Кіріспе

Майкл А. Фументо (1960 жылы туған) – американдық журналист, автор, сарапшы, адвокат және тергеуші журналист, қазір Филиппинде тұрады.

Өмір және мансап

Фументо Иллинойс штатының Шампейн қаласында өсті. Ол Тоби мен Рокко Фументоның ұлы, соңғысы Иллинойс университетінде ағылшын тілі, кино және шығармашылық жазу салаларында профессор болған. Фументоның әкесі итальян-американ және католик, ал анасы – еврей. Фументо католик дінінде. Иллинойс университетінің құқық мектебін бітірген және Пенсильвания адвокаттар қауымдастығының мүшесі, ол Солтүстік Каролина штатының Форт-Брэгг қаласындағы Файеттвилл мемлекеттік университетінің саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алған, осыны АҚШ армиясында парашютист ретінде қызмет еткен кезінде бітірді. Ол үш рет Иракқа, бір рет Ауғанстанға кіріп, Әскери-теңіз күштерінің және 101-ші әуеде десантталатын дивизияның жауынгерлік операцияларын бақылады. Оның еңбектері 70-тен астам тақырыпты қамтиды. Google Scholar оның еңбектеріне 1200-ге жуық сілтеме жасайды. Publishers Weekly журналы оның "танымал сенімдерді жоққа шығарып, жағдайдың нақты ахуалын ашуға бейім" екенін, ал The New York Times Book Review журналы "Оның аргументтері, статистикасы және көзқарастары даулы болғанымен, дерлік жоққа шығаруға келмейтіндей көрінеді" деп жазды. 2006 жылы Scripps Howard News Service қызметінен босатылғаннан кейін, Science журналы оны "жылдар бойы фармацевтикалық және биотехнологиялық салаларын жақтаушы" деп сипаттады. Ол ғылым және денсаулық сауалдарымен танымал, әсіресе ол нақты емес дағдарыстар деп санайтын мәселелерде, соның ішінде 1987 жылғы "гетеросексуалдар арасындағы ЖИТС таралуы", шошқа тұмауы және қашып кеткен Toyota көліктерінің таралуы.

Гетеросексуалдық СПИД

Фументо жұқпалы аурулардың ошақтары туралы қабылдаудың түрлі күн тәртібін қамтамасыз ету үшін оларды күшейтетін немесе бұрмалайтын адамдармен шамадан тыс үлкейтіліп немесе бұрмаланғанын айтты. 1987 жылдың қараша айында ол "СПИД: Гетеросексуалдар қауіпте ме?" деген мақала жариялады, ол 1990 жылы даулы "Гетеросексуалдық СПИД туралы миф: БАҚ және партиялық саясат трагедияны қалай бұрмалады" кітабының негізі болды. Ол осы тақырыпта ондаған мақалалар жазды. "Комментарий" журналында ол 1985 жылдың шілдесінде жарық көрген "Лайф" журналының мұқабасындағы "Енді ешкім СПИД-тен аман қалмайды" деген батыл қызыл әріптермен жазылған тұжырымға қарсы шықты. 1987 жылға қарай бұл тақырып кеңінен таралды. Қаңтарда "U.S. News & World Report" журналының мұқабасында: "Олардың ауруы енді біздің ауруымызға айналды, гетеросексуалдар арасында өсуге қолайлы жағдай туды" деп жазылды. Сол айда "Нью-Йорк Таймс" газетінде "СПИД індеттен де қауіпті болуы мүмкін" деген тақырыпта денсаулық сақтау және халықты қамтамасыз ету министрі Отис Боуэннің "Қара өлімнен" де нашар болуы мүмкін деген сөздері келтірілді, ол Еуропа халқының 30-60 пайызын өлтіргені естілген. Бас хирург К. Эверетт Куп "гетеросексуалдық СПИД жарылысы" терминін қолданған пікірлер білдірді. Опра Уинфри өзінің көрермендеріне: "Зерттеулер көрсеткендей, әр бесінші адам – мені тыңдаңыз, сену қиын – алдағы үш жылдың соңында СПИД-тен өлуі мүмкін" деді. Фументо оған қарсы шықты, соның салдарынан ол және оның жайлы жазғандар да айыпталып, тіпті қорқытылды. Ол ауруларды бақылау және алдын алу орталығының (CDC) бас СПИД эпидемиологы доктор Гарольд Джаффе сияқты эпидемиологтармен сұхбаттасып, олардың жұмыстарын сілтеме жасады, ол оған: "Гетеросексуалдар арасында СПИД-тің күрт таралуын күтетінімізді айтқандар, неге мұндай жағдай болмай тұрғанын түсіндіруі керек" деді. Ол гетеросексуалдардың СПИД-ке шалдығу қаупі жоқ деп айыпталғанымен, оның СПИД туралы кітабының артқы мұқабасында: "Гетеросексуалдық СПИД туралы "миф" бірқатар мифтерден тұрады, олардың бірі гетеросексуалдар СПИД-ке шалдықпайды деген емес. Олар, әрине, шалдығады" делінген. Оның пікірінше, "гетеросексуалдық жолмен жұқтырылған СПИД-тің ең көп кездесетін құрбаны – қара нәсілді әйелдер, олардың тұрақты жыныстық серігі есірткіге тәуелді адамдар". 2007 жылғы CDC деректері бойынша, қара нәсілді әйелдердегі ВИЧ/СПИД-ке шалдығу көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 60,6 болса, ақ нәсілді әйелдерде 3,3 құрады. "Комментарий" журналында және кітабында талқыланған тақырыпта Фументо "СПИД гистериясын" қамтамасыз ету үшін қолданылатын түрлі мақсаттарды сипаттады: "Спектрдің екінші жағындағы христиан фундаменталистері өздерінің моральдық көзқарастарын нығайту үшін оны пайдаланады", - деп жазды ол "Комментарий" журналында. Ол бұл туралы 1988 жылғы "New Republic" журналының мұқабасында да жазды.

Монсанто даулары

2006 жылдың 13 қаңтарында Scripps Howard Fumento-мен бизнес қарым-қатынасын тоқтатып, оның бағанасын жариялауды тоқтататынын хабарлады. Дау Монсанто компаниясы туралы Фументоның биотехнологиялық фирмаға қатысты жазған пікірлеріне байланысты туды, ол бұл мақалаларды Хадсон институтының аға ғылыми қызметкері ретінде, консервативті саяси орталықта жазған болатын. Фументо мен Монсанто арасындағы байланысты алғаш рет Business Week журналының тергеуші журналисі Эмон Жаверс ашты. Бас менеджер Питер Копленд Фументоның "SHNS редакциясына бұл туралы хабарламағанын, демек біз де оқырмандарымызға 1999 жылы Хадсон институты Монсантодан 60 000 долларлық грант алғанын жарияламадық. Біздің саясатымыз бойынша ол бұл ақпаратты ашып көрсетуі керек еді. Оқырмандарымыздан кешірім сұраймыз" деді. The Washington Post газетіне берген сұхбатында ол кітабында Монсанто грантын жарияламағанын, себебі "Монсанто одан осылай сұраған", ол Scripps Howard немесе оның оқырмандарына бұрынғы төлем туралы хабарлауға міндетті емес екенін, сондай-ақ бұл ақпаратты жарияласа, сыншылары оны "корпорацияның қызметшісі" деп атауы мүмкін деп қорқыныш білдірді.

Шошқа тұмауы

2009 жылғы шошқа тұмауы пандемиясы кезінде Фументо 2010 жылғы ақпандағы Forbes мақаласында Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) пандемияны жалғандады және "Агенттік құс тұмауынан соң беделін қайта жақсарту қажеттігіне" келді деп мәлімдеді. 2010 жылдың тамызында The Philadelphia Inquirer газетінде жарияланған мақаласында Фументо ДДҰ-ның шошқа тұмауы пандемиясын аяқтады деп жариялауына жауап ретінде "ДДҰ-ның оны "пандемия" деп атауға ешқандай құқығы болмаған" деді. Ол мұны тек өзінің мүддесі үшін жасап, бүкіл әлемде қыңырлық тудырды.

"Үлкен оңшыл" партиядан шығу

2012 жылдың мамыр айында жазған эссесінде Фументо өзін "Ескі оңшыл" деп есептейтінін, бірақ "радикалды оңшылды" қабылдамайтынын айтты. Оның сөзінше, бұл бағыт Республикалық партияны басып алып, консервативті ақпарат құралдарында үстемдік құрған. Ол: "Бұл адамдар жеккөрушілік пен ашу-ызаны уағыздау үшін "консервативті" деген атты қолданғанына қорқамын", - деп жазды.

COVID-19-ның таралуы

2020 жылдың 23 қаңтарында New York Post газетінде жарияланған "Қытайдың жаңа вирусына қатысты ақпарат құралдарының қызықтыруына сенбеңіз" деген пікір мақаласында ол COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 туралы алаңдаушылықты "фольга бас киіммен параноя" деп атады және "осы індетте ерекше көзге түсетін ештеңе жоқ сияқты" деп жазды. 2020 жылдың 8 наурызындағы келесі мақаласында ол вирусқа байланысты "шынайы истерияны" сынап, сол кезде АҚШ-та бар болғаны 19 адам қайтыс болғанын көрсетіп, "вирустың таралуы бәсеңдеуде" деп мәлімдеді.