Кіріспе

Кевин Эндрю Линч (7 қаңтар 1918 – 25 сәуір 1984) – американдық қала құрылысшы және жазушы. Ол қалалық ортаның қабылдау формасы туралы жұмыстарымен және ой-қартаның (менталды карта) алғашқы қолдаушысы ретінде танымал. Оның ең әсерлі кітаптарының қатарында қалалық ортаның қабылдау формасы туралы маңызды еңбек – «Қаланың бейнесі» (1960) және физикалық ортаның уақыт процестерін қалай түсіріп, қайта жасайтынын теориялық тұрғыдан қарастыратын «Бұл орынның уақыты қандай?» (1972) кітаптары бар. Бұрын сәулетші Франк Ллойд Райттың шәкірті болған Линч, қала құрылысы саласында білім алғаннан кейін, 1948 жылдан 1978 жылға дейін Массачусетс технология институтында оқытумен айналысты. Ол «Карр/Линч Ассошиэйтс» (кейін «Карр, Линч және Санделл» деп аталған) компаниясында жерді жоспарлау және қала құрылысы бойынша кәсіби қызметін жүзеге асырды.

Ерте өмір және білім

Линч 1918 жылдың 7 қаңтарында ирланд-американдық отбасының ең кіші баласы ретінде дүниеге келді. Ол Чикагоның солтүстік бөлігінде өсті. 1935 жылы Фрэнсис Паркер мектебін бітіргеннен кейін Линч Йель университетіне архитектураны оқуға түсті. Оның оқыту әдістемесі тым консервативті болғандықтан, ол Висконсин штатының Спринг-Грин және Аризона штатының Скоттсдейл қалаларындағы Талиэсинде Франк Ллойд Райттың жетекшілігімен білім алуға кетті. Линч кейін Райттың үлкен әсер еткенін, бірақ оның жекешілік әлеуметтік философиясына келіспегенін айтты. Бір жарым жылдан соң Райттан кетіп, 1939 жылы Нью-Йорктің Трой қаласындағы Ренсселер политехникалық институтына инженерлік мамандықты оқуға түсті, бірақ бағдарламаны аяқтамады және Чикаголық архитектор Пол Швайхерге жұмысқа орналасты. 1941 жылы Линч Паркер мектебін бітірген Энн Бордерсқа үйленді. Тойдан үш апта өткен соң Линч Армия инженерлік корпусына әскерге шақырылды, ол 1946 жылдың қаңтарына дейін Пелелиу, Филиппин және Жапонияны қоршауда қызмет етті. Соғыстан кейін ол МТИ-де бакалавриат бітіріп, 1947 жылы қала құрылысы мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Академиялық мансап

Бітіргеннен кейін Линч Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласында қала құрылысшысы ретінде жұмыс істей бастады, бірақ көп ұзамай Ллойд Родвин оны MIT-де оқытуға шақырды. Келесі жылы ол MIT-де дәріс беруді бастады, 1949 жылы ассистент профессор, 1955 жылы тұрақты доцент, ал 1963 жылы толық профессор атанды. 1958 жылы Линч Ллойд Родвинмен бірлесіп «Қалалық форма теориясы» атты мақала жазды, онда қала екі жүйенің – ағындар мен бейімделген кеңістіктердің – толықтыруы арқылы сипатталады, бұл түсіндірме қалалық форманың сипаттамалық санаттарынан басталады. Линч пен Кепестің зерттеулері 1960 жылы Линчтің «Қаланың бейнесі» кітабы ретінде жарияланды. 1970 жылы Линч ЮНЕСКО-дан қаржы алып, Сальта, Мельбурн, Толука және Краков қалаларының қалалық аймақтарындағы жастардың қалаларды пайдалануын зерттеді, бұл жобаның қорытындысы оның «Қалаларда өсу» (1977) кітабында баяндалған. Линч қала құрылысын жоспарлау саласына үлкен үлес қосты, жеке адамдар қалалық кеңістікті қалай қабылдап, оған қалай бағытталатыны туралы эмпирикалық зерттеулер жүргізді. 1984 жылдың 25 сәуірінде ол Мартаның жүзімдігіндегі Гей-Хедтегі жазғы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды.

Жеке өмір

Энн Бордерс Линч пен Кевин Линч 1941 жылы үйленді және төрт балалары болды. Линчтер Мартаның жүзім бағында ұзақ жылдар тұрды, ал Энн өмірінің соңына дейін, 2011 жылы қайтыс болғанға дейін, жаздарын осы жерде өткізіп келді.