Кіріспе

Патрик Оливер Кокберн (ағылш. Patrick Oliver Cockburn; 5 наурыз 1950 жылы туған) – 1979 жылдан бері «Financial Times» және 1990 жылдан бастап «The Independent» газеттерінің Таяу Шығыс тілшісі. Ол сондай-ақ Мәскеу мен Вашингтонда тілші болып жұмыс істеді және «London Review of Books» журналына жиі үн қосады. Ол Ирактың жақындағы тарихы туралы үш кітап жазды. 2005 жылы Марта Геллхорн сыйлығын, 2006 жылы Джеймс Кэмерон сыйлығын, 2009 жылы журналистика саласындағы Оруэлл сыйлығын жеңіп алды. 1972 жылдан 1975 жылға дейін Белфаст қаласындағы Куинс университетінің Ирландияны зерттеу институтында ғылыми зерттеуші болып жұмыс істеді. 1981 жылы Кокберн Кент университетінің ағылшын әдебиеті профессоры, Кентербери, Кент қаласының тұрғыны, марқұм епископ Хью Монтефиоренің қызы Джанет Элизабет («Жан») Монтефиореге (14 қараша 1948 ж. туған) үйленді. Олардың Генри Кокберн (4 қаңтар 1982 ж. туған) және Александр Кокберн (17 сәуір 1987 ж. туған) есімді екі баласы бар. Оның екі бауыры да журналист болды: 2012 жылы қайтыс болған Александр Кокберн және Эндрю Кокберн. Ал оның жартылай қарындасы – детектив жанрында жазатын Сара Кодвелл. Журналистер Лора Фландрс және Стефани Фландрс – оның жартылай қарындасы Клаудия Фландрстың қыздары, ал азаматтық құқық қорғаушы Хлоя Кокберн мен актриса Оливия Уайльд – Эндрю мен Лесли Кокберннің қыздары, яғни оның немере қыздары. Кокберн – Вашингтонды өртеу кезіндегі британдық қолбасшы болған сэр Джордж Кокберннің ұрпағы.

Газет тілшісі

Кокберн өзінің мансабын 1979 жылы, 1972 жылы басталған соғыс кезеңіндегі зорлық-зомбылық салдарынан Белфаст Королева университетінде Ирландия тарихы бойынша докторлық диссертациясын тастап кеткеннен кейін бастады. Ол 1990 жылға дейін Financial Times газетінің Таяу Шығыс тілшісі болып жұмыс істеді, содан кейін The Independent газетіне қатысып, Парсы шығанағы соғысын жариялады. Ол Белфастта Роберт Фискпен дос болып, Фиск 2020 жылдың қазан айында қайтыс болғанға дейін екеуі байланыста болды.

Жазбалар

Кокберн Ирак туралы үш кітап жазған. Біріншісі, «Күлден туған: Саддам Хусейннің қайта тірілуі» атты кітабын ағасы Эндрюмен бірге Ирак соғысына дейін жазған. Кейін бұл кітап Ұлыбританияда «Саддам Хусейн: Америкалық құштарлық» деген атпен қайта басылды. Кокберн АҚШ-тың Иракты басып алуынан кейін, Ирактан тілшілік жасағаннан соң тағы екі кітап жазды. «Оккупация: Ирактағы соғыс және қарсылық» (2006) кітабында жеке куәліктер мен репортаждар үйлесімді түрде берілген. Кокберннің кітабы басып алуды, сондай-ақ көтерілістің көп бөлігін құраған салафи фундаменталистерін сынап бағалайды. «Оккупация» 2006 жылғы Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің көркем емес әдебиет бойынша жүлдесіне ұсынылды. Екінші кітабы, «Муқтада: Муқтада әл-Садр, шииттердің қайта жандануы және Ирак үшін күрес» 2008 жылы жарық көрді. «Муқтада» кітабы діни және саяси тұрғыдан белгілі Садр отбасының тарихын, Муқтаданың өркендеуін және 2003 жылғы АҚШ-тың басып алуынан кейін Садр қозғалысының дамуын журналистік тұрғыдан баяндайды. Ол сонымен қатар «Джихадистердің оралуы: ИИД және жаңа сунниттік көтеріліс» (2014) және «Ислам мемлекетінің өрлеуі: ИИД және жаңа сунниттік революция» (2015) кітаптарының авторы. Екі кітап та Ирак және Леванттың Ислам мемлекетінің Солтүстік Иракта және Сирияның шығысында қалай өз мемлекетін құрғанын көрсетеді. Кокберн 1950 жылдардағы Ирландиядағы балалық шағын сипаттайтын «Бұзылған бала» (2005) атты мемуар жазды, сондай-ақ полиомиелитпен күресу жолдарын зерттеді. Кокберн өзі 1956 жылы полиомиелитке шалдыққан, бірақ одан аман қалды. Ол сонымен қатар «Ресейді дұрыс түсінбеу: Кремлинологияның соңы» (1989) атты Кеңес Одағы туралы эсселер жинағын жариялады. Ұлы Генримен бірге «Генридің кішіпейілдігі» атты кітапты жазды, онда Генридің шизофрения диагнозына байланысты олардың сезімдері мен тәжірибелері баяндалады. Кокберн CounterPunch және London Review of Books басылымдарында да жазады.

Көзқарастар

Кокберн кіріктірілген журналистиканы сынға алып, 2010 жылы Independent газетінде былай деп жазды: "Ішкі қосудың" бірнешеу жұмсақ кемшілігі бар: ол журналистерді Ирак және Ауғанстан қақтығыстарын негізінен әскери тұрғысынан қарауға итермелейді, ал ең маңызды жаңалықтар саяси сипатта болуы мүмкін немесе, егер олар әскери болса да, шетелдік күштермен тікелей байланысы болмауы ықтимал". Кейін ол: "Ирак соғысының ортасында бір бюро басшысы маған: "Бұрын Иракқа бармаған жас тілшілерді жіберуге болатын жалғыз сенімді орын – "ішкі қосу" арқылы, бірақ олар армия айтқанның бәрін сөзсіз қабылдап, факт ретінде жазады" деп шерледі. 2006-2007 жылдары Ирактағы азаматтық соғыстың қызығындағы ең жақсы репортаждар The New York Times газетінде жарияланды, ол осы мәселені шешу үшін басқа газеттерден тәжірибелі және беделді тілшілерді жұмысқа алды". Кокберн 2020 жылы Verso блогында Covid-19 пандемиясы мен соғыстар арасындағы байланыс туралы жазып: "Мен баяндаған соғыстардың ешқайсысы толыққанды аяқталған жоқ. Бірақ олардың көпшілігі жаңалықтар күнтізбесінен сытылып, көрінбей кетті. Егер Covid-19-қа қарсы тиімді вакцина табылмай, жаһандық тұрғыда қолданылмаса, коронавирус пандемиясымен де осындай жағдай болуы мүмкін деп күдіктенемін".