Кіріспе

Теннесси штатының Реа округіндегі ядролық электр станциясы

Уотс-Бар ядролық электр станциясы – Теннесси аңғарының басқару органы (TVA) электр энергиясын өндіруге пайдаланатын ядролық реакторлар жұбы. Ол 1770 акр (7,2 км²) аумақта, Реа округі, Теннесси штатында, Спринг-Сити қаласына жақын, Чаттануга және Ноксвилл қалаларының арасында орналасқан. Уотс-Бар Теннесси аңғарындағы шамамен 1 200 000 үйге жеткілікті электр қуатын қамтамасыз етеді. 1973 жылы құрылысы басталған станцияда екі Вестингхаус қысымды су реакторы бар: 1-ші блок 1996 жылы, ал 2-ші блок 2015 жылы аяқталды. 1-ші блоктың қысқы кезеңдегі сенімді электр қуатын өндіру қабілеті 1167 мегаваттқа тең. 2-ші блоктың қуаты 1165 мегаваттқа тең. 2-ші блок – АҚШ-та 21-ші ғасырда пайдалануға берілген алғашқы жаңа энергетикалық реактор, және Vogtle электр станциясының 3-ші және 4-ші блоктарымен бірге осылай болған үш реактордың бірі.

1-бөлім

Құрылыс 1973 жылғы 23 қаңтарда басталды және көптеген кешігулерге ұшырады. 1985 жылы екі блок құрылысы тоқтатылғаннан кейін, 1992 жылы 1-ші блок құрылысы қайта басталды. Алғашқы сындық жағдай 1996 жылғы 1 қаңтарда қол жеткізілді және коммерциялық жұмыс 1996 жылғы 5 мамырда басталды. 2000 жылдардың басында төрт бастапқы бу генераторлары инконел 690-нан жасалған құрылғылармен ауыстырылды, ол кернеулік коррозияға қарсы тозуға төзімді. 2007 жылы Теннесси өзенінің басқарушы кеңесі (TVA) 1 тамызда 2-ші блоктың аяқталуын мақұлдады, ал құрылыс 15 қазанда қайта басталды. Жобаның құны 2,5 миллиард долларды құрайды және шамамен 2300 мердігер жұмысшыны жұмыспен қамту жоспарланған. Аяқталуға жеткен соң, 250 адам тұрақты жұмыс орындарында жұмыс істеуі күтілуде. Құрылыстың соңғы құны 6,1 миллиард долларға бағаланады. 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунами және одан кейінгі Фукусима Дайичи ядролық апатынан кейін бір жыл өткен соң, Ядролық реттеу комиссиясы (NRC) отандық объектілердегі қауіпсіздікті жақсарту үшін 9 бұйрық шығарды. Екеуі Уоттс-Бар 2-ші блогына қатысты және жобалауды өзгертуді талап етті: «Жұмсарту стратегиясы туралы бұйрық» және «Жұмсалған отын қоймасының аспаптармен жабдықталуы туралы бұйрық». 2012 жылдың ақпан айында TVA, Уоттс Бар 2 жобасының жобалау өзгерістері жобаның бюджеттен асып кетуіне және кешігуіне жартылай жауапты екенін мәлімдеді. 2015 жылдың тамызында TVA құрылыстың негізінен аяқталғанын жариялады және NRC қызметкерлерінің соңғы лицензиялық қарауды жүргізуін сұрады; 22 қазанда NRC 2-ші блок үшін қырық жылдық жұмыс лицензиясын мақұлдады, бұл құрылыстың ресми аяқталуын және ядролық отынды орнатуға және одан кейінгі сынақтарға мүмкіндік берді. 2015 жылдың 15 желтоқсанында TVA реактордың толық отынмен толтырылғанын және сындық және қуаттылық сынақтарына дайын екенін хабарлады. 2016 жылдың наурызында Ядролық реттеу комиссиясы жобаны «салқындатылған жұмыс ортасы» деп сипаттады, онда қызметкерлер жазадан қорқып, қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтарын білдіруге тартынды. 2016 жылы трансформатордағы өрт коммерциялық жұмыстың басталуын жазғы мақсаттан кейінге ықпалдастырды. Коммерциялық жұмыс 2016 жылдың қазан айында басталды, зардап шеккен трансформатор ауыстырылғаннан кейін операторлар зардап шеккен жабдықты тексеруді аяқтады және толық қуаттылық бойынша соңғы сынақтар аяқталды. 2016 жылдың 19 қазанында Уоттс Бар 2 1996 жылдан бері коммерциялық жұмысты бастаған АҚШ-тың алғашқы реакторы болды. Конденсатордағы ақауларға байланысты TVA оны 2017 жылдың 23 наурызында желіден шығарды. 1970 жылдары құрылыстың бастапқы кезеңінде орнатылған конденсатордың бір бөлімінде құрылымдық ақау пайда болды. 2017 жылдың 1 тамызында конденсаторды төрт айлық жөндеуден кейін блок қайта іске қосылды. 2022 жылы 1970 жылдары орнатылған төрт бастапқы бу генераторлары инконел 690-нан жасалған құрылғылармен ауыстырылды, ол кернеулік коррозияға қарсы тозуға төзімді және объектінің қызмет ету мерзіміне дейін созылуы күтілуде. Құрылғыларды ауыстыру үшін қорғаныс ғимаратында екі үлкен тесік жасалды. Радиоактивті ластануға байланысты ескі құрылғылар объекті тоқтатылғанға дейін сақталады.

Тритий өндіру

Уоттс-бардың NRC операциялық лицензиясы 2002 жылдың қыркүйегінде өзгертілді, бұл Американың ядролық қаруларының қолданылуын сақтау үшін Уоттс-барда тритий өндіретін жану арқылы сіңірілетін таяқшаларды сәулелендіруге рұқсат берді. Ядролық қарудағы термоядролық отын – тритийдің жартылай ыдырау мерзімі 12,3 жылды құрайды, яғни ол жылына 5,5% ыдырайды және жаңаруы қажет. Уоттс-Бар лицензиясына енгізілген түзету TVA-ға Уоттс-Бар реакторында шамамен 2000 тритий өндіретін таяқшаны сәулелендіруге мүмкіндік береді. TVA 2003 жылдың күзінде Уоттс-Бардың 1-ші блогында тритий өндіретін таяқшаларды сәулелендіруді бастады. 2005 жылдың көктемінде TVA реактордан осы таяқшаларды алып тастады. DOE оларды Оңтүстік Каролина штатындағы Саванна-Ривер учаскесіндегі тритийді алу орнына сәтті жеткізді. DOE TVA-ға сәулелендіру қызметтерін ұсыну шығындарын өтеуге, сондай-ақ сәулелендірілген әр тритий өндіретін таяқша үшін төлемақы төлейді. Реактор мұны істеген кезде, оны «міндеттемесіз» уранмен (көптеген коммерциялық реакторлардағы уран сияқты, заңды немесе шарты бойынша тек бейбіт мақсатта қолданумен шектелмеген) отынмен қамтамасыз ету қажет. Технология мен жабдық, сондай-ақ оны өндіру үшін қолданылатын отын АҚШ-та жасалған болуы тиіс.

Айналадағы халық

NRC атом электр станцияларының айналасында екі төтенше жағдай жоспарлау аймағын белгілейді: 10 миль (16 км) радиусы бар, негізінен ауадағы радиоактивті ластануға және оның тыныспен ішке жұтылуына қатысты аймақ, және шамамен 50 миль (80 км) радиусы бар жұтылу жолы аймағы, негізінен радиоактивті ластанған тамақ пен сұйықтықты жұту арқылы қабылдаумен байланысты. msnbc.com үшін АҚШ халық санағы деректеріне жасалған талдау бойынша, 2010 жылы Уотс-Бардан 10 миль (16 км) қашықтықтағы АҚШ халқының саны 18 452 адамды құрады, бұл он жыл ішінде 4,1 пайызға артқан. 2010 жылы 50 миль (80 км) радиустағы АҚШ халқының саны 1 186 648 адамды құрады, бұл 2000 жылдан бері 12,8 пайызға өсті.

Сейсмикалық қауіп

2010 жылы тамызда жарияланған NRC зерттеуіне сәйкес, Ядролық реттеуші комиссиясы Уотс-Бар электр стансасының реакторының ядросына зақым келтіруге жеткілікті күшті жер сілкінісінің жылдық қаупін 1:27 778 деп бағалаған. 2018 жылғы Оңтүстік Аппалачи жер сілкінісінің ошағы нысаннан шығысқа қарай екі шақырым жерде болды. TVA компаниясы өз нысандарының сейсмикалық оқиғаларға төтеп беру үшін жобаланғанын және жер сілкінісінен зардап көрмегенін хабарлады, бірақ сақтық шарасы ретінде қызметкерлер қосымша тексерулер жүргізеді.