Кіріспе
Хисасиге Танака (田中 久重) – жапондық кәсіпкер, өнертапқыш, механикалық инженер және рангаку ғалымы, Бакумацу және Мейдзи дәуірінің басында Жапонияда белгілі болған. 1875 жылы ол қазіргі "Toshiba Corporation" корпорациясын құрды. Оны "Жапонияның Томас Эдисон" немесе "Каракури Гиемон" деп атайды.
Hisashige Tanaka (田中 久重) was a Japanese businessman, inventor, mechanical engineer, and rangaku scholar who was prominent during the Bakumatsu and early Meiji period in Japan. In 1875, he founded what became the Toshiba Corporation. He has been called the "Thomas Edison of Japan" or "Karakuri Giemon."
Өмірбаян
Танака Чикуго провинциясының Куруме қаласында (қазіргі Фукуока префектурасы) бір тасбақа қабығын өңдейтін шебердің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ерте жасынан-ақ шеберлікке бейім болғандықтан, ол дарынды қолөнерші болды. Сегіз жасында ол құпия құлыпты сыя тас қорабын ойлап тапты, оны ашу үшін белгілі бір тәртіппен бұрылған арқан қажет болды. 14 жасында ол күрделі суреттерді тоқуға қабілетті тоқыма станогын жасады. 20 жасынан бастап ол каракүри қуыршақтарын жасауға кірісті, бұл қуыршақтар көпірлер, пневматика және гидравлика күшімен қозғалып, күрделі қимылдар жасауға қабілетті болды. Олар Киото аристократиясы, феодалдық домендердегі даймиолар және Эдодағы сёгун сарайынан үлкен сұранысқа ие болды. 21 жасында ол бүкіл елде фестивальдерде өз қолымен жасаған сағаттық қуыршақтарымен өнер көрсетті. Ол отбасылық бизнесті басқарудан бас тартып, орнын кіші інісіне тапсырып, барлық күшін каракүри қуыршақтарына арнады. Оның каракүри қуыршақтарының ең бағалы туындылары – Юми Хики Доджи (жебені атушы бала) және Моджи каки қуыршағы (хат жазушы қуыршақ) деп жиі айтылады. Бірақ ол отыздан ассан соң, одан да пайдалы өнімдерді ойлап табуға ұмтылды. 1834 жылы Осакаға көшіп, пневматика, гидравлика және рапс майына негізделген жарықтандыру түрлерін, соның ішінде қалта шам және ауа қысымымен жұмыс істейтін май шамдарын сынап көрді. Бұл өнімдерге үлкен сұраныс болды. Содан кейін ол Киотоға көшіп, батыс ғылымы – рангаку және астрономияны зерттеді. Ол пневматикалық өрт сөндіру насосын ойлап тапты, ал 1851 жылы жапон үкіметі маңызды мәдени мұра ретінде таныған «Мың жылдық сағатты» жасады. Сонно-джой қозғалысының күшеюімен Киотодағы атмосфера шетелдік ықпал мен технологияға қарсы қауіпті бола бастады. Сондықтан Танака Сано Цунетамидің шақыруымен Кюсюдегі Сага доменіне келді, онда Набесима Наомаса оны құрметпен қарсы алды. Сагада Танака Жапонияның алғашқы отандық бу локомотивін және бумен жүретін әскери кемені жобалап, жасады. Бұл салада бұрын тәжірибесі болмаса да, ол голланд тіліндегі анықтамалық кітапты қолдана алды және 1853 жылы Нагасакиге келген орыс дипломаты Евфимий Путятиннің бу машинасының көрсетілісін көрді. Кейін ол Нагасакидегі теңіз оқу орталығында оқыды. Орталық жабылғаннан және голланд кеңесшілері кеткеннен кейін Танака Сагаға оралып, Сейренкатада жұмыс істеді, онда бумен жүретін әскери кемелердің (бұрандалы және қанатты түрлері), бу локомотивінің үлгілерін жасады және телеграф пен шыны зауытын құрумен айналысты. Ол Сагада Армстронг зеңбіректерін жасау үшін реверберациялық пештің құрылысына қатысты. 1864 жылы ол туған жері Куруме доменіне оралды, онда заманауи қару-жарақтарды жасауға көмектесті. 1873 жылы, Мейдзи реставрациясынан алты жыл өткен соң, 74 жастағы, бірақ әлі де сергек Танаканы Өнеркәсіп министрлігі Токиоға телеграф жасау үшін шақырды. Ол 1875 жылы Гинза ауданына көшіп, қазіргі Роппонгидегі ғибадатхананың екінші қабатын шеберхана ретінде жалға алды. Бұл шеберхана оның алғашқы компаниясы – Танака Сейсакушо (Танака Инженерлік Жұмыстары) болып қалыптасты, ол Жапонияда телеграф жабдықтарын өндіретін алғашқы кәсіпорын болды. 1881 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Танака Инженерлік Жұмыстарын (田中製造所) құрды. Компания Танаканың қайтысынан кейін 1904 жылы атын Шибаура Инженерлік Жұмыстарына (芝浦製造所) өзгертті. 1939 жылы Токио Денкимен біріккеннен кейін ол Токио Шибаура Денки болып қайта аталды, бүгінде бұл компания Тошиба деп белгілі.