Кіріспе

Американдық журналист, медиа сыншысы, соғысқа қарсы белсенді Норман Соломон (7 шілде 1951 жылы туған) – американдық журналист, медиа сыншысы, белсенді және бұрынғы АҚШ конгресінің үміткері. Соломон "Fairness & Accuracy In Reporting" (FAIR) медиалық бақылау тобымен ұзақ жылдардан бері байланыста. 1997 жылы ол журналистерге баламалы ақпарат көздерін ұсыну мақсатында Қоғамдық дәлдік институтын құрды және оның атқарушы директоры қызметін атқарады. Соломонның "Media Beat" атты апталық бағанасы 1992 жылдан 2009 жылға дейін жалпыұлттық таралымда болды. 2012 жылы Соломон Калифорния штатының 2-ші сайлау округінен Конгресске үміткер болды. Ол 2016 және 2020 жылдарғы Демократиялық ұлттық конвенцияларға Берни Сандерстің делегаты ретінде қатысты. 2011 жылдан бері RootsAction.org ұлттық директоры болып жұмыс істеп келеді.

Ерте өмір және белсенділік

14 жасында Мэриленд штатындағы бір пәтер кешенінде нәсілдік бөлінуге қарсы пикетке шыққан Соломон ФБР-дың назарына ілікті. Ол олардың бақылауын кейіннен, ақпарат алу құқығы туралы сұраныс арқылы білді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Соломон өмір бойына прогрессивті активке бел буды. Соломон ядролық қаруға қарсы қозғалыстың бір бөлігі ретінде азаматтық наразылыққа қатысып, соның салдарынан 40 күн түрмеде отырды. 1980 жылдары ол сегіз рет Мәскеуге барды, соның ішінде ол және американдық ұйымның жетекшісі, Атомдық ардагерлер альянсы, АҚШ елшілігінде отырып наразылық көрсетіп, АҚШ-тың Кеңес Одағымен бірлесіп ядролық бомба сынақтарын тоқтатуын талап етті.

Жазушы және медиа сыншы

Соломон бірнеше жыл бойы Pacific News Service үшін тәуелсіз журналист ретінде жұмыс істеді. Соломонның мақалаларының жинағы «Жоғары алдамшылық танытатын медианың әдеттері» деген кітабы 1999 жылы Джордж Оруэлл сыйлығын, қоғамдық тілдің адалдығы мен айқындығына елеулі үлес қосқаны үшін жеңіп алды. Джонатан Козол кітабқа жазған кіріспесінде: «Уптон Синклер, Линкольн Стеффенс және И. Ф. Стоун дәстүрі қазіргі таңда негізгі баспасөзde көп назарға ілінбейді, бірақ бұл дәстүр Норман Соломонның медиа туралы батыл, сыни мақалаларының жинағында сақталған және күшті» деп атап өтті. Соломонның «Иракты нысанаға алу: жаңалықтар сізге айтпаған нәрсе» (Риз Эрлихпен бірлесіп жазылған) кітабы 2003 жылы жарық көрді және неміс, итальян, венгр, португал және корей тілдеріне аударылды. 2005 жылы «Соғыс оңай: президенттер мен сарапшылар қалай бізді өлімге дейін айналдырады» кітабы жарық көрді. «Лос-Анджелес Таймс» газеті кітапты «Ирактағы пікірталасқа дайындалуға немесе таңғы кофеңізбен бірге толыққанды ақпарат алуға ниеттенгендер үшін міндетті түрде оқу керек» деп сипаттады. 2007 жылы кітап негізінде Шон Пенннің баяндауымен деректі фильм шықты. «Көрінбейтін соғыс: Америка әскери машинасының адам өлімін қалай жасырады» кітабы 2023 жылы жарық көрді. Онда АҚШ-тың әскери әрекеттерінің ысырапшылдығы және олардың салдарларын жасыратын немесе азайтатын БАҚ жарияланымдарына назар аударылады. Бір рецензияда кітап «Ауғанстан, Украина және басқа да соғыс аймақтарындағы жағдайларды ескере отырып, жаңартылған «Соғыс оңай» кітабының жалғасы» деп сипатталды. Тағы бір рецензияда: «Соломонның американдық БАҚ-тың Ресейдің жақындағы басып кіруінен кейін украиналық азаматтардың басынан өткен қиындықтарға қатты қызығушылығы мен 2003 жылы Американың басып кіруінен кейін ирактық азаматтардың тағдырына бейжай қарауы арасындағы қарама-қайшылықты көрсетеді» делінген. Соломон 1997 жылы құрылған «жеке мемлекеттік саясат зерттеушілерінің, сарапшылар мен белсенділердің ұлттық консорциумы» – Қоғамдық дәлдік институтының негізін қалаушы және атқарушы директоры. Институттың веб-сайтында айтылғандай, IPA-ның миссиясы – «прогрессивті және халықтық ұйымдардың (оларға ешқандай қаржылық жүктеме салмай) қоғамдық саясат мәселелерін шешуге қабілетін арттыру, оларды және олардың идеяларын негізгі БАҚ-қа жеткізу».

2012 жылғы Конгресс сайлау науқаны

2011 жылдың 13 сәуірінде Соломон Калифорния штатының жаңа құрылған 2-конгресс округіндегі бос орынға үміткерлігін ресми түрде жариялады. Бұрынғы 6-шы округтің өкілі Линн Вулси – географиялық тұрғыдан жаңа 2-ші округке кеңейтілген аймақтың өкілі, маусым айының соңында зейнетке шығуын хабарлап, елдегі ең либералды округтердің бірінде бәсекелі демократиялық іріктеу сайлауын бастады. Саясаттанушылар Соломонның өзінің қарсыластарынан солға қарай позиция алып, Конгресс прогрессивтік қауымдастығының жетекшісі, Репрезентант Вулсидің «идеологиялық мұрагері» ретінде танылатынын күтті. Науқанын жариялаған кезде Соломон өзі: «Линн Вулсидің прогрессивтік басшылығының көп жылдық тәжірибесінен кейін, Палатаға сайланатын оның ізбасары прогрессивтік құндылықтардың кең спектріне адал екенін дәлелдеуі керек» деді. Онжылдықтың соңына таман RootsAction жүздеген онлайн акцияларды ұйымдастырды, оның ішінде #VoteTrumpOut бастамасы да бар. 2014 жылдың 4 маусымында Соломон Вашингтондағы Ұлттық баспасөз клубында өткен баспасөз мәслихатында ExposeFacts жобасының іске қосылғанын жариялады. Бұл жобаны Институт қоғамдық ақиқатпен бірлесіп жүзеге асырды. IPA-мен бірлесіп, RootsAction 2014 жылдың 14 тамызында Вашингтонда баспасөз мәслихатын өткізіп, New York Times газетінің тілшісі Джеймс Райзенді қолдау үшін 100 мыңнан астам қол жиналған петицияны жариялады. Мәселе АҚШ үкіметінің Райзенді оның дереккөзі болған, бұрынғы ЦРУ офицері Джеффри Стерлингті куәлік беруге мәжбүрлеу әрекетіне байланысты болды. C-SPAN телеарнасы 70 минуттық баспасөз мәслихатын толық көрсетті, оған Институт қоғамдық ақиқат және RootsAction.org демеушілік етті. The Nation журналының 2014 жылғы 27 қазандағы санында Соломон мен тергеуші журналист Марси Уилердің Райзен және Стерлинг істерінің байланысы, сондай-ақ Обама әкімшілігінің жаңалықтар құралдары мен сыртқы ақпарат берушілерге қатысты саясаты туралы мақаласы жарияланды («Репортер Джеймс Райзенге қарсы үкіметтің соғысы»). 2017 жылы Соломон RootsAction ұйымының «Автопсия» есебін жазды, онда Демократиялық партияның 2016 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Дональд Трамптан жеңілуіне себептер талданды. Есепте Трамптың жеңісіне республикашылдардың сайлаушыларды қысымға алу әрекеттері және Демократиялық партияның өз базасын жұмылдыра алмауы себеп деп көрсетілді. Байден Демократиялық партияның президенттікке үміткерлігін жеңгеннен кейін RootsAction «Трампқа дауыс беріңіз» онлайн науқанын бастады, назар Аризона, Мичиган және Висконсин штаттарына шоғырланды. Politico «Трампқа дауыс беріңіз» науқаны туралы «Трамптан құтылу керек: Берниді қолдайтын топ Байденді қолдауға күш салады» деген тақырыппен жазды. 2022 жылдың шілдесінде Соломон және Roots Action президент Джо Байденді 2024 жылы президенттікке қайта үміткер болмауға шақырып, «Джоны жіберме» науқанын жариялады. Олар науқанды алғашқы іріктеу сайлау өткізілетін Нью-Гэмпшир штатында 2022 жылдың күзінде өткен аралық сайлаудан кейін бастап, сайлаушыларды демократиялық партияның батыл басшылығын талап етуге шақырды. Шамамен бір жыл өткен соң, 2023 жылдың маусымында Roots Action «Джоны жіберме» науқанын «Джоны шетке қарай жылжы» науқанына ауыстырды, Байденнің кандидаттығы тәуекелге толы екенін мәлімдеді.

Берни Делегаттар желісі

Соломон 2016 жылы Демократиялық партияның ұлттық конвенциясына Берни Сандерстің қолдау білдірген делегаты болып сайланды. Марино окруғының тұрғыны ретінде ол Калифорнияның 2-ші конгресс округін өкілдік етті. Ол Сандерстің ресми сайлау штабынан тәуелсіз Берни делегаттарының желісін ұйымдастыруға көмектесті және оның үйлестірушісі болды. Соломон: «Біз Берниді қанша жақсы көрсек те, одан ешқандай тапсырма алмаймыз» деді. Желі Сандерстің 1250 делегатымен, яғни барлығының үштен екісімен байланыс орнатты. Сандерс делегаттарды ызылдаудан немесе конвенция залында тәртіпсіздік тудырудан аулақ болуға шақырды. Соломонның сөзіне қарағанда, Сандерс делегаттары арасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, 28% Сандерстің тілегіне бойын үйіруге міндетті емес екенін білдірді. 2020 жылы Соломон Демократиялық партияның ұлттық конвенциясына Берни Сандерстің делегаты болып қайта сайланғанда, ол жаңартылған Берни делегаттарының желісінің координаторы болып жұмыс істеді. RootsAction, Progressive Democrats of America және Our Revolution ұйымдары бірлесіп қолдаған желі 1000-нан астам DNC делегатын партияның 2020 жылғы ұлттық платформасына қарсы дауыс беруге жұмылдырды, себебі платформа барлық азаматтарға медициналық қызмет көрсетуді (Medicare for All) немесе жалғыз төлеушілі денсаулық сақтау жүйесін қолдамады.

Фильм

Соғыс оңай: Президенттер мен сарапшылар бізді қалай жаңылыстырып, өлімге жетелейді (2007), Медиа білім беру қорының деректі фильмі, Шон Пенн баяндаған, кітап негізінде түсірілген.