Кіріспе

Раков – Польшаның оңтүстік-орталық бөлігінде, Киелце округінің Свято-Кржиске воеводствосында орналасқан ауыл. Бұл Раков коммунасының (әкімшілік ауданының) орталығы. Ол тарихи Кіші Польша аймағында, облыстық астана Киелцеден оңтүстік-шығысқа қарай жатыр.

Тарих

Раков 1569 жылы Ян Сиенинский [pl] құрған, ол кальвинист және Жарнув кастеляны болды. Қала Польша бауырластарының орталығы және діни төзімділік орны ретінде құрылды. Қаланың гербінде рак бар, ол Сиенинскийдің ариандық әйелі Ядвига Гнойнсканың Варния гербінен алынған. Бұл жеке қала, әкімшілік жағынан Польша Корольдігінің Кіші Польша провинциясындағы Сандомирж воеводствосының Сандомирж округіне қарасты. 1602 жылы Ян Сиенинскийдің ұлы Якуб Сиенинский Социниан Раковиан академиясын құрды. 1630 жылдарға қарай қала халқы 15 000 адамға жетті, экономикасы академияға байланысты дамыды. Польшадағы Контрреформация күшейген кезде социниандарға қарсы қысым күшейді. 19 сәуір 1638 жылы академия студенттерінің бірі айқыш белгіні жойды немесе алып кетті, бұл патша сарайына ариандық қызметке, оның ішінде баспаханалар мен мектептерге тыйым салуға және мұғалімдерді жер аударуға себеп болды. Көптеген мұғалімдер Трансильвания княздығына қарай бет бұрды. Иезуит ғалымы Шимон Старовольский 1638 және 1640 жылдары протестант мектептерін, ал 1638 жылы Раковтағы баспахананы қоса, протестант орталықтары мен баспаханаларын жабуды «жақсы пасторлардың міндеті» және корольдік биліктің заңды әрекеті деп ақтады. 1640 жылы Раковтағы ариан шіркеуі бұзылды. 1641 жылы Краков архиепископы Якуб Заджик Раковтағы қасиетті Ұш Тұрғын шіркеуінің [pl] құрылысын бастады және Польша бауырларын қайта дінге көшіру үшін Францискан монахтарын Раковқа шақырды. Монахтар шамамен 1649 жылы қаланы тастап кетті. Ариандық ғимараттар қиратылды, ал 1657 жылы казактар мен венгрлер одан да көп қиратулар жасады. 1700 жылға қарай қалада 700-ге жуық адам қалды. Польшаның үшінші бөлінісінен кейін Раков Австрияның құрамына кірді. 1809 жылғы Польша-Австрия соғысынан кейін поляктар қаланы қайтарып алып, қысқа мерзімді Варшава герцогтығының құрамына қосты. Герцогтық таратылғаннан кейін Раков Польшаның Ресейлік бөлігіне қарасты. 1820 жылы Раковта 926 адам тұрды, 1864 жылы олардың саны 2007-ге жетті, олардың көп бөлігі еврейлерді құрады. 1869 жылы Польшаның көптеген қалалары сияқты Раков та Польшаның қаңтар көтерілісіне қатысқандығы үшін қала мәртебесінен және қалалық құқықтарынан айырылды.