғашқы лазерлік дискіні (LD) ұсынды. Лазерлік диск технологиясы кез келген бейне бөлімін ойнатуға мүмкіндік берді, соның арқасында интерактивті бейне пайда болды. 1983 жылы Sega LD форматындағы алғашқы интерактивті аркадалық ойын – Astron Belt-ті шығарды. Сондай-ақ 1983 жылы Cinematronics компаниясы LD анимациялық Dragon's Lair ойынын шығарды. 1990 жылдары CD i (Compact Disc Interactive) және Digital Video Interactive (DVI) сияқты бірнеше интерактивті бейне CD форматтары қолжетімді болды. 2000 жылдан бері LD форматы DVD форматымен алмастырылды. 2008 жылы YouTube видеоларға интерактивті түсіндірмелер (annotation) мүмкіндігін қосты. Бұл мүмкіндік 2019 жылы тоқтатылды. Netflix 2016 жылдан бастап интерактивті анимацияларды шығара бастады. TikTok 2021 жылы интерактивті эффекттерді қолдау мүмкіндігін жариялады.
Интерактивті бейне
Интерактивті бейне (сонымен қатар "IV" деп те аталады) – пайдаланушының өзара әрекеттесуін қолдайтын цифрлық бейне түрі. Интерактивті бейнелер көрерменге бейне ішіндегі әрекетті орындау үшін компьютерде немесе мобильді құрылғыда басуға немесе тигізуге мүмкіндік береді. Бұл басуға болатын аймақтар немесе "интерактивті нүктелер" басылғанда немесе тигізгенде әрекетті орындай алады. Мысалы, бейне қосымша ақпаратты көрсетуі, бейненің басқа бөліміне немесе басқа бейнеге секіруі, немесе сюжет желісін өзгертуі мүмкін.
"Ақтөбе" видеосы
Интерактивті бейне технологиясының кең таралған қолданысы – видеоға басылатын нүктелер немесе «активті аймақтар» қосу. Бұл активті аймақтар көрерменге видеодағы нақты бір зат, өнім немесе адам туралы толығырақ ақпарат алуға мүмкіндік береді. Активті аймаққа басу арқылы видео ішінде мәтін, суреттер, бейнелер немесе қосымша веб-мазмұн iframe арқылы көрсетілуі мүмкін.
"Өзгешелендіруге болатын" онлайн интерактивті бейнелер
Өзгертілетін бейнелер пайдаланушыға кейбір параметрлерді реттеуге мүмкіндік береді, содан кейін пайдаланушының жеке қалауларына сәйкес бейімделген видеоны көруге болады. Бірақ, бейне ойналып жатқанда пайдаланушы онымен тікелей әрекеттеспейді. Осы форматтағы бейнелердің соңғы мысалдары: Crispin Porter + Bogusky және The Barbarian Group компаниялары жасаған Volkswagen Golf автокөлігіне арналған «Miss Helga» бейімделетін видеожарнамасы. Glue London компаниясы жасаған Mini автокөлігіне арналған «Ave a Word» бейімделетін видеожарнамасы, 2006 жылғы Silver Cannes Lion жүлдесінің иегері. MGMT тобының осы аттас әніне арналған «Electric Feel» бейімделетін музыкалық бейне.
Miss Helga—customizable video ad for Volkswagen Golf created by Crispin Porter + Bogusky and The Barbarian Group. Ave a Word—customizable video ad for Mini created by Glue London Silver Cannes Lion 2006. Electric Feel—customizable music video for the so titled song by the band MGMT.
Интернеттегі "сөйлесу" интерактивті бейнелері
Әңгімелесу форматындағы бейнелер пайдаланушыға видеомен кезекпен әрекеттесуге мүмкіндік береді, бұл пайдаланушының видеодағы кейіпкерлермен қарапайым әңгімелесіп отырғандай сезім тудырады. Соңғы мысалдар: Subservient Chicken – Криспин Портер + Богуски және The Barbarian Group компаниялары жасаған Burger King брендінің «әңгімелесуге» арналған интерактивті бейне жарнамасы, 2005 жылғы Канн Гран-приінің иегері. Сэр Ианмен әңгіме – Ұлттық театр үшін Мартин Перси жасаған, Шекспир туралы Сэр Иан МакКелленмен интерактивті бейне сұхбат. 2007 жылғы BAFTA сыйлығына үміткер болды. Израиль президенті Шимон Переспен әңгімелесу – интерактивті медиа және технологиялық Eko компаниясы жасаған. Eko компаниясының 2013 жылғы ESPY сыйлығын тапсыруға дайындалып алған Джон Хамммен интерактивті сұхбаты.
Subservient Chicken a "conversational" interactive video ad for Burger King created by Crispin Porter + Bogusky and The Barbarian Group Cannes Grand Prix 2005. A Conversation with Sir Ian Interactive video interview with Sir Ian McKellen on Shakespeare. Created for the National Theatre by Martin Percy. BAFTA nominee 2007. A conversation with Shimon Peres the Israeli President, created by interactive media and tech company Eko. An interactive interview with John Hamm before he hosted the 2013 ESPY Awards, also created by Eko.
"Ақпараттық" интерактивті онлайн бейнелер
Зерттеу видеолары пайдаланушыға кеңістікте қозғалуға немесе өнер туындысы сияқты объектіні әртүрлі бұрыштардан қарауға мүмкіндік береді, бұл пайдаланушының объектіні нақты өмірде көріп тұрғандай сезім тудырады. Объекті немесе кеңістік бейнеленген циклдар арқылы көрсетіледі, бұл оған көбірек "жанды" әсер береді. Жақындағы мысалдар: Трейси Эмин, Энтони Гормли және Рейчел Уайтерд туындыларының BT сериясы – интерактивті бейне зерттеуі. Мартин Перси Тейт галереясы үшін жасаған. 2006 жылы Webby номинациясына және 2007 жылы құрметті марапатқа ие болды. Tate Tracks – әртүрлі туындыларды интерактивті бейне зерттеуі, пайдаланушыға өнерді тамашалап музыка тыңдауға мүмкіндік береді. Мартин Перси Тейт галереясы үшін жасаған. 2007 жылғы Канн алтын арыстанының иегері болған интеграцияланған науқанның бір бөлігі.
The BT Series Interactive video exploration of the works of Tracey Emin, Anthony Gormley and Rachel Whiteread. Created for the Tate Gallery by Martin Percy. Webby Nominee 2006 and Honoree 2007. Tate Tracks Interactive video exploration of various works, allowing the user to listen to music while looking at art. Created for the Tate Gallery by Martin Percy. Part of integrated campaign winning Cannes Gold Lion 2007.
Алғашқы компьютерлік ойындардағы интерактивті бейне
Интерактивті бейне немесе интерактивті фильм термині кейде қазіргі кезде сирек қолданылатын, компьютерлік ойындар немесе интерактивті повестьтер жасауға арналған техниканы білдіреді. 3D компьютерлік графиканың орнына, алдын ала түсірілген видеоклиптерді пайдаланып интерактивті бейне ағыны құрылады, көбінесе компьютерлік графикалық материалдар 12 дюймдік видеодискілерге қосады (мұндай жағдай "III деңгейлі" интерактивті бейне деп аталады, ол "I деңгейлі" (тек видеодискіні пайдалану) және "II деңгейлі" (сыртқы компьютерлік құрылғысыз, қолмен басқарылатын қашықтан интерактивтілікті қолдайтын арнайы видеодискі ойнатқыштары қажет) ерекшеленеді). Клиптер анимациялық, мысалы, Dragon's Lair ойынындағыдай, немесе тікелей түсірілген бейне, Night Trap ойынындағыдай болуы мүмкін. Басқа компьютерлік графикалық техникалармен салыстырғанда, интерактивті бейне интерактивтіліктен гөрі интерактивті кейіпкерлердің сыртқы түрі мен қозғалысына көбірек мән береді.
YouTube-тағы интерактивті бейне
2008 жылы YouTube видео аннотацияларын, сөйлеу тіркемелерінің, мәтіндік блоктардың және назар аударушы белгілердің интерактивті қабаты ретінде қосты. Пайдаланушылар өз бейнелеріне интерактивті аннотациялар қоса алады, соның нәтижесінде интерактивті бейнелердің жаңа тренді пайда болды, оның ішінде өзіңіздің бағытыңызды таңдауға мүмкіндік беретін видеосериялар, YouTube бейнелерін пайдаланатын онлайн ойындар, айырмашылықты табу ойындарының бейнелері, жануарларға дауыс беру және тағы да басқалар. 2009 жылы YouTube видео аннотацияларына қауымдастық элементін қосып, бейне иелеріне өз достары мен қауымдастығын бейнелеріне аннотациялар қосуға шақыруға мүмкіндік берді. 2010 жылы YouTube интерактивті басқару құралдарын ұсынды, белгілі бір арналар iFrame мүмкіндігін интеграциялауға мүмкіндік алды, осы арқылы интерактивті бейнелерді қоса алды. Ең табысты басқару құралдарын Samsung, Tipp Ex немесе Chrome сияқты брендтер жасады. YouTube 2019 жылдың 15 қаңтарында аннотацияларды қолдануды тоқтатты.
Интерактивті бейне жарнамада
2014 жылы Innovid видеомаркетинг платформасы интерактивті бейне технологиясы үшін АҚШ патентін алды. 2017 жылы интерактивті бейне агенттігі Adways Roland Garros тікелей эфиріне интерактивті жарнамаларды қосуға мүмкіндік беретін InContent деп аталатын арнайы форматты құрды.
Интерактивті бейнесурет
Қазіргі заманғы интерактивті бейне суретшілері, мысалы Мирослав Рогала, Greyworld, Реймонд Сальваторе Хармон, Ли Уэллс, Камилл Уттербек, Скотт Сниббе және Алекс Хорн, қол қозғалысы және белсенді де, пассивті де көрермендердің қатысуы арқылы интерактивті бейне форматын кеңейтті. Perpetual art machine – бұл 1000-нан астам халықаралық бейне суретшіні бір интерактивті, кең ауқымды бейне тәжірибесіне біріктіретін бейне өнер порталы және интерактивті бейне инсталляциясы.
ВЖ-дағы интерактивті бейне
Техникалық тұрғыдан VJing – видео ағынын интерактивті түрде құрумен айналысады. Бұл пайдаланушының/оператордың музыканың көңіл-күйіне, темпіне және атмосферасына сәйкес бейнеклиптерді, динамикалық плагиндерді және эффектілерді араластыруын қамтиды.
Ғылыми зерттеулердегі интерактивті бейне
Адам-компьютерлік өзара әрекеттесу (АКӨӘ) зерттеу қауымдастығы және мультимедиа зерттеу қауымдастығы бейне өзара әрекеттесу құралдары туралы бірнеше жұмыс жариялаған. Осы салаға шолу мына жерде берілген: