Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі парламенттік сайлау округі

Бат – Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер палатасындағы сайлау округі. Оны Либерал-демократтар партиясынан Уэра Хобхаус өкілдік етеді. Бұл округтің ең танымал өкілдерінің қатарында халықаралық деңгейде танымал болған екеуі бар: Уильям Питт Ескі (1766–1768 жылдары Премьер-министр) және Крис Паттен, Гонконгтың соңғы губернаторы (1992–1997 жылдары). Қазіргі Парламенттегі барлық сайлау округтерінің ішінде оның аты ең қысқа – 4 әріптен тұрады, бұл Хоув округімен бірдей. 2023 жылғы Вестминстер сайлау округтерінің кезекті қарауы аяқталғаннан кейін, округ шекарасы орташа өзгерістерге ұшырайды. Бұл өзгеріске Солтүстік-Шығыс Сомерсет және Ханем сайлау округінен Батавон Солтүстік бөлігінің қосылуы кіреді, бұл кезекті жалпы сайлауда даулы мәселе болады.

Сайлау округінің бейіні

Орындық тарихи қаланың төңірегін қамтиды, соның ішінде Бат университетінің кампусын да. Ұлыбритания бойынша орташа көрсеткіштермен салыстырғанда, тұрғындарының әл-ауқаты жақсы және үй бағалары жоғары.

Тарих

Бат – ежелгі сайлау округі, ол 13 ғасырда қалалар алғаш рет өкілдер жіберуге шақырылғаннан бері үнемі парламентте өкілдік етіп келеді.

1832 жылға дейін реформаланбаған сайлау округі

Бат 1295 жылы мүшелер жіберу үшін шақырылған қалалардың бірі болды және содан бері өкілдік етіп келеді, бірақ алғашқы жылдары парламенттер сирек өткізілді. 1832 жылғы Ұлы реформа актісіне дейінгі барлық ағылшын сайлау округтері сияқты, Бат бастапқыда әр парламентке екі мүше жіберді. Орта ғасырларда Баттың депутаттары қалай сайланғаны белгісіз. Тарихтан мәлім, «сайлау қала әкімі мен үш азаматтың округ сотына жіберілуімен жүзеге асырылды, олар бүкіл қауымдастықтың атынан және қауымдастықтың келісімімен өкілдерін тағайындады», бірақ «қауымдастықтың келісімі» шынайы болды ма, әлде қандай нысанда болды, тіпті ол толығымен қағаздағы ғана нәрсе болмаса да, белгісіз. 17 ғасырға қарай сайлаулар бәсекелі бола бастады, себебі Бат қаласындағы сайлау құқығы қала әкімі, альдермендер және жалпы кеңес мүшелеріне (қалалық корпорация) шектелді, барлығы отыз сайлаушыны құрады. Бұл мәселені 1832 жылға дейін шешті. Бат – Англиядағы сайлау құқығы корпорацияға ғана шектелген ең көп халқы бар қала болды. Бірақ тіпті Батта да олардың парламент мүшелеріне дауыс берген шектеулі сайлаушылар олардан өз сайлаушылары мен кәсіптеріне көмектесуді күтті, бұл бүгінгі күні сыбайлас жемқорлық деп есептеледі. Осы бағыттағы күш-жігерді табысты аяқтау арқылы өкілдер сайлаушыларға ықпал етуге мүмкіндік алды, бұл ықпалдың ұзақтығы шектеулі болғанымен, «қалтадағы округтердегі» меценаттықтан көп ерекшеленбеді. Сонымен, 1747 жылдан бастап Бат депутаты және 1751 жылдан бастап Баттың тіркеушісі болған Роберт Хенли, олардың біреуін ұстаған кезде және одан кейін бірден екі орынды да басқаратын болды деп есептелді; бірақ ол пэрлік атағын алғаннан кейін және осылайша Лордтар палатасына өтіп, Питт оны тәуелсіз сайлану шартымен алмастырды. Питт өзі де сондай ықпалға ие болды: Кеңес 1763 жылы Лордтарға көтерілген Виконт Лигоньенің оның жүрегіне ие болған немересімен алмастыру туралы ұсынысын қабылдамады, бірақ Питтке жаңа әріптесін таңдауға рұқсат берді және оған жергілікті адам қарсылық білдірген кезде көп дауыспен қолдау көрсетті. Бірақ Питттің ықпалы 1763 жылдың соңында Париж келісімі мәселесінде Кеңеспен келіспегеннен кейін азайды. Алайда, реформа актісіне дейінгі соңғы жылдары Батта жергілікті магнаттар бақылаушылық ықпалын күшейтті. 19 ғасырдың басында жазған Олдфилд, сол кезде Баф графы бір мүшені, ал Джон Палмер екіншісін ұсынғанын айтты; екеуі де қаланың бұрынғы парламент мүшелері болды (Лорд Баф әкесі қайтыс болғаннан кейін Лордтар палатасына өтіп, Виконт Веймут ретінде отырды), бірақ екеуі де сол кезде Палаталар палатасында болған жоқ – әрқайсысының Бат үшін сайланған мүшелерінің бірімен туыстық байланысы болды. Палмер 1802 жылға дейін екі орынның бірін иеленген граф Камденнің орнын басты. Реформа актісі кезінде Лорд Баф әлі де бір орынға ықпал ететін ретінде тізілген, бірақ екіншісі тағы да тәуелсіз деп есептелді.

Реформаланған сайлау округі (18321918)

Ұлы реформа туралы заң тұрғын (еркек) үй иелеріне, егер олардың үйлерінің құны жылына кемінде 10 фунт стерлинг болса, сайлау құқығын кеңейтті және барлық округтер үшін бірыңғай дауыс беру шараларын енгізді. Бат екі депутат сайлайтын округтердің бірі болды. Қаланың орташа өлшемі мен мүлік құнының жоғары деңгейін ескере отырып, оның сайлаушылары 1831 жылы 30 адамнан 1832 жылы 2853 адамға дейін шамамен 100 есеге өсті, бұл бәсекеге толы және көбінесе шешімді сайлау округін құрды, ол вигтер мен торилер (кейін либералдар мен консерваторлар) арасында ауысып тұрды. Парламенттік округтің шекаралары да сәл кеңейтілді, бірақ қаланың құрылыс аймағы кеңейген аумақтарды қамту үшін ғана. Осы кезеңде Баттың ең танымал депутаты консервативті әлеуметтік реформатор Лорд Эшли болды, ол Шафтсберидің 7-ші графы деген атағымен әйгілірек, ол Баттың депутаты болып жұмыс істеген кезде күшіне енген фабрикалық заңдар үшін белгілі болды. Сайлау құқығы 1867 және 1885 жылдары шекарадағы шағын өзгерістермен қайта реформаланды. Бат 1885 жылғы реформаларда екі депутаттық өкілдігін сақтап қалуға мұңайды, өйткені оның 7000-нан кем сайлаушысы ең төменгі шекке жақын болды, және бұл жағдай 1918 жылғы реформаларға дейін сақталды. Гүлденген және басым орта таптық қала үшін либералдық күштің тұрақтылығы ерекше жағдай болды, ал 1918 жылға дейін орын консерваторлар үшін сенімді деп есептелмеді.

Қазіргі бір мандатты сайлау округі (1918 жылдан бері)

1918 жылы Баттың өкілдігі бір мүшеге дейін азайтты. Консерваторлар 1923 жылғы парламенттік сайлаудан басқа, 1992 жылға дейін осы мандатты үздіріссіз сақтап келді, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін көбінесе жеңіске жетті. Либералдардың күші сақталғандықтан, консерваторларға қарсы дауыс бөлінді, ал Лейбористер 1945 жылы консерватор Джеймс Питманның аз ғана артықшылықпен жеңіске жеткенше үшінші орыннан жоғары көтеріле алмады. 1945 жылдан 1970 жылға дейін Лейбористер басты қарсыласы болды және 1966 жылы орынды ұтып алуға 800 дауыс жетпей қалды. 1970 жылдардағы Либералдардың қайта өркендеуі екі солшыл партияның орнын ауыстыруына әкелді, бұған Лейбористік партиядан шығып, ұлттық деңгейде танымал болған Кристофер Мейхьюдің кандидатурасы көмектесті. СДП-Либерал альянсының құрылуы Батты мақсатты аймаққа айналдырды. 1987 жылы Малкольм Дин басшылығындағы СДП 1500 дауыс жинады. 1992 жылы консерватор Крис Паттенді либерал-демократ Дон Фостер тартысты сайлауда жеңіске жетіп, оның жеңілісіне Паттеннің консервативтік партия төрағасы ретіндегі стратегиялық жоспарлауы, науқандық жұмысы және коммуникациясы, сайлау округіндегі сайлаушылармен жұмыс істемеуі себеп деп айыпталды. 1992 жылдан 2015 жылға дейінгі әрбір сайлауда әртүрлі консервативтік кандидаттар сайлау округі үшін күресті. 1997 жылы жүзеге асырылған аумақтық өзгерістер Бэтгемптон, Бэтэстон, Бэтфорд, Чарлкомб және Фрешфордты Вэнсдайк округінен алып, онда шамамен 7000 сайлаушы болды; олар 2010 жылы басқа жерге қосылды. Теориялық тұрғыда, бұл аймақтар консервативтік кандидаттарға сәл көбірек бейімділік танытты, бірақ ұлттық үкіметтің сыбайлас жемқорлыққа тап болуына байланысты 1997 жылы Дон Фостер өзінің шамамен 4000 дауыс артықшылығын 9000 дауысқа дейін едәуір арттырды. Екі аралық сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, 2010 жылы Фостер 11 883 дауыспен ең көп дауыс жинады. 2015 жылғы жалпы сайлауда ұлттық либерал-демократтардың құлдырауынан және Фостердің мандатын тастауынан кейін, консерваторлар Бен Хаулетт басшылығымен 3,833 дауыспен орынды қайта иеленді. 2016 жылғы Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуы туралы референдумда Баттың 68.3% дауысы Еуропалық Одақта қалуды қолдады деп есептеледі. 2017 жылғы жалпы сайлауда сайлау округін Либерал-демократтардың Уэра Хобхаус қайта иеленді, бұл Либерал-демократтардың дауыс үлесінің ұлттық деңгейде екінші ең жоғары өсімді көрсетті (Ричмонд Паркінен кейін). 2023 жылдың желтоқсанында Еңбек партиясы бұл мандатты 211 бейтарап сайлау округінің тізіміне қосты, бұл олардың оны жеңуге мүмкіндік жоқ деп санайтынын көрсетеді.

Шекаралар

Бат – Ұлыбритания Парламенті округтерінің арасындағы ерекше округтердің бірі, ол толығымен басқа округпен шектеседі. Бат толығымен Солтүстік-Шығыс Сомерсет округімен қоршалған. Ал Йорк-Централ округі – толығымен Йорк-Оутер округімен қоршалған тағы бір округ.

Ұсынылған

2025 жылғы қаңтарға дейін өтетін келесі жалпы сайлауда сайлау округінің құрамы кеңейтіледі. Бұл, сайлаушылар санын белгіленген шекке дейін жеткізу мақсатында, Солтүстік-Шығыс Сомерсеттен Батавон Солтүстік аймағын қосу арқылы жүзеге асырылады.

Парламент мүшелері

Қазіргі парламент мүшесі – Либерал-демократтар партиясының Уэра Хобхаус. 1766 жылдың 30 шілдесінен 4 тамызына дейін Бат қаласы премьер-министрдің сайлау округі болды: Уильям Питт Үлкен премьер-министр болып тағайындалғаннан кейін көп ұзамай Чатэм графы атағына ие болғанға дейін осы округтің өкілі болды.

1880 жылдардағы сайлау

Хейтердің Қаржы министрлігінің Лорд-комиссары болып тағайындалуынан туындаған.

1870 жылдардағы сайлау

Далримплдің қазасына байланысты. Кадоганның пэрлікке көтерілуі, граф Кадоган аталғаннан туды. Титтің қазасына байланысты.