Кіріспе

Аберкромби (ағылш. Leslie Patrick Abercrombie, 6 маусым 1879 – 23 наурыз 1957) – ағылшын аймақтық және қала құрылыс жоспарлаушысы. Аберкромби өмірінің көп бөлігінде ғылыми қызметпен айналысты, және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін бір қала жоспарын және бірнеше аймақтық зерттеулерді жасады. Ол 1940 жылдары Плимут, Халл, Бат, Борнмут, Гонконг, Аддис-Абеба, Кипр, Эдинбург, Клайд аңғары және Үлкен Лондон қалаларының қала құрылысы жоспарларымен танымал болды.

Ерте өмір

Патрик Аберкромби Мерсидегі Аштон-апон-Мерсиде Сара мен Уильям Аберкромбидің тоғыз баласының бірі болып дүниеге келді. Оның әкесі, Уильям Аберкромби, қор брокері және бизнесмен болатын, сонымен қатар Өнер және қолөнер мектебінің эстетикасына қызығушылық танытқан. 1887 жылы отбасы Сале қаласына көшіп, Лестерлік сәулетші Джозеф Годдард жобалаған жаңа үйге қоныстанды. Үйдің интерьеріне дизайнер Джон Алдам Хитон үлкен әсер еткен. Аберкромби Уппингэм мектебінде білім алды және Швейцарияның Люцерн қаласындағы Реалшюледе бір жыл оқыды.

Мансап

1897 жылы Манчестер өнер мектебінде оқып жүргенде, архитектор Чарльз Хиткотттың шәкірті болды. Төрт жылдан кейін ол Арнольд Торнелидің Ливерпульдегі жұмысына кірісіп, 1936 жылға дейін өзінің үйі болып қалған Биркенхедте тұрақтап, үй салды. Бір жыл бойы архитектор Филип Локвудпен Честерде жұмыс істегеннен кейін, 1907 жылы Ливерпуль университетінің сәулет мектебінде кіші лекторы және студия жетекшісі лауазымына тағайындалды. 1914 жылы ол Дублин қаласындағы қала құрылысы конкурсында жеңіске жетті, ал келесі жылы Ливерпульдегі азаматтық дизайн профессоры болып тағайындалды. Көп ұзамай қала құрылысы және бау-бақша қалалары қозғалысы бойынша ұлттық деңгейде танымал маман болды. Халл, Бат, Эдинбург және Борнмут қалаларының арасында. Сэр Саймон Дженкинс Плимуттың соғыстан кейінгі жаңа жоспары туралы былай деп жазды: "Кедей Плимут. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста ауыр қирауға ұшырады, содан кейін қала басшылары оны түгелдей қиратып, жаңадан салуға кірісті. Қазіргі заманғы туристтер үшін ол бетон блоктар, дұрыс орналаспаған мұнаралар мен қатал жол схемаларының лабиринты болып көрінеді. Бұл зақымның көп бөлігін 1950 жылдары Патрик Аберкромби жасады. Францияда немесе Германиядағы ескі Барбикан ауданының әйнек беттері қалпына келтіріліп немесе қайта салынған болар еді. Ал бұл жерде ескі көшелер мен далалардың сәулеттік ерекшеліктерін ескермей, жаңа ғимараттар салынды. Өмірі бойы ол қоғамдық ұйымдарға уақытын жанжар берді. 1914 жылы құрылған Қалалық жоспарлау институтының (ҚЖИ) негісқалаушы мүшесі болды және 1925 жылы оның президенті сайланды. 1920-1930 жылдары Аберкромби аймақтық жоспарлау саласындағы маманы ретінде танылды. 1926 жылы Англия ауылдық жерлерін сақтау кеңесінің төрағасы болды және қала мен елді мекендерді жоспарлау қауымдастығы кеңесінің мүшесі болды. 1944 жылы жарық көрген Ұлы Лондон жоспары, жиі Аберкромби жоспары деп аталады. Соңғы құжат 1943 жылғы басылымнан гөрі кеңейтілген және толыққанды болды. Ұлы Лондон жоспары Лондонның физикалық өсуін жасыл белдеу арқылы тоқтатуды және миллионнан астам адамды одан тысқары қалаларға көшіруді ұсынды. Аберкромби 1944 жылы Лондонның сақиналық жолдар жүйесін жасады, ол Ұлы Лондонның айналасында төрт сақиналық жолды көздейді. 1949 жылы Ричард Никсонмен бірлесіп Уорвик қаласын қайта дамыту жоспарын жариялады, онда қаланың Виктория дәуіріндегі тұрғын үйлерінің басым бөлігін бұзу және үлкен ішкі сақиналық жол салу ұсынылды.

Халықаралық жобалар

Соғыстан кейінгі жылдары Аберкромбиге британ үкіметі Гонконгты қайта жоспарлауды тапсырды, ол 1947 жылы жоспарларын ұсынды. 1956 жылы Хайле Селассие оған Эфиопияның астанасы Аддис-Абеба қаласының жоспарларын жасауды тапсырды; ол жоспарды 1957 жылы ұсынды, бірақ оның маңызды бөлімдері іске асырылмады.

Марапаттар

Аберкромби 1945 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Бакалавр рыцарьы атағымен марапатталды. Ол өзінің буынындағы ең белгілі британдық жоспарлаушысы болды. Ол "Мақтанды қала" (The Proud City) фильмінде жоспарын жұртшылыққа ұсынып тұрады. 1957 жылы қайтыс болды. 1915 жылдан 1935 жылға дейін тұрған үйінің қабырғасына, Мерсисайд, Окстон, Вилладж-роуд көшесінде еске алу тақтасы орнатылды. 2023 жылдың шілдесінде ол 1945 жылдан 1957 жылға дейін тұрған Астон Апторп ауылындағы үйіне де еске алу тақтасы қойылды. Ол Врексемдегі Солтүстік Уэльс жоғары білім беру институтының (NEWI) архитекторы еді.

Отбасы

Аберкромби 1908 жылы Эмили Мод Гордонға үйленді; олардың бір ұлы мен бір қызы болды. Ол 1942 жылы әйелінен айырылды. Аберкромби ақын және сыншы Ласселс Аберкромбидің бауыры, ал Майкл Аберкромбидің ағасы болды.